روز جهانی صنایع‌دستی؛ پاسداشت هنرهای ماندگار
به گزارش «تهران پرس»؛ روز جهانی صنایع دستی به ابتکار «شورای جهانی صنایع دستی» (WCC) در سال ۱۹۶۴ بنیان نهاده شد. این روز با هدف ارتقاء جایگاه هنرمندان صنایع دستی، حفظ میراث فرهنگی ملل، ترویج تولیدات بومی، و حمایت از اقتصاد مبتنی بر هنرهای سنتی گرامی داشته می‌شود. شعار‌های هر ساله این روز، بر اهمیت نوآوری، پایداری، و پیوند صنایع دستی با زندگی امروز تأکید دارد.
ایران یکی از پیشتازان جهانی در زمینه صنایع دستی است. با ثبت ۱۴ شهر و روستا در فهرست جهانی شهرهای خلاق و صنایع دستی، ایران در صدر کشور‌های جهان از لحاظ تنوع، کیفیت و اصالت این هنر‌ها قرار دارد. اصفهان، شیراز، تبریز، مشهد، سیرجان، مریوان و لالجین تنها نمونه‌هایی از شهر‌هایی هستند که به‌واسطه هنرهای سنتی خود شهره‌اند.از فرش و گلیم گرفته تا خاتم‌کاری، میناکاری، فیروزه‌کوبی، سفال و قلم‌زنی، آثار ایرانی نماینده تمدنی ریشه‌دار هستند که با دستان توانای هنرمندان زنده مانده‌اند.
در روزگاری که اشتغال پایدار و درآمدزایی محلی اهمیت بیشتری یافته، صنایع دستی می‌تواند به‌عنوان الگویی برای اقتصاد خلاق مطرح شود. تولید با کمترین سرمایه، بهره‌مندی از منابع بومی، قابلیت صادرات، و امکان توسعه گردشگری فرهنگی از جمله مزیت‌های صنایع دستی است.در ایران، صد‌ها هزار نفر از طریق این هنر‌ها امرار معاش می‌کنند و ظرفیت‌های صادراتی آن می‌تواند یکی از پایه‌های توسعه پایدار باشد؛ به‌ویژه در مناطق روستایی و کم‌برخوردار.
با وجود ظرفیت‌های عظیم، صنایع دستی ایران با چالش‌هایی چون نبود حمایت مالی مؤثر از هنرمندان،ضعف در بازاریابی داخلی و بین‌المللی،تکرار طرح‌های سنتی بدون نوآوری، ورود کالا‌های تقلیدی و بی‌کیفیت خارجی و نبود آموزش تخصصی نوین.مواجه است.با این حال، توجه به برند‌سازی، آموزش نسل جوان، استفاده از ظرفیت فضای دیجیتال، و حضور در بازار‌های جهانی می‌تواند راهگشای توسعه این صنعت باشد.
روز جهانی صنایع دستی نه فقط یک تقویم نمادین، بلکه تذکری برای حفظ گنجینه‌های فرهنگی ملت‌هاست. در کشوری، چون ایران، که ریشه در هنر و ذوق دارد، این روز می‌تواند بستری برای آشتی دوباره جوانان با اصالت فرهنگی و اقتصادی باشد. حمایت از هنرمندان، تقویت زیرساخت‌ها و معرفی جهانی این آثار، گامی مهم در راه اعتلای فرهنگ و اقتصاد بومی است.
نداشتن بازار فروش پایدار، مهمترین معضل رشته قلم‌زنی
مهین جلیلی، هنرمند قلم‌زن در گفتگو با خبرنگار فرهنگی تهران پرس درباره روز جهانی صنایع دستی گفت: روز جهانی صنایع دستی برای من یادآور شأن و منزلت هنرمندانی است که سال‌ها با جان و دل در مسیر حفظ هنرهای اصیل تلاش کرده‌اند. قلم‌زنی بخشی از هویت فرهنگی ماست، اما متأسفانه در سایه بی‌توجهی قرار گرفته و جایگاه واقعی خود را در جامعه امروز ندارد.
وی افزود: مهمترین معضل در این رشته، نداشتن بازار فروش پایدار و کم‌رنگ شدن حضور آن در زندگی روزمره مردم است. تولیدات ما گاه تنها به فروشگاه‌های خاص یا نمایشگاه‌های فصلی محدود می‌شود، در حالی که این هنر قابلیت حضور در طراحی داخلی، هدایا و حتی دکوراسیون مدرن را دارد.
این هنرمند تصریح کرد: راه‌حل این چالش، حمایت جدی دولت در معرفی آثار، برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی دائمی و پیوند دادن هنرهای سنتی با طراحی‌های نوین است. همچنین، آموزش این هنر در مدارس و دانشگاه‌ها می‌تواند نسل جدید را با اصالت هنر ایرانی آشنا کند و آینده آن را تضمین کند.
تعطیلی کارگاه‌های سفالگری به‌دلیل هزینه‌های بالا
محمدرضا سالاری که در سفالگری مهارت خاصی دارد، در گفتگو با خبرنگار ما گفت: روز جهانی صنایع دستی فرصتی است برای آن‌که هنرهای بومی و اصیل ما مورد توجه عمومی و دولتی قرار گیرند. سفال لالجین تنها یک کالا نیست، بلکه ریشه در فرهنگ، خاک و زندگی مردم این منطقه دارد.با وجود ظرفیت بالای این هنر، متأسفانه با چالش‌هایی چون نبود مواد اولیه مرغوب، نوسان شدید قیمت‌ها، و نبود حمایت برای صادرات مواجه هستیم.
وی اضافه کرد: بسیاری از کارگاه‌ها به‌دلیل هزینه‌های بالا تعطیل شده‌اند یا با ظرفیت پایین کار می‌کنند. برای برون‌رفت از این وضعیت، باید حمایت‌های اقتصادی و بیمه‌ای از هنرمندان تقویت شود، بازارچه‌های دائمی فروش سفال در شهرهای مختلف راه‌اندازی گردد و آموزش‌های به‌روز برای بازاریابی و فروش آنلاین در اختیار هنرمندان قرار گیرد. همچنین حمایت از برندینگ منطقه‌ای و صادرات هدفمند می‌تواند جان تازه‌ای به سفال و سفالگری ایران ببخشد.
انتهای خبر/