جذابیت‌های انقلاب و بروز زمینه‌های آن

به گزارش «تهران پرس»؛ اگر بخواهیم، بدانیم و ببینم انقلاب اسلامی تا چه اندازه معادلات را در خاورمیانه و جهان تغییر داد باید به بررسی تحولات کلانی که بعد از پیروزی این انقلاب رخ داد بپردازیم.  

می‌دانیم که انقلاب اسلامی در منطقه نفت‌خیز و گازخیز؛ غرب آسیا به وقوع پیوست، و در همان ابتدای امر با انحلال پیمان خفت بار سنتو و اخراج ۶۰ هزار نظامی آمریکایی از ایران، معادلات اصلی مورد اتکای واشنگتن را که توسط خود آمریکا طراحی شده بود به هم ریخت و، چون این منطقه نفت‌خیز بر معادلات جهانی اثر داشت و در واقع مورد اتکای آمریکایی‌ها در دیگر بخش‌های جهان هم بود در واقع سیاست خارجی آمریکا را بامشکلات و چالش‌های زیادی روبه رو کرد. 

البته این انقلاب در کنار مرز‌های شوروی سابق هم رویداد؛ معادلات مورد نظر اتحاد جماهیر شوروی گذشته را هم تغییر داد و آن‌ها را بار‌ها و بار‌ها در یک سلسله تحرکات استراتراتژیک و راهبردی درگیر کرد. 

لذا، چون این انقلاب هم روی سیاست‌های آمریکایی و به خصوص سیاست‌های مهم نفتی آمریکا اثر داشت و هم در کنار مرز‌های شوروی سابق بر روی این ابرقدرت اکثر گذاشت، می‌شود گفت که: بسیاری از معادلات سیاسی جهانی را تغییر داد و در واقع این انقلاب الگویی شد برای کشور‌های تحت ستمی که مورد تاخت و تاز استعمار غربی و شرقی بودند و و در واقع همین امر سبب پیدایش حرکت‌های مخالف در جهان سوم و چه درغرب آسیا و چه در آمریکای لاتین شد. 

تلاش غربی‌ها برای ممانعت از توسعه انقلاب اسلامی

در آن زمان ما شاهد بودیم که کشور‌های غربی برای اینکه این انقلاب گسترش پیدا نکند و و در واقع نمونه‌های دیگر این انقلاب رخ ندهد دست به یکسری سیاست‌هایی زدند کما اینکه در مغرب پادشاه مغرب سیاست‌هایش را تا اندازه‌ای در تبلیغات تغییر داد، در سودان شخصی به نام جعفر نمیری که ریاست جمهور بود یک واکنش‌های همسو با اسلامگرا‌ها را از خودش به نمایش گذاشت و در پاکستان باز حرکت‌هایی همسو با حرکت‌های اسلامی آغاز شد و این‌ها همه به نوعی تبعیت از انقلاب جمهوری اسلامی ایران بود که مذهب را و اسلام را الگو و اساس حرکت‌های خود قرار داده بود. حال اگرچه تحرکات در کشور‌های نامبرده صورت صحیحی از آن انقلاب اسلامی نبود، ولی به هر ترتیب دنیای استکباری را ناگزیر کرد تا برای تکرارنشدن جمهوری اسلامی  در کشور‌ها دست به واکنش‌هایی بزنند.   

جنبش عدم تعهد تا زمان انقلاب اسلامی ایران کمتر از پنجاه عضو داشت لذا بعد از اینکه انقلاب اسلامی ایران شعار نه شرقی؛ نه غربی را مطرح کردند  و به‌صورت الگوی نه شرقی و نه غربی مطرح شد؛ دیدیم که با عضویت ایران در. این جنبش  به سرعت اعضای این جبش عدم تعهد از پنجاه کشور به صد و بیست کشور افزایش یافته است. 

دستاورد‌های انقلاب از چند جهت و از چند بعد زمینه‌های تشکیل جبهه‌ مقاومت را به وجود آورد یکی از لحاظ ایجاد باور، ملت‌های اسلامی منطقه ما که تا آن زمان اعتماد نفس لازم را برای مقابله با سیاست‌های غربی و استعماری نداشتند. 

انقلاب اسلامی باعث شکست توطئه‌های آمریکا در منطقه شد

ایجاد باور و یقین به نیرو‌های خودی و ایجاد اعتماد به نفس در این نیرو‌ها از جانب انقلاب اسلامی ایران صورت گرفت چنانکه آن‌ها اعتماد به نفسی برای مقابله پیدا کردند و این باور را یافتند تا در مقابل استکبار و اشغالگران فلسطین مبارزه کنند و این یقین را یافتند که  مثل انقلاب اسلامی ایران می‌توانند پیروز شوند؛ لذا این زمینه فکری ابتدایی جبهه مقاومت بود.   

بعد از آن تضعیف دولت آمریکا بود؛ دولت آمریکا در منطقه غرب آسیا مبتنی بر سه رکن بود. رکن ایران، اسرائیل و عربستان؛ اما با انقلاب اسلامی ایران یکی از ستون‌های سه‌گانه سیاست آمریکا در منطقه فروپاشید به آمریکایی‌ها توان کنترل منطقه را از دست دادند و لذا جبهه مقاومت از یک فرصت استفاده  و حرکاتش آغاز کرد. 

یکی دیگر از ابعاد مسئله بکارگیری اسلام و کنارزدن گروهک‌ها بود. نیرو‌های مقاومت و کشور‌های مقاومت اندیشه‌های وارداتی کمونیسم، لیبرالیسم و ناسیونالیسم را در عرصه عمل رد کردند این مکاتب  تا قبل از انقلاب اسلامی در منطقه نقش‌آفرین بودند، اما از زمانی که اسلام آمد و در واقع با پیوند عمیقی که با توده‌های مردم داشت  گروهک‌ها و احزاب متکی به خارج را در عرصه فلسطین کنار زد و این هم یک زمینه دیگری‌ای برای تشکیل جبهه مقاومت در منطقه شد. 

جعفر قنادباشی

کارشناس مسائل منطقه 

انتهای پیام/