بسیج؛ حافظ عفت، خانواده و سرمایه اجتماعی ایران
این سخنان در هفتهای مطرح شد که نام بسیج بیش از همیشه در فضای عمومی جامعه شنیده میشود. به تعبیر خطیب نماز جمعه، بسیج تنها یک سازمان اداری یا تشکیلات نظامی نیست؛ بلکه «تمدنسازترین فرهنگ اجتماعی» دوران معاصر ایران است. او فرهنگ بسیجی را میراثی دانست که ریشه در پاکدامنی، غیرت، مسئولیتپذیری و مردمیبودن دارد؛ همان ارزشهایی که خانواده ایرانی بر پایه آن استوار شده است.
حاجعلیاکبری در تحلیل خود از وضعیت امروز جامعه، «بیعفتی» را بزرگترین تهدید نرم علیه خانواده و سرمایه انسانی کشور عنوان کرد. به گفته او، هرگاه عفت در جامعه کمرنگ شود، انگیزه جوان برای ازدواج کاهش مییابد، اعتماد میان زن و شوهر آسیب میبیند و بنیان روانی خانه متزلزل میشود. او این روند را به «سلولهای سرطانی» تشبیه کرد که آرامآرام به عمق خانه نفوذ کرده و آن را از درون خالی میکنند.
این تاکید، در کنار هشدارهای او درباره بحران جهانی خانواده، توجه را به نقش بسیج در مهار این آسیبها جلب کرد؛ نقشی که شاید کمتر درباره آن سخن گفته شده، اما در لایههای اجتماعی قابل مشاهده است. فرهنگ بسیجی، چه در قالب حلقههای «صالحین»، چه در فعالیتهای تربیتی و جهادی، عملاً در حال احیای ارزشهایی است که خانواده ایرانی را مقاوم نگه داشته: وفاداری، غیرت، ترس از خدا، ایثار در روابط خانوادگی و تقویت حس مسئولیت میان نسل جوان.
خطیب نماز جمعه تهران با اشاره به نمونههای غربی از فروپاشی خانواده، این وضعیت را نتیجه مستقیم رواج بیعفتی دانست؛ وضعیتی که در آن فرزندآوری کاهش یافته، روابط بدون تعهد جایگزین ازدواج شده و تنهایی به «عادت اجتماعی» تبدیل شده است. او هشدار داد که دشمنان فرهنگی انقلاب تلاش دارند این مدل را به جامعه ایرانی تزریق کنند. اما در برابر این تهدید، دو سپر مقاوم وجود دارد: خانواده ایرانی و فرهنگ بسیجی.
بسیج در نگاه حاجعلیاکبری، صرفاً حافظ امنیت نیست؛ بلکه محافظ «طراز زندگی الهی» است. به تعبیر او، بسیج یعنی جوانی که با قلبی پاک در میدان خدمت حاضر میشود، چه در قالب جهاد فرهنگی و علمی، چه در قالب کمکرسانی اجتماعی یا ایستادگی در برابر دشمن. او تأکید کرد که اگر فرهنگ بسیجی در لایههای خانوادهها جریان داشته باشد، هیچ توطئهای توان تخریب سرمایه اجتماعی ایران را نخواهد داشت.
وی در بخش دیگری از خطبهها، با اشاره به بحران کمسابقه خشکسالی، بر ضرورت اصلاح سبک زندگی و پرهیز از اسراف تأکید کرد. او دعا، نماز استسقا و بازگشت به معنویت را عامل جلب رحمت الهی دانست. این بخش از سخنان نیز بیارتباط با موضوع خانواده و بسیج نبود؛ زیرا فرهنگ بسیجی بر سادهزیستی و استفاده درست از نعمتهای الهی تأکید دارد و خانواده سالم نیز بر پایه همین نظم معنوی و رفتاری شکل میگیرد.
در جمعبندی خطبهها، حاجعلیاکبری بسیج را نهادی معرفی کرد که میتواند با مدل تربیتی خود نسل تازهای از خانوادههای بااستحکام و معنوی را پرورش دهد؛ خانوادههایی که در آنها عفت، محبت، وفاداری و مسئولیتپذیری جایگاهی اصلی دارند.
او تأکید کرد که جامعه ایرانی بزرگترین سرمایه خود یعنی «خانواده» را باید همچون جان حفظ کند؛ چرا که اگر این سرمایه آسیب ببیند، همه ساختارهای دیگر جامعه دچار اختلال میشود.
در آستانه هفته بسیج، تأکید خطیب نماز جمعه بر نقش این نهاد در پاسداری از ارزشهای الهی و انسانی، بار دیگر این حقیقت را یادآوری کرد که امنیت و پیشرفت کشور تنها با ابزارهای سخت حاصل نمیشود؛ بلکه بر پایه پیوند عمیق میان خانواده سالم، فرهنگ عفت و روحیه بسیجی ممکن خواهد شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به کاهش بارندگیها و بحران کمآبی در کشور و جهان اظهارکرد: در ۶۰ سال گذشته چنین وضعی سابقه نداشته و پیامهای جدی برای مسئولان دارد. لازم است تدابیر مهمی در حوزه کشاورزی، صنعت، آبرسانی و استفاده از فناوریهای نوین اتخاذ شود. بر اساس نقشهها، احتمال زمستانی خشک و تداوم این شرایط در سال آینده نیز وجود دارد.
امام جمعه موقت تهران افزود: مردم نیز دو وظیفه روشن دارند؛ نخست صرفهجویی و پرهیز از اسراف در مصرف آب و انرژی، و دوم دعا و اقامه نماز استسقا. دعا سببساز و سازنده است و باید اقامه نماز برای باران و دعاهای مرتبط، به شکل مستمر در نقاط مختلف ادامه یابد.
وی در بخش دیگری از خطبهها با اشاره به تحولات غزه، طرح پیشنهادی آمریکا در شورای امنیت را «فاقد وجاهت» توصیف کرد و افزود: ملت فلسطین زیر بار چنین طرحهایی نمیروند و گروههای مقاومت آن را رد کردهاند.
او برخی کشورهای عربی حامی این طرح را «منفعل» خواند و سازمان ملل را فاقد اعتبار لازم در این زمینه دانست.
حاجعلیاکبری ضمن دعوت از مردم برای ارسال کمکهای خود به فلسطین از طریق «ایران همدل»، اتهامات مطرحشده علیه ایران از سوی برخی کشورها را «بیاهمیت» دانست و گفت: قطعنامههای حقوق بشری کانادا یا مواضع آژانس انرژی اتمی دیگر برای ملت ایران اهمیتی ندارد و تبدیل به شوخی شده است.
وی در پایان تاکید کرد: ملت ایران باید با تکیه بر فرهنگ بسیجی، قوی بایستد و ایران مقتدر و مستقل را به جهانیان نشان دهد. همچنین از خداوند خواست مظلومان غزه را یاری کند.