معضل موتورسیکلتها و آلودگی هوای تهران
به گزارش گروه جامغه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ تهران با جمعیتی نزدیک به ۹ میلیون نفر، همواره با تراکم بالای وسایل نقلیه و ترافیک مواجه است.موتورسیکلتها سهم قابل توجهی در ایجاد ترافیک و آلودگی دارند، بهویژه آنهایی که استانداردهای آلایندگی پایینی دارند و در ساعات اوج تردد در خیابانها حضور دارند. افزایش ذرات معلق و گازهای آلاینده، کیفیت هوای شهر را کاهش داده و سلامت شهروندان را تحت تأثیر قرار میدهد.
بر اساس آمار شرکت کنترل کیفیت هوا، حدود ۱۲ درصد از ذرات معلق کمتر از ۲/۵ میکرون در تهران ناشی از تردد موتورسیکلتهاست؛ وسایلی که در کنار قیمت پایین و سهولت استفاده، بیشترین سهم را در آلودگی صوتی و بصری نیز دارند. با وجود طرحهای متعدد برای جایگزینی موتورسیکلتهای برقی، هنوز زیرساختها و حمایتهای لازم برای تحقق آن فراهم نشده است.
استفاده از مسیرهای ویژه برای تردد موتورسیکلتها
محسن فرهادی، کارشناس حمل و نقل شهری، در گفتگو با خبرنگارتهران پرس میگوید:«مشکل فقط آلایندگی نیست؛ موتورسیکلتها سهم بزرگی در ترافیک شهری دارند. اگر شهرداری بتواند مسیرهای ویژه، پارکینگهای امن و ایستگاههای شارژ برای موتورسیکلتهای برقی ایجاد کند، بسیاری از کاربران به سمت مدلهای پاکتر حرکت خواهند کرد. اما متأسفانه هنوز قیمت بالای این وسایل و نبود تسهیلات خرید، مانع اصلی است.»
وی با اشاره به تجربه کشورهای شرق آسیا، افزود: «در برخی شهرها مانند سئول و تایپه، دولت به ازای هر موتورسیکلت برقی یارانه مستقیم پرداخت میکند و در مقابل، استفاده از موتورسیکلتهای بنزینی در محدوده مرکزی شهر ممنوع است. در تهران هم میتوان با اجرای طرح ترافیک ویژه موتورسیکلتها، ورود مدلهای دودزا به مناطق پرتراکم را محدود کرد.»
در همین زمینه، شهرداری تهران در سالهای اخیر برنامههایی از جمله نوسازی ناوگان موتورسیکلتهای پیکهای شهری، ارائه مجوزهای ویژه برای موتورسیکلتهای برقی و ایجاد ایستگاههای شارژ را در دستور کار قرار داده است. با این حال، کارشناسان محیط زیست معتقدند که اجرای این طرحها نیازمند همکاری میان وزارت صمت، پلیس راهور و شرکتهای خدماتی است تا سیاستها به صورت هماهنگ اجرا شوند.
اعطای بستههای تشویقی برای استفاده از موتورسیکلت برقی
زهرا مهدوی، عضو انجمن هوای پاک ایران، نیز در گفتگو با خبرنگار ما تأکید میکند:«تا زمانی که مردم احساس نکنند گزینه جایگزین واقعی و اقتصادی وجود دارد، ترک موتورسیکلت بنزینی ممکن نیست. برای همین باید بستههای تشویقی شامل تخفیف بیمه، تسهیلات خرید و اولویت تردد در معابر مرکزی برای دارندگان موتورسیکلتهای برقی در نظر گرفته شود. این اقدامات هم به نفع سلامت شهروندان است و هم به کاهش هزینههای درمان ناشی از آلودگی هوا کمک میکند.»
برخی طرحهای تازه شهرداری تهران نیز بر ساماندهی موتورسواران پیکهای اینترنتی متمرکز است. طبق اعلام معاونت حملونقل، مذاکراتی با شرکتهای بزرگ ارسال کالا برای استفاده از موتورسیکلتهای برقی در حال انجام است تا بخشی از سفرهای درونشهری با انرژی پاک انجام شود.
از سوی دیگر، پلیس راهور پیشنهاد داده است که نظام نمره منفی و محدودیت تردد برای موتورسیکلتهای دودزا به شکل جدیتری اجرا شود تا انگیزه استفاده از وسایل فرسوده کاهش یابد.
با همه این تلاشها، هنوز چالش اصلی، تأمین منابع مالی برای جایگزینی چند صد هزار دستگاه موتورسیکلت فرسوده در تهران است. اگرچه دولت وعده داده است که تا پایان سال ۱۴۰۵ بخشی از این هزینهها از محل عوارض آلایندگی و فروش مجوزهای طرح ترافیک تأمین شود، اما اجرای مؤثر آن نیازمند عزم ملی و همکاری بخش خصوصی است.
آلودگی هوای تهران فقط با محدودیت تردد یا جریمه حل نخواهد شد؛ بلکه باید به سمت تغییر رفتار و ارتقای فناوری حرکت کرد. توسعه شبکه شارژ شهری، ارائه تسهیلات خرید، و فرهنگسازی از طریق رسانهها میتواند گام بلندی در کاهش استفاده از موتورسیکلتهای آلاینده و دستیابی به شهری پاکتر و آرامتر باشد.
انتهای خبر/