۵ راهکار مؤثر برای رونق کتابخوانی در ایران
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ سرانه مطالعه در ایران، که به طور میانگین کمتر از ۲۰ دقیقه در روز گزارش شده، یکی از چالشهای فرهنگی کشور است. برای افزایش این شاخص، باید رویکردهای چندجانبهای در حوزههای آموزش، زیرساخت و فرهنگسازی اتخاذ شود.
تأثیر افزایش قیمت کاغذ بر سرانه مطالعه
افزایش قیمت کاغذ، که حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد هزینه تولید کتاب را تشکیل میدهد، منجر به بالا رفتن قیمت پشت جلد کتابها شده است. این موضوع، بهویژه در شرایط اقتصادی دشوار، باعث شده کتاب از سبد خرید بسیاری از خانوارها حذف شود. ناشران به دلیل هزینههای بالای کاغذ، تیراژ چاپ را کاهش دادهاند، که این امر دسترسی به کتاب را محدودتر کرده است.
به عنوان مثال، گزارشها نشان میدهند میانگین قیمت کتاب از سال ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ تقریباً دو برابر شد، و این روند با نوسانات ارزی و حذف یارانه کاغذ تشدید شده است. کاهش تقاضا برای کتابهای غیردرسی و تعطیلی کتابفروشیهای محلی نیز از پیامدهای این گرانی بوده است.
در ادامه، راهکارهای پیشنهادی برای بهبود این وضع ارائه میشود.
توسعه کتابخانههای عمومی و دیجیتال در مناطق شهری و روستایی، دسترسی به کتاب را تسهیل میکند. ایجاد کتابخانههای سیار و افزایش بودجه برای خرید کتابهای بهروز میتواند اقشار مختلف را به مطالعه ترغیب کند. همچنین، کاهش قیمت کتاب از طریق یارانههای دولتی یا حمایت از ناشران، مانع مالی را کاهش میدهد.
گنجاندن برنامههای ترویج کتابخوانی در نظام آموزشی، مانند ساعت مطالعه اجباری در مدارس و برگزاری کارگاههای قصهخوانی، عادت به مطالعه را از سنین پایین نهادینه میکند. تشویق والدین به خواندن کتاب برای کودکان نیز نقش مهمی در این زمینه دارد.
توسعه پلتفرمهای دیجیتال کتابخوانی، مانند اپلیکیشنهای کتاب الکترونیکی و صوتی، بهویژه برای نسل جوان که به فناوری علاقهمند است، میتواند جذابیت مطالعه را افزایش دهد. همچنین، تبلیغ کتاب در شبکههای اجتماعی و همکاری با اینفلوئنسرها میتواند مخاطبان جدیدی جذب کند.
جشنوارههای کتاب، نمایشگاههای محلی و مسابقات کتابخوانی میتوانند انگیزه عمومی را تقویت کنند. ایجاد فضاهای مطالعه در پارکها و مراکز عمومی نیز به افزایش دسترسی کمک میکند.
رسانههای ملی و شبکههای اجتماعی میتوانند با تولید محتواهای جذاب درباره کتاب و معرفی نویسندگان، فرهنگ مطالعه را ترویج کنند. برنامههای تلویزیونی و پادکستهای ادبی نیز در این راستا مؤثر هستند.
جامعه خلاقتر با مطالعه کتاب
طاهره مرجانی یکی از دوستداران کتاب در گفتگو با خبرنگار ما میگوید: کتابخوانی در ایران میتواند با ایجاد فضاهای دلنشین مانند کافهکتابها و دسترسی آسان به کتابهای دیجیتال رونق یابد. تبلیغ کتاب در شبکههای اجتماعی و حمایت از نویسندگان جوان، انگیزه مطالعه را بهویژه در نسل جدید تقویت میکند.
وی افزود:من بهعنوان یک عاشق کتاب، باور دارم که اگر مطالعه به بخشی از سبک زندگی ما تبدیل شود، جامعهای آگاهتر و خلاقتر خواهیم داشت.
با اجرای این راهکارها و همکاری دولت، نهادهای آموزشی و جامعه مدنی، میتوان سرانه مطالعه را افزایش داد و فرهنگ کتابخوانی را بهعنوان بخش جداییناپذیر زندگی ایرانیان نهادینه کرد.
انتهای خبر/