به گزارش گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ آزادسازی سوسنگرد یکی از رویدادهای مهم و تأثیرگذار در ماههای نخست جنگ تحمیلی است؛ شهری در استان خوزستان که به دلیل موقعیت جغرافیایی و نزدیکی به مناطق مرزی، از همان روزهای آغازین جنگ مورد توجه ارتش عراق قرار گرفت. دشمن بعثی با هدف تسلط بر مناطق مهم خوزستان و پیشروی در خاک ایران، تلاش کرد با تصرف سوسنگرد، مسیر پیشروی خود را هموار کند؛ اما مقاومت نیروهای ایرانی، محاسبات ارتش عراق را با مشکل مواجه کرد؛ شهری که با مقاومت نیروهای نظامی، بسیجیان، نیروهای مردمی و نقشآفرینی فرماندهان دفاع مقدس از محاصره دشمن خارج شد و نام آن در تاریخ مقاومت ملت ایران ماندگار شد.
سوسنگرد در جریان حمله عراق چندین بار در معرض تهدید و اشغال قرار گرفت. نخستین تلاش جدی دشمن برای تصرف این شهر در مهرماه ۱۳۵۹ با مقاومت نیروهای ایرانی ناکام ماند، اما ارتش عراق بار دیگر در آبانماه همان سال، با استفاده از تجهیزات زرهی و نیروی نظامی گسترده، شهر را به محاصره درآورد.
در این شرایط، خطر سقوط سوسنگرد جدی بود و نیروهای مدافع شهر با کمبود امکانات و تجهیزات مواجه بودند. با این حال، تصمیم برای شکستن محاصره و آزادسازی شهر، زمینهساز شکلگیری یکی از عملیاتهای مهم دفاع مقدس شد.
در ۲۶ آبان ۱۳۵۹، عملیات آزادسازی سوسنگرد با مشارکت نیروهای ارتش، سپاه پاسداران و نیروهای مردمی انجام شد. نقشآفرینی یگانهای نظامی و هماهنگی میان نیروهای ارتش و سپاه در این عملیات اهمیت ویژهای داشت. شهید مصطفی چمران نیز از چهرههای تأثیرگذار این حماسه بود که در کنار نیروهای رزمنده برای دفاع از شهر حضور داشت.
آزادسازی سوسنگرد تنها به معنای بازپسگیری یک شهر نبود، بلکه نشان داد ارتش عراق با وجود برخورداری از تجهیزات نظامی و پشتیبانی گسترده، نمیتواند بهآسانی اراده و مقاومت نیروهای ایرانی را در هم بشکند. این پیروزی همچنین در تقویت روحیه رزمندگان و مردم مناطق جنگزده تأثیر قابل توجهی داشت.
اهمیت این عملیات از منظر نظامی نیز قابل توجه بود؛ چراکه سوسنگرد در مسیر ارتباطی مناطق مرزی با اهواز قرار داشت و سقوط آن میتوانست شرایط دفاع از مرکز استان خوزستان را دشوارتر کند. از این رو، شکستن محاصره شهر علاوه بر نجات نیروهای مدافع و مردم، در جلوگیری از پیشروی بیشتر ارتش عراق به سمت اهواز اهمیت راهبردی داشت.
نگاه کارشناسان به اهمیت آزادسازی سوسنگرد
سرهنگ ستاد قاسم اکبریمقدم، از پژوهشگران سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس ارتش، در یادداشتی درباره این عملیات، آزادسازی سوسنگرد را یکی از وقایع حساس و تعیینکننده دوران دفاع مقدس توصیف کرده است. به اعتقاد وی، هماهنگی میان فرماندهان، طراحی عملیات و حضور مؤثر نیروهای ارتش، سپاه و ستاد جنگهای نامنظم از عوامل مؤثر در شکست محاصره این شهر بود. او همچنین بر نقش فرماندهی و مدیریت میدانی در جلوگیری از سقوط سوسنگرد تأکید کرده است.
از سوی دیگر، در تحلیلهای نظامی مربوط به این عملیات، همکاری ارتش و نیروهای مردمی از مهمترین عوامل موفقیت آن به شمار میرود. حضور لشکر ۹۲ زرهی خوزستان، گروههای پیاده و زرهی، پشتیبانی توپخانه، نیروی هوایی و هوانیروز در کنار نیروهای سپاه و گروه جنگهای نامنظم شهید چمران، نشان داد که هماهنگی نیروهای مختلف نظامی تا چه اندازه میتواند در سرنوشت یک عملیات تأثیرگذار باشد.
کارشناسان تاریخ دفاع مقدس همچنین معتقدند تجربه سوسنگرد از این جهت اهمیت دارد که دفاع از سرزمین صرفاً به تجهیزات نظامی وابسته نیست، بلکه مدیریت بحران، تصمیمگیری بهموقع، شناخت شرایط میدان و مشارکت مردم نیز در آن نقش اساسی دارد. مقاومت مردم بومی و عشایر عرب منطقه در کنار رزمندگان، یکی از جلوههای مهم این حماسه تاریخی بود.
سوسنگرد؛ درسی برای نسلهای آینده
امروز با گذشت بیش از چهار دهه از آزادسازی سوسنگرد، بازخوانی این واقعه فرصتی برای شناخت بهتر تاریخ دفاع مقدس و انتقال تجربههای آن به نسل جوان است. این رویداد نشان داد که در شرایط دشوار جنگی، همدلی، انسجام نیروها و تصمیمگیری بهموقع میتواند مسیر تحولات نظامی را تغییر دهد.
سالروز آزادسازی سوسنگرد تنها یادآور یک پیروزی نظامی نیست؛ بلکه فرصتی برای پاسداشت رشادت رزمندگانی است که در روزهای سخت جنگ، برای حفظ تمامیت ارضی کشور ایستادگی کردند. نام سوسنگرد در تاریخ معاصر ایران با مقاومت، فداکاری و اتحاد نیروهای نظامی و مردمی گره خورده است؛ حماسهای که بازخوانی آن همچنان برای نسل امروز و فردای ایران اهمیت دارد.
انتهای خبر/