سی تیر، خیابانی برای همزیستی ادیان
به گزارش «تهران پرس»؛ خیابان سی تیر به دلیل تاریخچه غنی، بناهای تاریخی و غذاهای خیابانی معروف، به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری پایتخت تبدیل شده است.
تاریخچه و نامگذاری
نام خیابان سی تیر از قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱، در حمایت از نهضت ملی ایران و اعتراض به احمد قوام، گرفته شده است. پیشتر این خیابان به دلیل وجود مریضخانهای در آن «مریضخانه» و سپس به دلیل سکونت قوامالسلطنه، نخستوزیر دوران قاجار و پهلوی، «قوامالسلطنه» نام داشت. وجود اماکن مذهبی مانند کلیسای انجیلی پطرس مقدس، کنیسه حییم، آتشکده زرتشتی آدریان و مسجد ابراهیم باعث شده که به «خیابان ادیان» نیز شهرت یابد.
خیابان سی تیر به دلیل موقعیت مرکزی و تاریخیاش در تهران، میزبان چندین ارگان و نهاد مهم است که بیشتر آنها در حوزه فرهنگی، تاریخی و مذهبی فعالیت میکنند. با توجه به جستوجوها و اطلاعات موجود، در زیر به برخی از ارگانهای خاص و قابلتوجه این خیابان اشاره میکنم:
ارگانها و نهادهای مهم در خیابان سی تیر
موزه ملی ایران
نوع ارگان: فرهنگی/تاریخی، زیر نظر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی.
توضیح: بزرگترین و قدیمیترین موزه باستانشناسی ایران که در ابتدای خیابان سی تیر قرار دارد. این موزه شامل بخشهای ایران باستان و دوره اسلامی است و بهعنوان «موزه مادر» ایران شناخته میشود.
اهمیت: این موزه یکی از مهمترین نهادهای فرهنگی کشور است که آثار باستانی از دوران پارینهسنگی تا اسلامی را نگهداری میکند.
موزه آبگینه و سفالینه (خانه قوامالسلطنه)
نوع ارگان: فرهنگی/تاریخی، زیر نظر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی.
توضیح: این موزه در خانه تاریخی قوامالسلطنه واقع شده و مجموعهای از آثار شیشهای و سفالی را به نمایش میگذارد. این مکان بهویژه برای گردشگران خارجی پربازدید است و سالانه حدود ۲ میلیون نفر از آن بازدید میکنند.
اهمیت: به دلیل معماری قاجاری و آثار تخصصی، یکی از نهادهای فرهنگی برجسته تهران است.
موزه علوم و فناوری ایران
نوع ارگان: علمی/آموزشی، زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
توضیح: این موزه در خیابان سی تیر قرار دارد و دارای سه گالری با نامهای فناوریهای بومی، مرکز علم و گالری «از مورس تا موبایل» است. هدف آن آموزش و ترویج علم و فناوری است.
اهمیت: بهعنوان یک نهاد علمی، نقش مهمی در آموزش عمومی و جذب علاقهمندان به فناوری دارد.
بنیاد سینمایی فارابی
نوع ارگان: فرهنگی/سینمایی، زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
توضیح: این بنیاد که در خیابان سی تیر واقع شده، یکی از نهادهای کلیدی در حمایت از تولید و توزیع فیلمهای سینمایی در ایران است.
اهمیت: بهعنوان یکی از مراکز اصلی سیاستگذاری سینمایی در ایران شناخته میشود.
اماکن مذهبی با مدیریت ارگانهای خاص
آتشکده آدریان
نوع ارگان: مذهبی، تحت مدیریت انجمن زرتشتیان تهران.
توضیح: تنها معبد زرتشتیان در تهران، با قدمتی حدود ۱۰۰ سال، که در باغی به مساحت ۱۳۰۰ مترمربع قرار دارد. بازدید از آن با هماهنگی قبلی امکانپذیر است.
اهمیت: این آتشکده مرکز تجمع زرتشتیان تهران و نماد همزیستی ادیان در این خیابان است.
کلیسای انجیلی پطرس مقدس
نوع ارگان: مذهبی، تحت مدیریت جامعه مسیحیان پروتستان.
توضیح: کلیسایی با معماری تلفیقی ایرانی-اروپایی، ساختهشده در دوره قاجار، که در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
اهمیت: مکانی برای عبادت مسیحیان پروتستان و بخشی از هویت خیابان ادیان.
کنیسه حییم
نوع ارگان: مذهبی، تحت مدیریت جامعه یهودیان تهران.
توضیح: اولین کنیسه شهری ایران، با قدمتی بیش از ۱۰۰ سال، که در کوچه سیمی واقع شده است. در حال حاضر (زمستان ۱۴۰۰) امکان بازدید عمومی از آن وجود ندارد.
اهمیت: نماد حضور تاریخی جامعه یهودیان در تهران.
مسجد ابراهیم
نوع ارگان: مذهبی، تحت مدیریت اوقاف و امور خیریه.
توضیح: یکی از مساجد فعال در خیابان سی تیر که بهویژه در مناسبتهای مذهبی مورد استفاده قرار میگیرد.
اهمیت: تکمیلکننده لقب «خیابان ادیان» برای سی تیر.
موزه اسقف آرداک مانوکیان
نوع ارگان: فرهنگی/مذهبی، تحت مدیریت خلیفهگری ارمنیهای تهران.
توضیح: این موزه برای معرفی فرهنگ و تاریخ مسیحیان ارمنی در ایران ایجاد شده و شامل مجموعهای از لباسها، کتب مذهبی و صنایعدستی است.
اهمیت: بهعنوان یک نهاد فرهنگی-مذهبی، نقش مهمی در حفظ هویت ارمنیهای تهران دارد.
هنرستان صنعتی تهران
نوع ارگان: آموزشی، زیر نظر وزارت آموزش و پرورش.
توضیح: یکی از مراکز آموزشی قدیمی در خیابان سی تیر که در زمینه آموزشهای فنی و صنعتی فعالیت دارد.
اهمیت: بهعنوان یک نهاد آموزشی با سابقه، بخشی از تاریخ آموزشی تهران را تشکیل میدهد.
باشگاه افسران وزارت جنگ (سابق)
نوع ارگان: تاریخی/نظامی (در گذشته).
توضیح: این مکان در گذشته بهعنوان باشگاهی برای افسران وزارت جنگ استفاده میشد و اکنون بهعنوان یک بنای تاریخی شناخته میشود.
اهمیت: بخشی از تاریخ نظامی دوره پهلوی را نشان میدهد.
استریت فود
خیابان سی تیر از سال ۱۳۹۵، پس از سنگفرش شدن، به اولین فود استریت تهران تبدیل شد. دکههای ثابت و سیار غذاهای متنوعی مانند کباب، فلافل، سمبوسه، فستفود و غذاهای سنتی ارائه میدهند. این خیابان بهویژه شبها با موسیقی خیابانی، نورپردازی و غرفههای صنایعدستی بسیار شلوغ و پرجنبوجوش است. قیمت غذاها معمولاً مقرونبهصرفه و کیفیت آنها مطلوب است.
دسترسی
خیابان سی تیر در محدوده طرح ترافیک قرار دارد، بنابراین استفاده از وسایل نقلیه عمومی توصیه میشود:
مترو: ایستگاههای حسنآباد (نزدیکتر، ۱۰۰ متر پیادهروی) و امام خمینی.
اتوبوس: ایستگاه سی تیر در خیابان امام خمینی و پایانه فیاضبخش.
با خودروی شخصی، پارک در خیابانهای اطراف و پیادهروی تا سی تیر مناسبتر است، زیرا توقف در خود خیابان ممنوع است.
نکات بازدید
بهترین زمان: شبها، بهخصوص آخر هفتهها، برای لذت بردن از فضای زنده و غذاهای خیابانی. برای بازدید از موزهها، روزها مناسبتر است.
هزینه: ورود به خیابان رایگان است، اما بازدید از موزهها ممکن است هزینه ورودی داشته باشد.
خیابان در مناسبتهایی مانند نوروز با آذینبندی و اجراهای موسیقی خیابانی جذابتر میشود.
چرا سی تیر؟
این خیابان ترکیبی منحصربهفرد از تاریخ، فرهنگ و تفریح است. از قدم زدن روی سنگفرشها و تماشای بناهای تاریخی گرفته تا چشیدن طعم غذاهای خیابانی و گوش دادن به موسیقی زنده، سی تیر تجربهای کامل از تهران قدیم و جدید ارائه میدهد.
خیابان ادیان
وجود نهادهای مذهبی مختلف (آتشکده، کلیسا، کنیسه و مسجد) باعث شده سی تیر به «خیابان ادیان» معروف شود، که نشاندهنده همزیستی نهادهای مذهبی تحت مدیریت ارگانهای خاص است.
فعالیتهای فرهنگی و جشنوارهها: خیابان سی تیر در مناسبتهای خاص (مثل نوروز یا شب یلدا) میزبان رویدادهای فرهنگی است که توسط شهرداری تهران یا نهادهای فرهنگی مدیریت میشود.
تأثیر دکههای غذایی: اخیراً طبق پستهای شبکه X در سال ۲۰۲۳موزه ملی ایران به دلیل آسیبهای احتمالی ناشی از آلودگی دکههای غذایی درخواست جمعآوری آنها را داده بود، که نشاندهنده نظارت ارگانهای فرهنگی بر محیط خیابان است.
سی تیر، خیابانی با ترکیب عناصر تاریخی، فرهنگی و اجتماعی
سارا بختیاری در گفتگو با خبرنگار تهران پرس گفت:خیابان سیتیر یکی از معدود فضاهای شهری در تهران است که توانسته با ترکیب عناصر تاریخی، فرهنگی و اجتماعی، محیطی زنده و پویا برای شهروندان و گردشگران فراهم کند. حضور موزهها، عبادتگاهها و بناهای تاریخی در کنار رستورانهای سیار و فضای شبانهی پرنشاط، این خیابان را به یکی از نقاط منحصربهفرد پایتخت تبدیل کرده است. بهعنوان یک شهروند تهرانی، حضور در این خیابان برای من تداعیکنندهی همزیستی مسالمتآمیز، تنوع فرهنگی و لذت از فضای شهری زنده و مردمی است.
براساس این گزارش، خیابان سی تیر از خیابانهای تاریخی تهران است که با تنوع فرهنگی، مذهبی و معماریاش شناخته میشود. در آن مسجد، کلیسا، کنیسه و آتشکده در کنار هم قرار دارند و موزههایی، چون ایران باستان و آبگینه نیز در اطراف آن دیده میشوند. امروزه این خیابان با حضور غذاهای خیابانی، کافهها و رویدادهای فرهنگی، به یکی از محبوبترین مکانهای گردشگری و پیادهروی در تهران تبدیل شده است.
انتهای خبر/