جنگ انگار تمام شدنی نبود
به گزارش «تهران پرس»، در نشست «قاب ویژه جنگ»، فاطمه سلیمانی نویسنده و منتقد ادبی، مرتضی قاضی مدیر دفتر ادبیات بیداری حوزه هنری، حسام آبنوس مدیرکل اخبار فرهنگی مهر و صادق وفایی نویسنده حضور داشتند.
فاطمه سلیمانی گفت: در ادبیات دفاع مقدس دو نوع روایت داریم، یک روایت شهدا و فرماندهان است و دیگری روایت مادران که درباره فرزندان شهیدشان صحبت میکنند و همیشه پدران شهدا مغفول و مظلوم هستند و نادیده گرفته میشوند ولی کتاب «حاج جلال» خوشبختانه سراغ پدر رفته است.
او افزود: در این کتاب حتی به تاریخ و اتفاقاتی که در همدان افتاده اشاره شده و من که خود همدانی هستم از بمباران نماز جمعه همدان چیزی نشنیده بودم ولی در کتاب «حاج جلال» دیدم چنین واقعهای رخ داده است و کتاب، تاریخ برخی از عملیاتها و وقایع را تشریح کرد. حاج جلال در این کتاب اطلاعات خوبی از فرهنگ و تاریخ بخشی از کشور را به مخاطب ارائه میدهد و یکی از این رویدادها ماجرای منافقان است که در «حاج جلال» بسیار میخوانیم.
سلیمانی در پایان به تصاویر کتاب «حاج جلال» اشاره کرد و افزود: عکسهای کتاب خوب و عکسی که حاج جلال با پدرش بر سر زمین دارد جالب بود و در جایی از کتاب چند عکس از حاج قاسم سلیمانی دیده میشود که هیچ اشارهای به آن نشده در حالیکه نویسنده میتوانست تکلمهای بیاورد که چطور شد حاج قاسم آمد و این به نظرم اتفاق جذابی میتوانست باشد، چندان هم به حجم کتاب نمیافزود.
صادق وفایی نویسنده «آذرخش و رقص فانتومها» درباره کتاب گفت: درباره کتاب «حاج جلال» باید بگویم، از آنجایی که من میدانستم دارم یک کتاب جنگی میخوانم و خودم هم کتاب جنگی را بسیار دوست دارم، تمام مدت منتظر بودم زودتر به جنگ برسم. کتاب خیلی دیر به جنگ میرسد و آنجا که در خواندن کتاب به جنگ رسید، یک آخیش گفتم!
او ادامه داد: دفعه دوم یا سوم بود که کتاب را میخواندم و از نظر ساختار و فرم برای نویسنده کتاب پیشنهادی دارم، اینکه جنگ را حداقل در فراز اول کتاب، به نوعی زخمی کند و یک اتفاق خاص از زندگی حاج جلال و ازحضورش در جنگ بگوید همان کاری که من در کتاب «آذرخش و رقص فانتومها» کردم و آمدم ازجلسه بازجویی شروع کردم وبه صورت قطعات پازل قسمتهای زندگی آقای ذوالفقاری را گفتم و روند کلاسیک هم نداشت، اما کتاب حاج جلال روند کلاسیک دارد، از کودکیاش شروع میشود، در ۱۴ سالگی ازدواج میکند و بعد میآید و به جنگ که برای منِ مخاطب کتابهای جنگی جذابیت خاص دارد.
او گفت: شخصیت علیرضا در کتاب، یک چیزی مثل حاج احمد متوسلیان است که میگفت تا جنگ هست ازدواج نمیکنم و دختر مردم را آواره نمیکنم؛ علیرضا این طور بود.
وفایی ادامه داد: حاج جلال در کتاب دو فراز دارد با عبارت «تازه متوجه شدم که»، یکی مربوط به جنگ و یکی مربوط به پدر بزرگ شدن اوست، به همین دلیل تصور من این بود متن و داستان کتاب کمی مثل زندگی شخصیت هانیکو در سریال «هانیکو» میماند؛ زندگی، منشوری است در حرکت دوار.
مرتضی قاضی مدیر دفتر ادبیات بیداری حوزه هنری که دیگر سخنران این نشست بود، گفت: مرتضی سرهنگی تعبیری به نام قیمت تمام شده جنگ دارد که به این نکته اشاره میکند که قیمت یک جنگ به واسطه حضور مستقیم و غیرمستقیم و یا در بطن و حاشیه افراد برای جامعه و فرهنگ ایجاد میشود، به نظر من با خواندن کتاب «حاج جلال» و زندگی این خانواده خاص، مخاطب تردید نمیکند که این خانواده و افراد در روایت حاج جلال، خانواده خاصی به واسطه حضور در جنگ و انقلاب هستند چراکه ۱۶ نفر از اعضای خانواده از داماد گرفته تا برادرزادههایش شهید شدهاند.
او ادامه داد: اگر میخواهیم جنگ تحمیلی را از منظر جنگ مردمی که توده مردم در آن حضور داشتند توضیح دهیم باید بگویم «حاج جلال» نمونه مناسبی است. مقام معظم رهبری در شب خاطره ۴ مهرماه سال ۱۳۹۷ تعبیری دارند که کتابهای حوزه دفاع مقدس خوب است و آن را صد برابر کنید. ایشان میفرمایند رزمندگانی که در جنگ حضور پیدا میکردند، خودشان، پدرشان، مادرشان، خواهرشان، بستگان و نزدیکانشان میتوانند روایتگری کنند.
وی در پایان سخنانش به نواقص و نداشتههای کتاب پرداخت و عنوان کرد: آنچه من را آزار داد این بود که گویا نویسنده یک ماجرا را عمدا تکرار میکند ولی این چیزی است که ما میدانیم. من دوست نداشتم در پرداخت به خانواده اینچنینی، کتاب با صحنه جنگی شروع شود. در این کتاب بیشتر پدرانگی حاج جلال مطرح است و روایت پدرانه حاج جلال اقتضا میکند که به شکل خطی این کار را ببینیم.
سخران پایانی این مراسم حسام آبنوس بود. او طی سخنانی گفت: ما امروز با مفهوم مقاومت مواجهیم و شاید مخاطبی که اطلاع ندارد فکر کنند مقاومت در بهترین حالت یک مفهوم چهل و پنجاه ساله است، اما من تصورم این است که مقاومت یک مفهوم به درازای تاریخ ایران است، ما نمیتوانیم آن را محصولی در یک تاریخ کوتاه مدت چهل یا پنجاه ساله قرار دهیم و اگر بخواهیم منصفانه نگاه کنیم ما همواره در طول تاریخ ملت مقاومی بودهایم و هر جا که به ما تعرضی شده و مورد هجوم دشمنان قرار گرفتیم، میتوان از آن تاریخ مقاومت را نوشت.
انتهای پیام//ح. ع