نجات پایتخت با تغییر الگوی مصرف آب
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ در حالیکه پایتخت وارد ششمین سال خشکسالی متوالی شده و ذخایر سدهای تأمینکننده آب به کمترین حد خود رسیده، کارشناسان میگویند تهران تنها با مشارکت گسترده شهروندان و اصلاح جدی الگوی مصرف میتواند از تنش آبی عبور کند. همزمان با هشدارهای مدیران شهری درباره احتمال فشار بر شبکه توزیع، تحلیلگران حوزه آب معتقدند بحران امروز نتیجه سالها مصرف بیرویه، توسعه نامتوازن و بیتوجهی به آموزش مصرفکننده است؛ موضوعی که اکنون به مسئلهای حیاتی برای آینده پایتخت تبدیل شده است.
تهران نیازمند نهضت فراگیر صرفهجویی مصرف آب
علیاصغر اعلمالهدی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصاد پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس» با اشاره به کاهش منابع آبی تهران گفت بحران فعلی تنها با طرحهای انتقال آب یا پروژههای بزرگ حل نخواهد شد و اصلاح الگوی مصرف باید در اولویت قرار گیرد.
وی اظهار داشت تهران از نظر منابع سطحی و زیرزمینی ظرفیت محدودی دارد و افزایش مصرف در سالهای اخیر فشار قابلتوجهی بر شبکه تأمین آب وارد کرده است.
وی افزود: بخش قابلتوجهی از مصرف فعلی با تغییر رفتار خانوارها و ادارات قابل مدیریت است و بسیاری از هدررفتها در نتیجه عادتهای ساده رخ میدهد.
به گفته وی، کنترل نشتهای کوچک، کاهش زمان استحمام و استفاده از شیرآلات کممصرف میتواند تأثیر مستقیم در کاهش مصرف داشته باشد.
اعلمالهدی توضیح داد: یکی از محورهای اصلی مدیریت مصرف، آموزشهای ساده و مؤثر است؛ آموزشهایی که اگر در مدارس، مجموعههای اداری و حتی فضاهای عمومی گسترش یابد، میتواند فرهنگ مصرف را در سطح شهر تغییر دهد.
وی با اشاره به تجربه مدارس نمونه اظهار داشت نصب تجهیزات کممصرف و آموزش دانشآموزان، موجب کاهش محسوس مصرف آب در این مراکز شده و این الگو به خانوادهها نیز منتقل شده است.
این کارشناس ادامه داد: در برخی سازمانها، با اصلاح سیستمهای آبیاری فضای سبز و استفاده از تجهیزات کاهشدهنده مصرف، تا ۲۰ درصد صرفهجویی ثبت شده است.
وی افزود تهران برای عبور از شرایط فعلی به یک نهضت فراگیر صرفهجویی نیاز دارد؛ نهضتی که در آن هر واحد مسکونی و اداری نقش خود را ایفا کند.
به گفته اعلمالهدی، هزینه تجهیز خانهها به ابزارهای کممصرف بسیار پایینتر از هزینه تأمین آب جدید برای شهر است و استفاده از سرشیرهای هواده، فلاشتانکهای دوحالته و شیرآلات کممصرف میتواند بخش چشمگیری از مصرف غیرضروری را حذف کند.
وی در پایان تأکید کرد: آینده آبی تهران وابسته به مشارکت شهروندان است و اگر هر خانواده تنها چند اقدام ساده را اجرا کند، پایتخت قادر خواهد بود از بسیاری از تنشهای آبی در سالهای آینده عبور کند.
اهمیت مدیریت مصرف آب در تهران
محسن اردکانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»، بحران آب در تهران را یکی از مهمترین دغدغههای مدیریت شهری و ملی دانست و گفت: کاهش بارشها، رشد جمعیت و مصرف بیرویه، فشار زیادی بر منابع آبی وارد کرده است.
وی در سئوالی مبنی بر اینکه وضع منابع آبی تهران در حال حاضر چگونه است، افزود: تهران وارد ششمین سال خشکسالی متوالی شده است. این مساله بیسابقه است و ذخایر سدهای تأمینکننده آب به کمترین سطح خود رسیدهاند.
در گذشته معمولاً دو سال خشکسالی با چند سال ترسالی جبران میشد، اما اکنون الگوی اقلیمی تغییر کرده و ما با یک بحران طولانیمدت روبهرو هستیم. آیا احتمال جیرهبندی یا قطع آب وجود دارد از دیگر سئوالات خبرنگار تهران پرس بود که اردکانی در جواب، افزود: سیاست ما این است که با مدیریت فشار شبکه، از افت شدید ذخایر جلوگیری کنیم. قطع یا جیرهبندی آب میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گستردهای داشته باشد و در دستور کار نیست. به جای آن، در ساعات شبانه فشار آب کاهش داده میشود تا ذخایر حفظ شود.
او اظهارداشت: تنها راهکار، مدیریت مصرف است. از شهروندان میخواهیم مصرف روزانه خود را به حدود ۱۳۰ لیتر در روز محدود کنند. این میزان برای تأمین نیازهای اساسی کافی است و اگر همه رعایت کنند، فشار بر شبکه کاهش مییابد.
اردکانی یادآور شد: ما به دنبال سرمایهگذاری در پروژههای انتقال آب از منابع جدید، بازچرخانی و استفاده از پساب تصفیهشده هستیم. همچنین اصلاح الگوی مصرف و توسعه زیرساختهای هوشمند از اولویتهای ماست. بدون این اقدامات، مدیریت پایدار آب در تهران امکانپذیر نخواهد بود.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران همچنین به نقش قرارگاه جهادی انرژی اشاره کرد و گفت: تشکیل قرارگاه جهادی انرژی فرصتی برای همافزایی ملی است. با همکاری سپاه، شرکتهای خدماترسان و دستگاههای اجرایی، منابع و ظرفیتها بهطور مؤثر در اختیار مدیریت بحران قرار میگیرد. این همگرایی نشان میدهد که مدیریت آب تنها وظیفه یک سازمان نیست، بلکه نیازمند مشارکت همه نهادهاست.
وی در پیامی به شهروندان افزود: صرفهجویی در مصرف آب دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی است. هر خانواده با تغییر عادات روزمره میتواند نقش مهمی در مدیریت بحران ایفا کند. استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف، کاهش مصرف در شستشو و توجه به زمانهای اوج مصرف، اقداماتی ساده، اما بسیار مؤثر هستند.
گفتگوی اردکانی نشان میدهد که بحران آب تهران وارد مرحلهای جدی شده است. ششمین سال خشکسالی متوالی، کاهش بیسابقه ذخایر سدها و محدودیتهای کوتاهمدت در تأمین منابع، ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت آب را آشکار میسازد. آینده مدیریت آب تهران وابسته به همکاری شهروندان، سرمایهگذاری در زیرساختها و همافزایی میان نهادهای ملی خواهد بود. بحران آب در تهران به یکی از مهمترین دغدغههای مدیریت شهری و ملی تبدیل شده است. کاهش بارشها، رشد جمعیت و مصرف بیرویه، فشار زیادی بر منابع آبی وارد کرده است.
مصرف آب و کاهش بارندگی در تهران
الهام شریفی، کارشناس مدیریت منابع آب و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در گفتگو با «تهرانپرس»، بحران آب پایتخت را «ترکیبی از خشکسالی اقلیمی و خشکسالی مدیریتی» دانست و گفت:تهران امروز نهفقط با کمبود بارش، بلکه با مصرف غیرمنطقی و ساختارهای ناکارآمد روبهروست.
وی توضیح داد: «میانگین بارندگی تهران در یک دهه اخیر حدود ۳۰ درصد کاهش یافته اما مصرف آب در همین مدت حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش داشته است. این نشان میدهد علت اصلی بحران، فقط کمبارشی نیست؛ بلکه رفتار مصرفی و توسعه شهری نیز نقش تعیینکننده دارد.»
به گفته شریفی، تهران جزو پنج شهر پرمصرف آب در منطقه است و سرانه مصرف آب خانگی در پایتخت همچنان بالاتر از میانگین استاندارد جهانی قرار دارد. او افزود:
«با وجود هشدارهای مکرر، بسیاری از خانوارها هنوز به شکل جدی به مدیریت مصرف توجه نمیکنند و بخش زیادی از مصرف، ناشی از الگوهای رفتاری غلط و تجهیزات قدیمی است.»
این کارشناس حوزه آب تأکید کرد که بحران فعلی نیازمند نگاه متفاوت و برنامهریزی بلندمدت است:«پروژههای انتقال آب، تصفیهخانههای جدید و بازچرخانی ضروریاند، اما هیچکدام بدون مشارکت مردم نتیجه نمیدهد. اگر هر خانواده تنها ۱۵ درصد کاهش مصرف را اعمال کند، تهران میتواند از مرحله تنش آبی عبور کند.»
شریفی با اشاره به سرد شدن هوا و کاهش بارشهای زمستانه گفت:«امسال نیز نشانهها حاکی از تداوم خشکسالی است و اگر الگوی مصرف اصلاح نشود، ممکن است سال آینده با محدودیتهای جدیتری مواجه شویم.»
او در پایان تأکید کرد: «بحران آب تهران، یک بحران کوتاهمدت نیست. این مسئله به تغییر سبک زندگی، آموزش عمومی و تقویت زیرساختهای هوشمند نیاز دارد. امروز هر خانواده، یک بازیگر کلیدی در نجات آینده آبی پایتخت است.»
انتهای خبر/