طرح شهرداری در حمایت از زنان سرپرست خانوار
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ زندگی زنان سرپرست خانوار در کلان‌شهری مانند تهران، تنها به تأمین هزینه‌های روزمره محدود نمی‌شود. بسیاری از این زنان علاوه بر مدیریت مخارج خانه، مسئولیت تربیت فرزندان، پیگیری امور تحصیلی و درمانی خانواده و برنامه‌ریزی برای آینده را نیز بر عهده دارند. در چنین شرایطی، برخورداری از حمایت‌های اجتماعی و دسترسی به فرصت‌های شغلی مناسب می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی آنان داشته باشد.
شهرداری تهران با اجرای برنامه‌های حمایتی و توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی، به دنبال کاهش مشکلات این گروه و فراهم کردن زمینه استقلال مالی آنان است؛ هدفی که تحقق آن به حمایت مستمر، آموزش مهارت‌های کاربردی و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار نیاز دارد.
شهرداری تهران در چارچوب مسئولیت‌های اجتماعی خود، از ظرفیت مراکز خدمات اجتماعی، مراکز توانمندسازی زنان و برنامه‌های آموزشی و اشتغال‌محور برای حمایت از زنان سرپرست خانوار استفاده می‌کند. هدف اصلی این رویکرد، صرفاً ارائه کمک‌های مقطعی نیست، بلکه فراهم کردن شرایطی است که زنان بتوانند با تکیه بر مهارت‌ها و توانایی‌های خود، درآمد مستقل داشته باشند و نقش فعال‌تری در اقتصاد خانواده ایفا کنند.
یکی از محور‌های مهم این برنامه‌ها، شناسایی نیاز‌های زنان سرپرست خانوار و فراهم کردن زمینه حضور آنان در دوره‌های آموزشی و مهارت‌آموزی است. آموزش مشاغل خانگی، توسعه توانایی‌های حرفه‌ای، آشنایی با روش‌های فروش محصولات و ایجاد ارتباط با بازار کار، از جمله اقداماتی است که می‌تواند مسیر دستیابی به درآمد پایدار را هموار کند.
با این حال، آموزش به‌تنهایی برای حل مشکلات اقتصادی کافی نیست. زنانی که مهارت تولید محصولات مختلف را فرا می‌گیرند، در صورت نداشتن سرمایه اولیه، تجهیزات مناسب یا دسترسی به بازار فروش، ممکن است نتوانند از آموخته‌های خود درآمد قابل‌توجهی کسب کنند. به همین دلیل، پیوند میان آموزش، حمایت مالی، بازاریابی و ایجاد فرصت‌های واقعی اشتغال باید در سیاست‌های حمایتی مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت تبدیل حمایت‌های مقطعی به توانمندسازی پایدار
زهرا عسگری کارشناس حوزه رفاه اجتماعی در گفتگو با «تهران پرس» اظهار داشت: حمایت از زنان سرپرست خانوار زمانی اثربخش خواهد بود که متناسب با شرایط اقتصادی، خانوادگی و توانایی‌های هر فرد طراحی شود.
وی افزود: همه زنان سرپرست خانوار شرایط یکسانی ندارند؛ برخی به آموزش حرفه‌ای و ورود به بازار کار نیاز دارند، برخی باید بتوانند فعالیت اقتصادی خود را توسعه دهند و گروهی نیز به دلیل نگهداری از فرزندان خردسال یا مشکلات جسمی، به مشاغل منعطف و دورکاری احتیاج دارند.
از این منظر، یکی از الزامات موفقیت طرح‌های شهرداری تهران، تدوین برنامه‌های متناسب با نیاز‌های واقعی مخاطبان است. ارائه خدمات یکسان به همه افراد، بدون توجه به شرایط زندگی و میزان توانایی اقتصادی آنان، ممکن است اثربخشی برنامه‌ها را کاهش دهد.
کارشناسان همچنین بر ضرورت همکاری شهرداری با نهاد‌های حمایتی، سازمان‌های مردم‌نهاد، مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای و بخش خصوصی تأکید می‌کنند. چنین همکاری‌هایی می‌تواند زمینه معرفی زنان توانمند به کارفرمایان، ایجاد شبکه‌های فروش محصولات و گسترش مشاغل خانگی را فراهم کند.
اشتغال؛ مهم‌ترین مسیر استقلال اقتصادی
یکی از چالش‌های زنان سرپرست خانوار، دسترسی به مشاغلی است که علاوه بر درآمد مناسب، با مسئولیت‌های خانوادگی آنان نیز سازگاری داشته باشد. هزینه رفت‌وآمد، ساعات کاری طولانی و نبود امکان نگهداری از کودکان، گاهی حضور مستمر در محیط‌های کاری را دشوار می‌کند.
در این شرایط، توسعه مشاغل خانگی، فروش اینترنتی محصولات، فعالیت‌های خدماتی و کسبوکارهای کوچک می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد. البته این فرصت‌ها زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسند که با آموزش بازاریابی، دسترسی به ابزار‌های دیجیتال، حمایت از تولیدکنندگان و تضمین نسبی بازار فروش همراه شوند.
شهرداری تهران می‌تواند با استفاده از ظرفیت مراکز محلی، فرهنگسرا‌ها و فضا‌های عرضه محصولات، زمینه معرفی توانمندی‌های زنان سرپرست خانوار را فراهم کند. همچنین اختصاص فرصت‌های برابر برای حضور این زنان در نمایشگاه‌ها و بازارچه‌های محلی، می‌تواند به افزایش مشتریان و تقویت اعتمادبه‌نفس آنان کمک کند.
در کنار اشتغال، توجه به سلامت روان، مشاوره خانوادگی و حمایت‌های اجتماعی نیز اهمیت دارد. فشار اقتصادی و مسئولیت‌های متعدد ممکن است زنان سرپرست خانوار را با فرسودگی روانی و احساس تنهایی مواجه کند. دسترسی آسان به خدمات مشاوره‌ای و ایجاد شبکه‌های حمایتی محلی می‌تواند از شدت این مشکلات بکاهد.
لزوم ارزیابی عملکرد طرح‌های حمایتی
یکی از معیار‌های سنجش موفقیت برنامه‌های شهرداری، تعداد دوره‌های آموزشی یا میزان خدمات ارائه‌شده نیست؛ بلکه باید مشخص شود چند نفر از شرکت‌کنندگان توانسته‌اند وارد بازار کار شوند، درآمد خود را افزایش دهند یا کسب‌وکارشان را برای مدتی پایدار ادامه دهند.
سعید ابراهیمی کارشناس حوزه مدیریت شهری در گفتگو با «تهران پرس» بر این باوراست که ارزیابی مستمر نتایج طرح‌ها و انتشار گزارش‌های شفاف درباره میزان مشارکت، فرصت‌های شغلی ایجادشده و موانع موجود، می‌تواند به بهبود سیاست‌های حمایتی کمک کند. همچنین دریافت بازخورد مستقیم از زنان استفاده‌کننده از این خدمات، امکان اصلاح برنامه‌ها را متناسب با نیاز‌های واقعی آنان فراهم می‌سازد.
اشتغال‌زایی محور حمایت از زنان سرپرست خانوار است
مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران، نیز با تأکید بر اولویت اشتغال‌آفرینی در برنامه‌های حمایتی شهرداری اظهار کرده است که رویکرد مدیریت شهری، ایجاد فضای کار و فراهم کردن امکان فروش محصولات برای زنان سرپرست خانوار است. به گفته او، تمرکز شهرداری بر حمایت از زنانی است که برای توسعه کسب‌وکار خود به پشتیبانی نیاز دارند؛ به‌ویژه زنان سرپرست خانوار و خانواده‌های کم‌برخوردار.
اردبیلی همچنین با اشاره به ظرفیت فروش اینترنتی محصولات این زنان، از تسهیل‌گری برای عرضه تولیدات آنان از طریق بسترهای فروش آنلاین سخن گفته است. این رویکرد می‌تواند به گسترش بازار فروش محصولات خانگی، افزایش درآمد و تقویت استقلال اقتصادی زنان کمک کند.
وی در تشریح ابعاد این برنامه‌ها اعلام کرده است که بیش از ۴۰ هزار زن سرپرست خانوار و فرزندان آنان تحت پوشش برنامه‌های مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران قرار دارند. همچنین مجموعه‌های کوثر به‌عنوان یکی از بسترهای اشتغال این گروه، در کنار برنامه‌های حمایت از کسبوکارهای خرد فعالیت می‌کنند.
در مجموع، حمایت از زنان سرپرست خانوار باید فراتر از کمک‌های کوتاه‌مدت و در قالب برنامه‌ای مستمر برای توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی دنبال شود. شهرداری تهران با بهره‌گیری از ظرفیت‌های محلی و همکاری نهاد‌های تخصصی می‌تواند در این مسیر نقش مؤثری داشته باشد. با این حال، موفقیت چنین طرح‌هایی به تداوم حمایت‌ها، ایجاد اشتغال واقعی، دسترسی به بازار فروش و سنجش دقیق نتایج وابسته است؛ عواملی که می‌توانند حمایت اجتماعی را به فرصتی برای استقلال اقتصادی و ارتقای کیفیت زندگی زنان و خانواده‌های آنان تبدیل کنند.
انتهای خبر/