به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ فاطمه عباسی روز چهارشنبه در نشست خبری هفته نابینایان (۲۰ تا ۲۶ مهرماه) درباره غربالگری بینایی در کشور اظهار کرد: ۱۱ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل میدهند، در بستر اجرای طرح سلام، طرح بررسی کم بینایی و نابینایی سالمندان نیز آغاز شد.
عباسی افزود: آب سیاه، آب مروارید و اختلال بینایی دیابتی از شایعترین علل کم بینایی و نابینایی در سالمندان به شمار میرود.
وی یادآور شد: سال گذشته حدود ۵۰ هزار نفر از سالمندان در محلات معاینه شدند و ۱۸ هزار عینک به آنها اهدا شد.
ارزیابی دسترسپذیری خدمات دولتی با همکاری بهزیستی ادامه مییابد
همچنین سعید یگانه رئیس امور هوش مصنوعی و توسعه دولت هوشمند در این نشست با اشاره به ضرورت دسترسپذیری خدمات دولتی برای افراد دارای معلولیت گفت: ارزیابی خدمات و بازنگری در شاخصها و استانداردهای مناسبسازی، با همکاری سازمان بهزیستی دنبال میشود تا افراد دارای معلولیت بتوانند با استقلال بیشتر و بدون نیاز به کمک دیگران، از خدمات موردنیاز خود بهرهمند شوند.
وی با اشاره به مسئولیت حوزه فناوری اطلاعات در شناسایی خدمات دستگاههای اجرایی و تعیین نحوه ارائه آنها اظهار کرد: خدمات دولتی از نظر شیوه ارائه به انواع حضوری، الکترونیکی و هوشمند تقسیم میشوند که هر یک ویژگیها و الزامات خاص خود را دارند.
وی توضیح داد: در خدمات حضوری، ممکن است مراجعه فیزیکی فرد برای احراز هویت یا دریافت خدمت ضروری باشد؛ برای مثال، در برخی خدمات پزشکی، حضور بیمار برای معاینه فیزیکی ضرورت دارد.
ادامه ارزیابی مناسبسازی خدمات دولتی
رئیس امور هوش مصنوعی و توسعه دولت هوشمند با اشاره به همکاریهای انجامشده در حوزه مناسبسازی گفت: در سالهای گذشته، دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی، با همکاری سازمان بهزیستی، شاخصهایی را برای ارزیابی مناسبسازی محیطی و تسهیل تردد افراد دارای معلولیت در نظر گرفته و این ارزیابیها نتایج مثبتی به همراه داشته است.
وی افزود: با توجه به تغییرات و تحولات جهانی، شاخصها و استانداردهای موجود نیز باید توسعه یابند و بازنگری شوند تا با نیازهای روز هماهنگ باشند.
هوشمندسازی خدمات و ضرورت توجه به افراد دارای معلولیت
یگانه با اشاره به فرایند ارائه خدمات از طریق سامانههای الکترونیکی بیان کرد: بخش قابلتوجهی از خدمات دولتی مبتنی بر مدارک و فرایندهایی است که درخواست آنها از طریق سامانهها ثبت میشود و در این زمینه، توسعه خدمات هوشمند با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات میتواند مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به وضعیت اشتغال افراد دارای معلولیت گفت: از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، حدود ۸۷۸ نفر از افراد دارای معلولیت از طریق آزمونهای استخدامی فراگیر و در چارچوب قانون حمایت از حقوق معلولان جذب شدهاند.
رئیس امور هوش مصنوعی و توسعه دولت هوشمند با اشاره به وجود برخی مشکلات در فرایندهای اجرایی کشور تأکید کرد: در توسعه خدمات دولتی باید شرایطی فراهم شود که افراد دارای معلولیت بتوانند ضمن حفظ استقلال و حریم خصوصی خود، خدمات موردنیازشان را دریافت کنند و برای انجام امور روزمره به کمک دیگران وابسته نباشند.
موانع دیجیتال برای دسترسپذیری به سامانههای دولتی
امید هاشمی کارشناس ترویج فناوریهای دسترسپذیری نیز در این نشست، با انتقاد از مشکلات دسترسپذیری سامانههای دیجیتال دولتی گفت: نبود توجه تخصصی به استانداردهای دسترسپذیری و مشارکت ندادن افراد دارای معلولیت در طراحی و پیادهسازی این سامانهها، موجب شده است که موانع فیزیکی پیش روی این افراد، در بسیاری از موارد به موانع دیجیتال تبدیل شود.
هاشمی با اشاره به اهداف دولت الکترونیک اظهار کرد: انتظار میرفت با توسعه خدمات الکترونیکی، شهروندان بتوانند با استقلال بیشتر، رعایت حریم خصوصی و حفظ کرامت انسانی، بدون نیاز به کمک دیگران خدمات موردنیاز خود را دریافت کنند؛ اما در عمل، مشکلات طراحی برخی سامانهها نهتنها فرایند دریافت خدمات را آسانتر نکرده، بلکه آن را پیچیدهتر کرده است.
وی با بیان اینکه برخی افراد دارای معلولیت به دلیل مشکلات سامانههای دیجیتال، حتی از خدمات حضوری نیز محروم میشوند، افزود: در مواردی، شهروندی که برای دریافت خدمات بهصورت الکترونیکی اقدام میکند، به دلیل نبود دسترسپذیری مناسب نمیتواند از این خدمات استفاده کند و در نتیجه، هم با مانع دیجیتال مواجه میشود و هم امکان بهرهمندی از شیوه قبلی دریافت خدمت را از دست میدهد.
این کارشناس ترویج فناوریهای دسترسپذیری برای تشریح این مشکلات به سامانههای ورود به خدمات دولتی اشاره کرد و گفت: برای نمونه، در برخی سامانهها از معماهای تصویری برای احراز هویت و ورود کاربران استفاده میشود. طراحان این سامانهها ممکن است از ضرورت پیشبینی معادل صوتی برای این تصاویر آگاه باشند، اما گاهی امکان دسترسی کاربران نابینا به همین گزینه صوتی نیز فراهم نشده است.
هاشمی ادامه داد: چنین مشکلاتی نشان میدهد که موضوع دسترسپذیری در طراحی پلتفرمهای دیجیتال، در برخی موارد بدون بهرهگیری از دانش تخصصی و مشورت با جامعه افراد دارای معلولیت دنبال میشود.
ضرورت رعایت استانداردهای دسترسپذیری
وی با تأکید بر اینکه برای مناسبسازی سامانههای دیجیتال نیازی به اختراع دوباره راهکارها نیست، تصریح کرد: استانداردها و دستورالعملهای لازم در سطح بینالمللی تدوین شدهاند و باید در مراحل طراحی، پیادهسازی، اجرا و راهبری سامانهها مورد توجه قرار گیرند.
این کارشناس افزود: با وجود این دستورالعملها، تصمیمگیریهای غیرتخصصی و بدون مشورت با افراد دارای معلولیت، به ایجاد تفاوتها و مشکلات متعدد در سامانههای دولتی منجر شده است.
هاشمی با اشاره به حرکت از دولت دیجیتال به سمت دولت هوشمند هشدار داد: اگر در طراحی و اجرای سامانههای جدید نیز اصول دسترسپذیری رعایت نشود، ممکن است در آینده همین مشکلات در خدمات دولت هوشمند نیز تکرار شود.
پیشنهاد تشکیل کارگروههای مشورتی و ارزیابی مستمر
وی در تشریح مطالبات خود از تصمیمگیران و تصمیمسازان حوزه فناوری اطلاعات دولت گفت: ضروری است دسترسپذیری در تمام مراحل طراحی و پیادهسازی سامانهها، با استناد به استانداردهای تخصصی و اسناد بالادستی، مورد توجه قرار گیرد و امکان سنجش وضعیت دسترسپذیری هر سامانه فراهم شود.
هاشمی تأکید کرد: باید مشخص باشد که هر سامانه دولتی از نظر دسترسپذیری در چه وضعیتی قرار دارد و با چه مشکلاتی مواجه است.
وی پیشنهاد کرد سازوکار ارزیابی مستمر دسترسپذیری سامانههای دولتی طراحی شود و کارگروههای مشورتی با مشارکت افراد دارای معلولیت و متخصصان این حوزه تشکیل شوند.
این کارشناس ترویج فناوریهای دسترسپذیری خاطرنشان کرد: با توجه به بهروزرسانی مداوم سامانهها و تغییراتی که در آنها اعمال میشود، پایش مستمر دسترسپذیری ضروری است تا رعایت این اصول به یک اقدام مقطعی محدود نشود و امکان شناسایی و رفع مشکلات در طول زمان وجود داشته باشد.
انتهای خبر/
منبع: ایرنا