زخم قاچاق بر تاروپود فرش ایرانی
به گزارش «تهران پرس»؛ صنعت فرش دستباف ایران، یکی از باسابقه‌ترین و پرافتخارترین صنایع فرهنگی کشور، این روز‌ها با بحران‌های متعددی از جمله قاچاق گسترده فرش‌های خارجی، نبود حمایت‌های بیمه‌ای برای بافندگان و موانع قانونی در مسیر بازگشت فرش‌های صادراتی مواجه شده است؛ بحرانی که اگر چاره‌ای برای آن اندیشیده نشود، آینده این میراث ملی را با خطر جدی مواجه خواهد کرد.
یکی از چالش‌های عمیق و پُرابعاد بازار فرش ایران در سال‌های اخیر، ورود بی‌ضابطه و سازمان‌نیافته فرش‌های تولید افغانستان از مرز‌های شرقی کشور است؛ پدیده‌ای که از مرحله قاچاق خام و محدود، اکنون به یک جریان علنی، گسترده و نسبتاً تثبیت‌شده در بازار داخلی تبدیل شده است. این فرش‌ها که اغلب با ظاهری مشابه با فرش ایرانی و قیمت تمام‌شده پایین‌تر تولید می‌شوند، نه‌تن‌ها با شیوه‌هایی دور از نظارت رسمی وارد کشور می‌شوند، بلکه به شکل کاملاً عمومی و بدون ممانعت خاصی در بازار‌های تهران، مشهد، کرمان، زاهدان، اصفهان و سایر مراکز فروش عرضه می‌شوند.
بررسی میدانی کارشناسان حوزه فرش نشان می‌دهد که بخشی از این محصولات حتی با جعل هویت، به‌عنوان فرش ایرانی به خریداران داخلی و خارجی فروخته می‌شود؛ روندی که به صورت مستقیم و جدی به اعتبار جهانی برند فرش ایران لطمه وارد کرده و عرصه را بر تولیدکنندگان داخلی تنگ کرده است. فرش‌های افغانستانی عمدتاً با هزینه‌های تولید پایین‌تر، مواد اولیه ارزان‌تر و در مواردی با دستمزد کارگر کودک یا کارگاه‌های غیررسمی تولید می‌شوند که امکان رقابت قیمتی را از فرش ایرانی با استاندارد‌های بالاتر، سلب کرده است.
مرتضی حاجی آقامیری، رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع‌دستی اتاق بازرگانی ایران، در این‌باره با هشدار نسبت به گستردگی این پدیده می‌گوید: «قاچاق فرش افغانستان از مرز‌های شرقی همین الان نیز به صورت گسترده و علنی وارد ایران شده و در بازار‌های مختلف عرضه می‌شود. یکی از اقداماتی که در بخش خصوصی در تعامل با دوایر دولتی مانند ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز انجام داده‌ایم، مبارزه با همین پدیده است.»
بر همین مبنا نیز در حالی‌که انتظار می‌رفت ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، وزارت صمت و گمرک ایران با حساسیت بیشتری به موضوع ورود کالا‌های فرهنگی مشابه فرش دستباف برخورد کنند، به نظر می‌رسد فرش به دلیل ماهیت سنتی و هنری خود، کمتر مورد توجه دستگاه‌های نظارتی قرار گرفته و از اولویت مقابله خارج شده است.
این در حالی است که قاچاق فرش نه‌تن‌ها یک تخلف اقتصادی، بلکه تهدیدی برای هویت فرهنگی ملی و معیشت هزاران بافنده ایرانی است. بی‌توجهی به این روند، به تدریج به از دست رفتن جایگاه ایران در بازار‌های منطقه‌ای و جهانی فرش منجر خواهد شد. از این‌رو، فعالان بخش خصوصی بار دیگر تأکید می‌کنند که لازم است برخورد با این نوع قاچاق به‌عنوان یک مسئله راهبردی در دستورکار دولت قرار گیرد و چارچوب‌هایی روشن، با ضمانت اجرایی مشخص برای کنترل، ردیابی و ممانعت از ورود این فرش‌ها تدوین و اجرا شود.
انتهای خبر/
منبع: مهر