کارنامه بنیاد رودکی در جنگ‌های تحمیلی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ بنیاد فرهنگی هنری رودکی فعالیت خود را از آبان سال ۱۳۸۲ با مصوبه مجلس شورای اسلامی با ادغام واحد‌های مجموعه تالار وحدت و مجموعه فرهنگی انقلاب اسلامی (برج آزادی)، در قالب نهاد عمومی غیردولتی، آغاز کرد.
هیات امنای بنیاد رودکی متشکل از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیات امنا)، رئیس سازمان برنامه و بودجه (عضو هیات امنا)، معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (دبیر هیات امنا) و دو نفر از صاحب نظران در امور فرهنگی هنری است که به انتخاب و حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مدت دو سال منصوب می‌شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. همچنین هیات مدیره بنیاد رودکی از سه عضو تشکیل می‌شود که با پیشنهاد رئیس هیات امنا و تصویب هیات امنا برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند.
وظایف هیات مدیره در اساسنامه بنیاد شامل حفظ مصالح و منافع بنیاد، بررسی و تشکیلات و نمودار‌های سازمانی و آیین‌نامه‌های مالی و معاملاتی و اداری و برنامه‌های جذب نیروی انسانی و پیشنهاد آن به هیات امنا، بررسی، پیشنهاد و تصویب انعقاد هر گونه قرارداد در حدود اعتبارات و وظایف پیش‌بینی شده، بررسی و تأیید گزارش‌های مالی، حساب و صورت‌های مالی سالانه برای طرح در هیات امنا، افتتاح حساب در بانک‌ها و مؤسسات اعتباری به نام بنیاد، بررسی و تصویب اخذ تسهیلات و انواع مشارکت‌ها به پیشنهاد مدیرعامل و ارائه صورت‌های مالی سالانه بنیاد به هیات امنا است.
ایجاد بستر فعالیت‌های حرفه‌ای، هنری و ادبی در تولید و عرضه هنر، توسعه فضا‌های هنری از طریق ساخت، بازسازی و فعال کردن تالار‌ها و مراکز هنری و بهره‌گیری از امکانات موجود و جلب مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی، دولتی و غیردولتی در توسعه فعالیت‌های هنری و ادبی، شناخت و به کارگیری استعدادهای درخشان هنری و ادبی در سطح داخلی و بین‌المللی، بزرگداشت و معرفی هنرمندان و ادیبان برگزیده پیشکسوت در حوزه‌های مختلف هنر و ادب، تربیت کادر فنی خبره در زمینه خدمات تخصصی، پشتیبانی فنی و تجهیزات هنری از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی هنر، افزایش توان کمی و کیفی تولید و عرضه آثار هنری و ادبی و تشکیل کارگاه‌ها و دوره‌های هنر، حمایت مادی و معنوی از آفرینش‌های حرفه‌ای هنرمندان کشور از ماموریت‌ها و وظایف بنیاد رودکی است.
انتخاب مدیرعامل بنیاد رودکی از میان اعضای هیات مدیره یا خارج از آن توسط هیات مدیره صورت انجام می‌شود و با حکم رئیس هیات امنا به مدت دو سال منصوب می‌شود. وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی دی ماه ۱۴۰۲ طی حکمی محمد اله‌یاری فومنی را به عنوان مدیرعامل بنیاد رودکی منصوب کرد و این حکم توسط سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دی ماه سال ۱۴۰۴ به مدت ۲ سال دیگر تمدید شد. براین اساس با مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی درباره برنامه‌ها و فعالیت‌های این نهاد طی جنگ‌های تحمیلی ۱۲ روزه و رمضان، فعالیت‌های حوزه‌های موسیقی، هنر‌های نمایشی، تجسمی و آموزشی بنیاد گفت‌و‌گو کرده‌ایم که در ادامه می‌آید.
تداوم فعالیت‌های بنیاد رودکی طی جنگ‌های اخیر
محمد الله‌یاری فومنی مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی درباره اقدامات این بنیاد طی جنگ‌های تحمیلی ۱۲ روزه و رمضان، ثبات و تداوم فعالیت‌های حوزه‌های موسیقی، هنر‌های نمایشی، تجسمی و آموزشی طی این شرایط به خبرنگار ایرنا اظهار کرد: شاید در نگاه نخست این تصور وجود داشته باشد که حوزه‌های فرهنگ و هنر در وقایع بزرگ تاریخی، سیاسی و ملی اعم از رویداد‌های شادی‌بخش یا ایام سوگواری، نقشی حاشیه‌ای دارد یا تاثیر آن چندان به چشم نمی‌آید، اما با نگاهی عمیق‌تر درمی‌یابیم که هنر، دقیقا همان عنصر پیش‌برنده‌ای است که از یک سو باعث افزایش تاب‌آوری جامعه در سختی‌ها شده و از سوی دیگر، به نشاط و افزایش ضریب نفوذ رویداد‌ها کمک می‌کند.
وی گفت: فرهنگ و هنر نقش کاتالیزور و پیشران را در پیوند میان مردم و وقایع ایفا می‌کند. این حوزه در سالی که گذشت، تلاش کرد تا نقش حمایتی و پیشران خود را به خوبی ایفا کند. در دوران جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، جامعه هنری تلاش کرد تا با تولید آثار هدفمند و همراهی با متن جامعه، به مردم در تحمل سختی‌ها کمک کند.
اجرای ارکستر موسیقی ملی ایران به رهبری همایون رحیمیان با «آن آبی ایرانی» به مناسبت روز ملی خلیج فارس
اله‌یاری افزود: بنیاد فرهنگی هنری رودکی به عنوان محل رجوع و گردهمایی اهالی فرهنگ و هنر، میزبان هنرمندانی بود که برای خلق اثر یا اجرای برنامه در قالب نمایش و موسیقی گرد هم می‌آمدند. در ایام اخیر نیز بسیاری از هنرمندان به صورت خودجوش وارد میدان شدند و بنیاد رودکی نیز به نوبه خود، با در اختیار گذارندن سالن‌ها و حمایت‌های دولتی، وظیفه میزبانی از این رویداد‌ها را بر عهده داشت.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی بیان کرد: تلاش همکاران ما در بازه‌های زمانی حساس همچون خرداد و تیرماه سال گذشته و اسفند تا فروردین امسال بر این بود که فعالیت‌های فرهنگی و هنری متوقف نشود؛ چه آثاری که در استودیو‌های بیرونی تولید شد و چه برنامه‌هایی که با حضور هنرمندان در صحنه سالن‌های بنیاد به اجرا درآمد.
وی گفت: همچنین بنیاد رودکی در دوران پس از جنگ، تلاش کرد که زودتر از سایر نهادها، فعالیت‌های فرهنگی هنری را آغاز کند و خط‌شکنی را برای بازیابی فعالیت‌های هنری انجام دهد تا ریسک آغاز فعالیت‌ها برای سایر نهادها و گروه‌های خصوصی کاهش پیدا کند و آنها نیز با دلگرمی، کار خود را از سر بگیرند.
اله‌یاری با اشاره به تولیدات بنیاد رودکی طی جنگ‌های اخیر اظهار کرد: تمرکز اصلی بنیاد در سال گذشته بر تولید قطعات موسیقی با ماهیت ملی و تقویت انسجام اجتماعی بود؛ تولید سمفونی‌هایی که حماسه، رشادت و حضور میدانی مردم را در این ایام ماندگار کند.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی گفت: در این راستا، ارکستر سمفونیک تهران سال گذشته به رهبری نصیر حیدریان اجرای میدانی موفقی در میدان آزادی داشت. امسال نیز پس از پایان جنگ، برنامه‌های متعددی از جمله اجرا‌های ویژه در بزرگداشت رهبر شهید انقلاب برگزار شد. به مناسبت روز ملی خلیج فارس که با توجه به تهدیدات دشمن علیه جزایر جنوبی، اهمیت و رنگ و بوی مضاعفی داشت ارکستر ملی ایران به رهبری همایون رحیمیان اجرای خوبی را روی صحنه برد. در کنار فعالیت‌های میدانی و صحنه‌ای، بنیاد رودکی از ظرفیت‌های فضای مجازی نیز برای بازنشر این آثار و ارتباط با مخاطبان استفاده کرد.
حمایت از هنرمندان در شرایط جنگ و ناآرامی‌ها
الله‌یاری با اشاره به حمایت از هنرمندان در شرایط جنگ و ناآرامی‌ها که بسیاری از مشاغل تعطیل و تولیدات هنری متوقف شده بود، اظهار کرد: متاسفانه همواره با بروز اولین رخداد‌های اجتماعی یا تهاجم‌های سرزمینی به کشور، حوزه فرهنگ و هنر نخستین بخشی است که آسیب می‌بیند و فعالیت‌های موسیقی، هنر‌های نمایشی و گالری‌ها بلافاصله تعطیل می‌شوند.
وی گفت: برخلاف درصد اندکی از جامعه هنری که توان اقتصادی و مالی کافی برای بقا در شرایط ایستایی بلندمدت‌تر را دارند، عموم هنرمندان معیشت‌شان بر اساس فعالیت است و با بروز ایستایی و رکود، دچار مشکل می‌شوند؛ تجربه‌ای که پیش از این در ایام کرونا و اکنون در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان تکرار شد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی افزود: در این راستا، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تشکیل ستادی ویژه، اقدام به شناسایی هنرمندانی کرد که در این بحران‌ها آسیب مستقیم فیزیکی به محل سکونت یا کسب‌وکارهایشان وارد شده یا دچار آسیب‌های عمومی معیشتی شده بودند. تمرکز این اقدامات حمایتی در صندوق اعتباری هنر قرار گرفت تا تسهیلاتی در قالب وام‌های قرض‌الحسنه کم‌بهره و در موارد آسیب مستقیم، کمک‌های بلاعوض در حد توان و امکانات وزارتخانه به هنرمندان ارائه شود.
الله‌یاری بیان کرد: بنیاد رودکی نیز تلاش کرد در سال ۱۴۰۴ با درک شرایط سخت حاکم بر اقتصاد هنر، نهایت همراهی را با گروه‌های هنری داشته باشد. از دی ماه که برخی فعالیت‌ها متوقف شد و به ویژه از اسفندماه، وجوه دریافتی از گروه‌هایی که سالن رزرو کرده بودند، علی‌رغم تعهدات قراردادی به آنها بازگردانده شد.
وی گفت: همچنین در خصوص گروه‌هایی که اجرایشان نیمه‌کاره مانده بود نیز در مواردی همچون تخفیف در اجاره سالن‌ها و تسریع در بازگشت پول بلیت‌فروشی همکاری شد. متاسفانه سال ۱۴۰۴، با احتساب دو ماه تعطیلی در جنگ ۱۲ روزه، سه ماه پایانی سال به دلیل جنگ رمضان و ایام مناسبتی دیگر، هنرمندان حداکثر ۶ ماه فرصت فعالیت و ارائه آثار خود را داشتند و همین امر، سال سختی را برای اقتصاد هنر رقم زد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی افزود: این بنیاد سال ۱۴۰۵ در هیات مدیره تصمیم گرفت که اجاره‌بهای سالن‌ها را در ۶ ماهه اول سال جاری افزایش ندهد تا گروه‌هایی که از قبل زمان رزرو و تاریخ اجرا داشتند، برای اجرای برنامه‌های خود رغبت بیشتری پیدا کنند، این گروه‌ها می‌توانستند با پرداخت هزینه کمتر، بهره و درآمد بیشتری از اجرای برنامه در سالن‌های مجموعه بنیاد داشته باشند.
الله‌یاری بیان کرد: این سیاست، سیاست خوبی بود و نتایج مثبتی نیز به همراه داشت حتی در اجرا‌های ارکستر سمفونیک و ارکستر ملی که برگزار شد، قیمت بلیت‌ها را در سطح سال گذشته حفظ کردیم. اثر این تصمیم را به وضوح در رفتار مخاطبان دیدیم؛ مردم خیلی سریع بلیت‌ها را خریدند و سالن‌ها پر شد. همچنین بسیاری از مخاطبان به صورت گروهی به سالن می‌آمدند. این موضوع نشان می‌داد که با مناسب نگهداشتن قیمت بلیت‌ها، مردم توانسته‌اند از عهده خرید آن برآیند و به صورت جمعی در برنامه‌ها شرکت کنند. در مجموع، این سیاست مؤثر بود.
پرهیز از دوقطبی‌سازی و نقش هنرمندان در بزنگاه‌های اجتماعی
الله‌یاری درباره قضاوت‌های متعدد درباره واکنش هنرمندان نسبت به وقایع و جنگ‌های اخیر در کشور و به کار بردن تعبیر‌هایی همچون هنرمند حکومتی و غیرحکومتی اظهار کرد: دوقطبی‌سازی و دوگانه‌سازی، بیش از هر چیز، ابزاری در اختیار دشمنان قرار می‌دهد و به همین دلیل همه جریان‌های داخلی از جمله هنرمندان باید تلاش کنند در دام چنین فضایی گرفتار نشوند.
وی با اشاره به اهمیت جایگاه فرهنگ و هنر در کشور گفت: مردم همواره برای هنرمندان، ورزشکاران و چهره‌های اثرگذار اجتماعی احترام و اعتبار قائل هستند و به همین دلیل نیز از آنان انتظار دارند در بزنگاه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ایفای نقش کنند.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی افزود: بر این اساس، برخی از این بزنگاه‌ها با نشاط اجتماعی و شادی عمومی همراه است و برخی دیگر، مقاطعی حساس اجتماعی و سیاسی به شمار می‌روند که در آنها همه اقشار باید برای عبور آرام و ایمن جامعه از شرایط موجود کمک کنند.
الله‌یاری خاطرنشان کرد: در این حوزه، هنرمندان به عنوان یکی از اقشار پیشرو جامعه دارای مسئولیتی ویژه هستند؛ مسئولیتی که شامل همراهی با مردم، اظهار نظر در بزنگاه‌ها و ایفای نقش در جهت‌دهی اجتماعی است. همواره این انتظار از هنرمندان وجود دارد که در مقاطع مهم، نقش پیشگام را ایفا کنند و زمینه حرکت و همراهی عمومی را فراهم کنند.
وی گفت: در برخی مقاطع، کشور از همراهی و موضع‌گیری به موقع هنرمندان بهره‌مند شده و در برخی دوره‌ها نیز ممکن است تحت تأثیر القائات رسانه‌های خارجی، فضای مجازی، فضاسازی‌های غیرواقعی یا نگرانی‌های ایجاد شده، بخشی از هنرمندان با احتیاط بیشتری عمل کرده باشند. ممکن است در چنین شرایطی، موضع علنی برخی هنرمندان با آنچه در درون به آن باور دارند، یکسان و آشکار نبوده باشد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی با تاکید بر ضرورت تعلق خاطر همه اقشار، به ویژه هنرمندان، به ایران و منافع کشور افزود: بخش عمده‌ای از هنرمندان متولد دهه ۱۳۶۰ به بعد هستند و رشد حرفه‌ای، شهرت و موقعیت اقتصادی خود را در همین بستر اجتماعی و سیاسی به دست آورده‌اند؛ از این رو انتظار می‌رود همراهی و هم‌سویی آنان با مسائل کشور بیش از گذشته باشد.
الله‌یاری بیان کرد: با این وجود، در میان هنرمندان، ورزشکاران و دیگر گروه‌های مرجع مانند همه اصناف و مشاغل، نمی‌توان انتظار داشت همه افراد یکسان بیندیشند یا موضعی کاملاً مشابه داشته باشند. بر این اساس، راهکار اصلی برای افزایش همگرایی، گفت‌و‌گو، اقناع، ترسیم فضای مثبت و ارائه تصویری روشن و درست از واقعیت‌ها است.
وی با تاکید بر بلوغ اجتماعی مردم اظهار کرد: جامعه امروز، در بسیاری از موارد، از نظر تشخیص و تحلیل شرایط، از برخی چهره‌های هنری، مدیریتی و حتی سیاسی جلوتر حرکت می‌کند. بر این اساس، برخلاف گذشته، مردم کمتر در انتظار موضع‌گیری چهره‌های مرجع می‌مانند و با سرعت بیشتری مسیر مورد نظر خود را تشخیص می‌دهند.
تسهیل فعالیت‌های هنری و حمایت از هنرمندان
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی درباره حفظ و تداوم وحدتی که میان هنرمندان و مردم در جریان جنگ تحمیلی ایجاد شده است و اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این حوزه، اظهار کرد: این وزارتخانه در چارچوب ماموریت‌های خود تلاش می‌کند بستر لازم را برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی و هنری فراهم کرده و شرایط فعالیت هنرمندان را تسهیل کند.
الله‌یاری گفت: تسهیل در صدور مجوز‌های هنری، کاهش بوروکراسی اداری، سخت‌گیری‌ها، فراهم کردن سالن‌های مناسب و کمک به متعادل نگهداشتن قیمت تمام‌شده برنامه‌ها، گفت‌و‌گو با هنرمندان و تشویق آنان به استمرار فعالیت‌های فرهنگی و هنری از جمله اقداماتی است که مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دستور کار دارد.
وی افزود: برگزاری برنامه‌های فرهنگی و هنری می‌تواند نقش مهمی در تقویت حس همبستگی اجتماعی ایفا کند. همان گونه که در جریان مسابقات جام جهانی، مردم با هر نوع نگاه و سلیقه‌ای حول نام و پرچم ایران احساس وحدت می‌کنند، در رویداد‌های فرهنگی و هنری نیز چنین ظرفیتی وجود دارد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی بیان کرد: در این راستا، اجرای نمایش‌ها، کنسرت‌ها و دیگر برنامه‌های هنری، بستری برای تجربه مشترک احساسات و عواطف اجتماعی فراهم می‌کنند؛ به گونه‌ای که مردم در سالن‌ها در کنار یکدیگر شادی، اندوه، خنده و گریه را تجربه می‌کنند و با حسی مشترک فضا را ترک می‌کنند. از این منظر، یکی از کارکرد‌های مهم حوزه فرهنگ و هنر، جهت‌دهی به احساسات و عواطف عمومی، کاهش انرژی‌های منفی و تقویت انرژی مثبت در جامعه است.
الله‌یاری خاطرنشان کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تلاش دارد با حمایت از برگزاری برنامه‌های فرهنگی و هنری، به تداوم جریان زندگی اجتماعی و ارتقای نشاط عمومی کمک کند. در کنار این اقدامات، حمایت از اقشار فرهنگی و هنری آسیب‌دیده نیز از جمله وظایف اصلی این وزارتخانه است.
انتهای خبر/
منبع: ایرنا