به گزارش خبرنگار «تهران پرس»؛ تهران، کلانشهری با بیش از ۸ میلیون نفر جمعیت، روزانه شاهد حجم عظیمی از تردد خودروها، عابران پیاده و فعالیتهای اقتصادی در معابر خود است. خیابانهای پایتخت، بهعنوان شریانهای حیاتی شهر، سالهاست با مشکلاتی نظیر آسفالت نامناسب، ترافیک سنگین، سد معبر توسط دستفروشان و کمبود علائم راهنمایی مواجهاند.
در این راستا، شهرداری تهران طرح جامعی را با عنوان «ساماندهی معابر و خیابانهای تهران» آغاز کرده که هدف آن بهبود زیرساختهای شهری، افزایش ایمنی و ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان است. این طرح که از اواخر سال ۱۴۰۳ با جدیت بیشتری پیگیری شده، شامل چندین محور اصلی است: بهسازی و مرمت آسفالت معابر، ساماندهی دستفروشان، نصب تابلوهای هدایت مسیر هوشمند، اصلاح هندسی تقاطعها و توسعه پیادهروها.
بر اساس اعلام رسمی، این طرح در تمامی مناطق بیستودوگانه تهران بهصورت مرحلهای اجرا خواهد شد و اولویت با معابر پرتردد و مناطق مرکزی شهر است.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در گفتگو با خبرنگار ما اظهار داشت: ساماندهی معابر یکی از اولویتهای اصلی مدیریت شهری است. ما با تخصیص بودجه قابلتوجه و همکاری با دستگاههای مرتبط، قصد داریم تا پایان سال ۱۴۰۵ چهره معابر تهران را بهصورت اساسی تغییر دهیم. آسفالت معابر فرسوده در بیش از ۵۰۰ نقطه شهر ترمیم شده و این روند ادامه دارد.
وی افزود: یکی از چالشهای اصلی، هماهنگی بینسازمانی است. ما با پلیس راهور، شورای شهر و وزارت راه و شهرسازی در حال رایزنی هستیم تا موانع اجرایی را برطرف کنیم. همچنین، مشارکت شهروندان در حفظ نظم معابر، بهویژه در موضوع دستفروشی، بسیار مهم است.
ساماندهی دستفروشان؛ چالشی دیرینه
یکی از بخشهای کلیدی طرح، ساماندهی دستفروشان است که سالهاست بهعنوان معضلی در معابر تهران مطرحاند. بر اساس گزارشها، بیش از ۲۰ هزار دستفروش در پایتخت فعالیت میکنند که بخش قابلتوجهی از آنها بهصورت غیرمجاز معابر را اشغال کردهاند. این موضوع نهتنها باعث اختلال در تردد عابران شده، بلکه به منظر شهری نیز آسیب زده است.
مجتبی اقوامیپناه مدیرعامل شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر تهران، در اینباره به ما گفت: طرح ساماندهی دستفروشان در سه مرحله اجرا میشود. در مرحله اول، دستفروشان ثبتنام شده و برای آنها فضاهای مشخصی در بازارچههای محلی در نظر گرفته شده است. تاکنون ۳۸ بازارچه موقت در مناطق مختلف راهاندازی شده و تا پایان سال جاری این تعداد به ۵۰ بازارچه خواهد رسید.
وی تأکید کرد: ما بهدنبال برخورد قهری نیستیم. هدف، ایجاد فرصتهای شغلی پایدار برای دستفروشان و حفظ حقوق شهروندان برای استفاده از معابر است. البته، با افرادی که بهصورت غیرقانونی سد معبر میکنند، طبق قانون برخورد خواهد شد.
بهسازی آسفالت و اصلاح زیرساختها
یکی دیگر از محورهای طرح، بهسازی آسفالت معابر است. بسیاری از خیابانهای تهران، بهویژه در مناطق حاشیهای، سالهاست که نیاز به ترمیم اساسی دارند. بر اساس آمار، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۲ میلیون مترمربع از معابر پایتخت آسفالت شده و این رقم در سال جاری به ۳ میلیون مترمربع افزایش خواهد یافت.
عباس شعبانی، معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران، در اینباره به خبرنگار ما توضیح داد: ما در حال اجرای طرحی هستیم که نهتنها آسفالت معابر را ترمیم میکند، بلکه زیرساختهای زیرزمینی مانند لولهکشی آب و فاضلاب را نیز اصلاح میکنیم. این کار باعث میشود که در آینده نیاز به حفاریهای مکرر کاهش یابد.
وی افزود: یکی از اقدامات مهم، استفاده از آسفالت پلیمری در معابر پرتردد است که مقاومت بیشتری در برابر فشار خودروها دارد. همچنین، در برخی مناطق، معابر پیادهرومحور طراحی شدهاند تا عابران پیاده در اولویت قرار گیرند.
نقش فناوری در ساماندهی معابر
یکی از نوآوریهای این طرح، استفاده از فناوریهای نوین در مدیریت معابر است. تابلوهای هدایت مسیر هوشمند، که از سال ۱۳۹۴ بهصورت محدود در تهران نصب شده بودند، اکنون در حال گسترشاند.
این تابلوها با کدگذاری معابر، به رانندگان کمک میکنند تا مسیرهای خود را سریعتر پیدا کنند و از ترافیک غیرضروری جلوگیری شود.
محمدرضا شیخ بهایی، معاون اداره کل مهندسی و ایمنی ترافیک شهر تهران، در اینباره گفت: تاکنون بیش از ۱۰ هزار تابلوی هوشمند در معابر اصلی نصب شده و هدف ما رسیدن به ۱۵ هزار تابلو تا پایان سال ۱۴۰۵ است. این تابلوها با سیستمهای رهیاب خودرویی همخوانی دارند و اطلاعات ترافیکی را بهصورت لحظهای نمایش میدهند.
چالشها و انتقادات
با وجود پیشرفتهای اعلامشده، طرح ساماندهی معابر با چالشهایی نیز مواجه است. یکی از مهمترین انتقادات، کمبود بودجه و کندی روند اجرایی در برخی مناطق است. پرویز سروری، نایبرئیس شورای شهر تهران، در جلسهای اظهار داشت: اگرچه اقدامات خوبی انجام شده، اما در برخی مناطق، بهویژه مناطق جنوبی، سرعت اجرا پایین است. لازم است شهرداری منابع مالی بیشتری تخصیص دهد و نظارت دقیقتری بر پیمانکاران داشته باشد.
همچنین، برخی کارشناسان معتقدند که بدون مشارکت فعال شهروندان، این طرح به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. بهگفته محمد حسینی، کارشناس شهرسازی، «ساماندهی معابر تنها با اقدامات فیزیکی موفق نمیشود. باید فرهنگسازی شود تا شهروندان از سد معبر، تخریب آسفالت یا نصب تابلوهای غیرمجاز خودداری کنند».
طرح ساماندهی معابر و خیابانهای تهران، اگرچه در مراحل اولیه خود قرار دارد، اما پتانسیل بالایی برای بهبود وضعیت شهری پایتخت دارد. با توجه به اظهارات مسئولین، این طرح تا افق ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت و انتظار میرود با تکمیل آن، تهران به شهری منظمتر، ایمنتر و زیباتر تبدیل شود. شهروندان تهرانی نیز از این طرح استقبال کردهاند، اما خواستار تسریع در اجرا و توجه به مناطق کمبرخوردار هستند.
زهرا احمدی، ساکن منطقه ۱۵، به خبرنگار ما گفت: خیابانهای ما سالهاست که نیاز به تعمیر دارند. امیدوارم این طرح به مناطق ما هم برسد و فقط به مرکز شهر محدود نشود.
بر اساس این گزارش؛ طرح ساماندهی معابر و خیابانهای تهران، گامی بزرگ در راستای بهبود زیرساختهای شهری و ارتقاء کیفیت زندگی در پایتخت است. با وجود چالشهایی نظیر بودجه، هماهنگی بینسازمانی و نیاز به فرهنگسازی، عزم مدیریت شهری برای اجرای این طرح جدی بهنظر میرسد. همکاری شهروندان، نظارت دقیق شورای شهر و استفاده از فناوریهای نوین میتواند این طرح را به یکی از موفقترین پروژههای شهری تهران تبدیل کند. آینده معابر تهران، با اجرای صحیح این طرح، روشنتر از همیشه خواهد بود.
انتهای خبر/ روحالله همتی