بازخوانی جنایات پهلوی؛ از خفقان تا وابستگی

به گزارش گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ دوران پهلوی، از رضا شاه تا محمدرضا شاه، یکی از تاریک‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر ایران است. وابستگی این رژیم به بیگانگان، به‌ویژه آمریکا، سرکوب گسترده مخالفان و تلاش برای تحمیل فرهنگ غربی در تقابل با ارزش‌های دینی و فرهنگی مردم، خشم عمومی را برانگیخت و بستر انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ را فراهم کرد. در این گزارش، با تکیه بر سخنان پژوهشگران تاریخ و نمایندگان مجلس، به جنایات رژیم پهلوی، نقش ساواک در سرکوب مبارزات مردمی و تلاش‌های اخیر برای تطهیر این رژیم پرداخته‌ایم. همچنین، بازخوانی رویداد‌های کلیدی مانند کشتار ۱۷ شهریور و سرکوب اعتراضات مردمی در شهر‌های مختلف ایران، چهره واقعی این رژیم و عوامل پیروزی انقلاب اسلامی را آشکار می‌کند.

رژیم پهلوی تامین‌کننده منافع بیگانگان بود

مسعود رضایی، کارشناس تاریخی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس» با اشاره به وابستگی‌های رژیم پهلوی به بیگانگان گفت: در طول دوره محمدرضا شاه وابستگی به نیروی بیگانه به شدت افزایش پیدا کرد؛ یعنی به دنبال تغییر قطب قدرت در جهان از انگلستان به امریکا، محمدرضا شاه به آمریکا وابسته شد. 
 
وی ادامه داد: همه کسانی که درباره تاریخ دوران پهلوی نوشته‌اند حتی کسانی که با نگاه طرفدارانه از این رژیم مطالبی را نوشته‌اند، اذعان می‌کنند که رژیم پهلوی به شدت دیکتاتوری بود.

پژوهشگر تاریخ معاصر ایران خاطرنشان کرد: وابستگی رژیم پهلوی به بیگانگان، دیکتاتوری بودن و تضاد با دین و مذهب مردم ایران، سه عامل در طول زمان دست به دست همدیگر می‌دهند و موجب شکل‌گیری تفکر انقلاب بر مبنای تفکرات اسلامی در بین مردم ایران می‌شوند.

وی تاکید کرد: تطهیر جنایات‌های رژیم پهلوی در طول سال‌های گذشته کلید خورده است و برخی در فضای مجازی تلاش دارند که جنایت‌های این رژیم را به گونه دیگری برای نسل جوان امروزی توصیف کنند تا چهره واقعی محمدرضا شاه و حکومت پهلوی وارونه جلوه داده شود، اما باید گفت که اگر رژیم پهلوی رژیمی مردمی بود، هرگز انقلاب اسلامی به پیروزی نمی‌رسید پس باید گفت که انقلاب اسلامی بود که یک انقلابی و برپایه تغییر حکومت بود.

رضایی در پایان تاکید کرد: جنایات‌های رژیم پهلوی و به خصوص ساواک در دوران مبارزات انقلابی وحشتناک بود، به حدی که آنان به هیچ فردی رحم نمی‌کردند و موزه عبرت یک نمونه بارز از جنایات‌های این رژیم است که به واسطه آن تلاش داشتند تا مانع از پیروزی انقلاب اسلامی شوند، اما با خون مطهر شهدا شاهد بودیم که انقلاب اسلامی به پیروزی رسید وبه موازات آن، همین شهدا بودند که در هشت سال دفاع مقدس از این انقلاب مردمی دفاع و صیانت کردند.

جنایت‌های رژیم پهلوی فراموش‌نشدنی است

زهره الهیان، نماینده سابق مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس» گفت: ایام دهه فجر فرصت خوبی برای بازخوانی تاریخ ایران است؛ شرایطی در این دوران رخ داد که باعث تحقیر ملت ایران و جنایت شد و در نهایت خیزش ملت سر افراز ایران را برانگیخت.

او در ادامه سخنانش با اشاره به اینکه درست است که ملت ایران ظلم طاغوت را تحمل نکردند و در نهایت پیروزی انقلاب اسلامی ایران را رقم زدند، افزود: جنایت ساواک و خفقانی که سازمان اطلاعاتی رژیم طاغوت در سطح کشور ایجاد کرده بود باعث کشته شدن شماری از افراد بی‌گناه در برابر اعتراض شد.

نماینده سابق مردم تهران در مجلس شورای اسلامی گفت: فساد اخلاقی و مالی خواهر محمدرضا پهلوی درس‌هایی از تاریخ است که باید به جوانان و نوجوانان بازخوانی شود تا از پیشینه ظلم و استکبار بیان شود.

الهیان ادامه داد: محمدرضا شاه ملعون قدرت تصمیم‌گیری و حتی انتخاب وزرا نداشت همه تصمیمات درباره ایران فقط و فقط توسط آمریکای جنایتکار انجام می‌شد. این اندیشه امام راحل بود که بیداری ملت ایران را رقم زد.

نماینده سابق مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، تطهیر کردن رژیم طاغوت را یکی از حربه‌های جدید دشمنان معرفی کرد و گفت: امروز دشمنان ما در شبکه‌های ماهواره‌ای و فضای مجازی به دنبال تطهیر کردن رژیم طاغوت و خوب نشان دادن وجهه منحوس خاندان پهلوی هستند.

الهیان اظهارداشت: ملت مسلمان و مبارز ایران در صد سال اخیر با رهبری امامین انقلاب اسلامی، چون کوهی استوار در برابر استبداد داخلی، استعمار خارجی و استکبار جهانی ایستاده و به تاسی از اباعبدالله الحسین (ع) با مقاومت و مبارزه هرگز تن به ذلت و خواری نداده است.

سانسور مطبوعات در دوران پهلوی

محمدصالح جوکار، رئیس کمیسیون شورا‌ها در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»، با اشاره به اینکه خون شهدا بود که باعث به نتیجه رسیدن انقلاب اسلامی شد، گفت: آمریکا نتوانست با کمک پهلوی جلوی پیروزی انقلاب اسلامی را بگیرد.

او در ادامه سخنانش به کشتار بی‌رحمانه مردم در دوران طاغوت اشاره کرد و افزود: در دوران حکومت پهلوی جنایات زیادی رقم خورد؛ هر چیزی را که به ضرر خودش و حکومتش می‌دید از بین می‌برد؛ نمونه بارز آن اجازه ندادن به برگزاری هیات بود، چون فهمش این بود که اگر عده‌ای در یک مکان جمع شوند ممکن است حکومتش را به خطر بیندازد.

رئیس کمیسیون شورا‌ها در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: خیلی از افراد در دوران رژیم پهلوی دستگیر و شکنجه شدند؛ دید آخر رژیم پهلوی اعدام و به گلوله بستن معترضان بود.

وی یادآور شد:رژیم پهلوی گارد عجیبی نسبت به واقعیت‌ها داشت و به هیچ عنوان دل خوشی از اعتراض نداشت آنان دوست داشتند با مردم مانند یک برده برخورد کنند و کسی در برابر زورگویی آنان اقدامی نکند.

جوکار اشاعه فرهنگ غلط غرب، تعطیلی حوزه‌های علمیه و قتل عام مردم را از نشانه‌های رژیم پهلوی دانست و افزود: سانسور در مطبوعات، نبود آزادی بیان، نبود نقد، سرکوب معترضان از اقدامات رژیم طاغوت بود.

رئیس کمیسیون شورا‌ها در مجلس شورای اسلامی در سوالی مبنی بر اینکه چه شد که رضا شاه پهلوی دست به کشف حجاب زد، ادامه داد: یکی از دلایلی که رضا شاه پهلوی دست به تصویب قانون کشف حجاب اجباری زد این بود که تصور می‌کرد باید زنان در جامعه با شکل و شمایل غربی‌ها حضور پیدا کنند.

جوکار در پایان خاطرنشان کرد: دوران پهلوی دوران وابستگی کشورمان به بیگانگان بود و به همین دلیل مردم با انقلاب تلاش کردند که کشور وابستگی به خارج از کشور نداشته باشد و نوکر بیگانگان نباشد و باید قدردان چنین انقلابی بود و برای پیشرفت و ترقی آن از هیچ تلاشی دریغ نکرد.

دیکتاتوری در دوره پهلوی

مسعود رضایی، کارشناس تاریخ در گفتگو با خبرنگار سیاسی پایگاه خبری تحلیلی«تهران پرس»، درباره جنایات رژیم پهلوی در تهران گفت: در کل دوران رژیم پهلوی از رضا شاه تا محمدرضا پهلوی سرکوب‌های مردمی وجود داشته و یک دوران دیکتاتوری بوده که از ابتدای دوران رضا شاه شروع می‌شود تا انتهای دوران محمدرضا پهلوی.

این کارشناس تاریخ ادامه داد: در سال ۵۷ این سرکوب‌ها مستمرا بعضی وقت‌ها با یک شدت و گاهی اوقات با ضعف بیشتری ادامه داشت. در دوران رضاشاه موارد زیادی از جمله سرکوب عشایر، سرکوب مردم در ماجرای حجاب، سرکوب قیام مسجد گوهرشاد، دستگیری مخالفان و زندانی کردن و کشتن آنها در زندان مانند فرخی یزدی و یک تعدادی از مبارزان بود. در دوره پهلوی دوم این مسائل عمدتا از سال ۳۲ به بعد شروع می‌شود یعنی از سال۱۳۲۰ تا سال ۱۳۳۲.

رضایی افزود: شاه موقعیت خیلی مستحکمی نداشت و تازه ابتدای کارش بود و احزاب و گروه‌ها مقداری قدرت داشتند بنابراین شاه نمی‌توانست مانند پدرش سرکوب کند البته درگیری‌های داخلی و اغتشاشات و هیجانات و تظاهرات و التهابات سیاسی بود.

نویسنده کتاب سیاست‌نامه خاطرنشان کرد: در سال ۳۲ بعد از کودتا که خود سرآغاز یک سرکوب جدی بود توسط انگلیس و آمریکا طراحی شده بود و محمدرضا پهلوی هم کاملاً همکاری و هماهنگی کرد و در واقع نهضت ملی شدن صنعت نفت را سرکوب کرد و دولت محمد مصدق هم برکنار شد از این به بعد شاه یک موقعیت جدیدی را با حمایت و پشتیبانی از طرف آمریکا بدست آورد بنابراین با اینگونه حمایتها، سرکوب‌ها جنبه جدی تری گرفت.

رضایی گفت: ساواک در سال ۱۳۳۵ یا ۱۳۳۶ با تشکیل شد و تحت حمایت آمریکا بود و توسط موساد و سازمان سیا آموزش می‌دید و هر گونه مبارزه‌ای را سرکوب می‌کرد نقطه اوج این سرکوب‌ها که در رژیم پهلوی دوم صورت گرفت در ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ بود که در آن روز تعداد زیادی از افرادی که به حمایت از امام خمینی قیام کردند کشته، زخمی و دستگیر شدند بعد از آن در سال ۱۳۴۳ ماجرای کاپیتالاسیون رخ داد که امام خمینی مجددا در برابر این واقعه مقاومت کردند و آن را به عنوان یک عمل خیانت‌کارانه مطرح کردند و رژیم پهلوی می‌خواست امام را از ایران دور کند بنابراین ایشان را دستگیر و به خارج از کشور تبعید می‌کند که این تبعید تا سال ۱۳۵۷ ادامه پیدا می‌کند با رفتن حضرت امام یک مقداری از آن مرکزیت مبارزه با رژیم پهلوی که رژیم وابسته و استبدادی بود از داخل کشور دور می‌شود و به خارج کشور می‌رود، اما حرکت‌های ضد رژیم پهلوی در قالب گروه‌های مختلف اسلامی یا اعتقادی یا گروه‌های چپ یا ملی‌گرا ادامه پیدا می‌کند ولی همه اینها سرکوب می‌شوند.

وی یادآور شد: گروه‌های اسلامی و فداییان اسلام سرکوب شده بودند و سال ۳۴ هم تعدادی از رهبران از جمله آقای نواب صفوی و طهماسبی، عبدالحسین واحدی و دیگران اعدام می‌شوند و در سال۴۳ به بعد هم این دستگیری‌ها و اعدام‌ها و زندانی کردن‌ها ادامه داشته و گروه‌های اسلامی مثل مؤتلفه دستگیر می‌شوند، گروه‌های دیگری مثل سازمان مجاهدین خلق و سازمان چریک‌های فدایی خلق هم که فعالیت خود را مخفیانه شروع کرده بودند که از سال ۱۳۴۹ تقریبا به فاز عملیاتی وارد شده بودند دستگیر می‌شوند و تعداد زیادی نیز اعدام می‌شوند و تعداد زیادی هم وارد زندان‌ها می‌شوند.

نویسنده کتاب سیاست‌نامه عنوان کرد: شخصیت‌های اسلامی که به نحوی مبارزه می‌کردند انتقاد می‌کردند مخالف وابستگی ایران به آمریکا و مخالف استبداد پهلوی بودند تعداد زیادی از این شخصیت‌ها چه روحانی چه غیر روحانی دستگیر می‌شوند و به زندان انداخته می‌شوند و تعدادی هم حتی در زندان به شهادت می‌رسند. از نیرو‌های ملی و مذهبی هم مثل افرادی از گروه نهضت آزادی و یا جبهه ملی که در مسیر مبارزه با رژیم بودند دستگیر می‌شوند بنابراین هر گروهی با هر مسلک و مرامی که داشت چه اسلامی چه اعتقادی چه چپ و چه ملی اگر به مسیر مخالفت و مبارزه با رژیم پهلوی وارد می‌شد حتما سرکوب و دستگیر می‌شد یا حتی در درگیری‌های خیابانی اعضای آن به شهادت می‌رسیدند و یا کشته می‌شدند که از علاوه بر همه این گروه‌ها کسانی بودند که در درگیری‌های خیابانی کشته می‌شدند.

وی بیان کرد: تا اینکه مردم در سال ۵۶ قیام می‌کنند و بعد از اینکه در روزنامه اطلاعات یک مطلب توهین آمیز نسبت به حضرت امام نوشته می‌شود مردم قم روز ۱۹ دی در اعتراض به این مسئله تظاهراتی را به پا می‌کنند که آنجا رژیم پهلوی به شدت با این تظاهرات برخورد می‌کند و تعداد زیادی کشته و زخمی می‌شوند در واقع این زمان نقطه شکل‌گیری قیام مردم ایران است یعنی بعد از آن سال‌های سرکوب حالا به نقطه‌ای می‌رسد که خشم مردم بر انگیخته می‌شود و به خصوص با این سرکوب و کشتاری که در روز ۱۹ دی صورت می‌گیرد این نهضت و قیام شروع می‌شود از اینجا به بعد سرکوب‌ها خیلی شدید و جدی است، چون در روز ۲۹ بهمن ۵۶ مردم تبریز مراسم چهلم شهدای قم را برگزار می‌کنند که در آنجا هم با اسلحه و خشونت خیلی زیاد با مردم برخورد می‌شود که تعداد زیادی شهید و مجروح می‌شوند بعد از آن هم مردم یزد چهلم شهدای تبریز را می‌گیرند که سرکوب خونین می‌شود و تظاهرات و قیام در شهر‌های مختلف مثل کرمان، مشهد، اصفهان و شیراز گسترش پیدا می‌کند. 

رضایی در پایان گفت: رویه رژیم پهلوی این بود که با خشونت تعدادی را مجروح و زخمی و شهید می‌کرد تا اینکه تظاهرات در ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ به نقطه اوج خود رسید که روز اولی بود که حکومت نظامی اعلام شد و مردمی که شاید اطلاعی هم از این حکومت نظامی نداشتند روز جمعه ۱۷ شهریور در میدان ژاله یا شهدا که از قبل اعلام شده بود تجمع کردند و کشتار وسیعی انجام می‌شود و روز ۱۷شهریور به روز ماندگاری تبدیل می‌شود.
انتهای پیام/