تهران؛ شهری بزرگ برای زندگی بهتر
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ ۳۱ اکتبر برابر با ۹ آبان، روز جهانی شهرها نام‌گذاری شده است؛ مناسبتی که از سال ۲۰۱۴ با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره فرصت‌ها و چالش‌های شهرنشینی و ترویج توسعه پایدار شهری در تقویم سازمان ملل متحد قرار گرفت.
این روز فرصتی برای بررسی وضعیت شهرها، ارزیابی عملکرد مدیریت شهری و توجه به نیاز‌های شهروندانی است که بخش مهمی از زندگی خود را در محیط‌های شهری سپری می‌کنند.
شعار روز جهانی شهرها در سال ۲۰۲۶ «بازآفرینی شهر؛ مسکن مناسب برای همه» انتخاب شده است. این شعار بر ضرورت نوسازی محله‌های شهری، بهبود شرایط سکونت، تأمین مسکن قابل استطاعت و جلوگیری از کنار گذاشته شدن ساکنان قدیمی در جریان پروژه‌های بازآفرینی تأکید دارد. مراسم جهانی امسال نیز در شهر فوژو چین برگزار می‌شود.
بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، بحران مسکن یکی از مهمترین چالش‌های شهر‌های جهان است و حدود ۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر در سراسر دنیا به مسکن مناسب، امنیت سکونت، خدمات اساسی یا شرایط زندگی مقرون‌به‌صرفه دسترسی کافی ندارند. همچنین بیش از یک میلیارد نفر در سکونتگاه‌های غیررسمی و مناطق کم‌برخوردار زندگی می‌کنند. این آمار نشان می‌دهد که مسئله مسکن دیگر صرفاً موضوعی اقتصادی نیست، بلکه با عدالت اجتماعی، سلامت عمومی و آینده توسعه شهرها ارتباط مستقیم دارد.
تهران نیز به‌عنوان پایتخت و یکی از مهمترین کلان‌شهر‌های کشور، از این چالش‌ها مستثنا نیست. افزایش هزینه خرید و اجاره مسکن، گسترش فاصله میان محل سکونت و محل کار، مهاجرت به حاشیه شهر و دشواری دسترسی برخی خانواده‌ها به خدمات عمومی، از جمله مسائلی است که بر کیفیت زندگی شهروندان تأثیر گذاشته است.
یکی از مهمترین موضوعات در مدیریت شهری تهران، بازآفرینی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد است. بسیاری از محله‌های قدیمی پایتخت با مشکلاتی مانند ساختمان‌های کم‌دوام، معابر باریک، کمبود پارکینگ، ضعف زیرساخت‌های خدماتی و نبود فضا‌های عمومی مناسب مواجه هستند. نوسازی این محله‌ها می‌تواند علاوه بر ارتقای ایمنی ساختمان‌ها، زمینه بهبود کیفیت زندگی و افزایش ارزش اجتماعی محلات را فراهم کند.
موضوع دیگری که در آینده شهرها اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده، تغییرات اقلیمی و تاب‌آوری شهری است. افزایش دمای هوا، کاهش منابع آب، خطر سیلاب، فرونشست زمین و کاهش پوشش گیاهی، ضرورت بازنگری در الگو‌های توسعه شهری را دوچندان کرده است. تهران برای مقابله با این تهدید‌ها به حفظ و گسترش فضای سبز، مدیریت مصرف آب، توسعه زیرساخت‌های پایدار و آمادگی بیشتر در برابر حوادث طبیعی نیاز دارد.
محمد حسن‌زاده، رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران در نشست سیاست‌گذاری هفتمین کنفرانس شهر هوشمند و هوش مصنوعی، بر معرفی دستاورد‌های سازمان‌ها، شناسایی چالش‌های مدیریت شهری و توسعه همکاری میان فعالان حوزه فناوری تأکید کرد.
محمود زواره، معاون حکمرانی الکترونیک و هوشمندسازی دولت نیز از تصویب سند بلوغ شهر هوشمند و مدل مرجع معماری شهر هوشمند و تدوین شاخص‌های ارزیابی شهر‌های هوشمند خبر داد.
همچنین، غلامرضا رضائیان، مدیر برگزاری نمایشگاه شهر هوشمند هم‌زمانی نمایشگاه شهر هوشمند با روز جهانی شهرها را فرصتی برای معرفی دستاورد‌های ایران در عرصه بین‌المللی دانست.
شهرداری تهران هم سومین دوره مسابقه بین‌المللی «شهر تاب‌آور» را با همکاری مجامع بین‌المللی به مناسبت روز جهانی شهرها برگزار می‌کند. محور این رقابت، تجربه شهرها در حفاظت از شهروندان و زیرساخت‌ها در بحران‌هایی مانند جنگ، زلزله و سیل است.
در کنار این مسائل، هوشمندسازی شهرها نیز به یکی از محور‌های مهم توسعه پایدار تبدیل شده است. استفاده از فناوری برای مدیریت ترافیک، کنترل مصرف انرژی، جمع‌آوری پسماند، پایش آلودگی هوا و بهبود خدمات الکترونیک می‌تواند هزینه‌های مدیریت شهری را کاهش دهد و دسترسی مردم به خدمات را آسان‌تر کند. البته هوشمندسازی زمانی موفق خواهد بود که همه شهروندان، فارغ از سن، توان اقتصادی و محل سکونت، امکان بهره‌مندی از آن را داشته باشند.
تهران برای رسیدن به چنین شرایطی نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، مدیریت یکپارچه، استفاده از دانش متخصصان و مشارکت واقعی مردم است. در نهایت، معیار موفقیت مدیریت شهری نباید صرفاً تعداد پروژه‌های عمرانی و سازه‌های ساخته‌شده باشد، بلکه رضایت شهروندان، امنیت سکونت، عدالت در توزیع امکانات و آرامش زندگی روزمره باید شاخص اصلی سنجش عملکرد شهر باشد.
انتهای خبر/