به گزارش گروه فرهنگ پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ روحیه مقاومت و ایستادگی از جمله ویژگیهایی است که در طول تاریخ، ملتها را در عبور از بحرانها و شرایط دشوار یاری کرده است. جامعهای که نسل جوان آن از اعتمادبهنفس، آگاهی، هویت و قدرت تحلیل برخوردار باشد، در برابر مشکلات و تهدیدها توان بیشتری برای حفظ استقلال و حرکت در مسیر پیشرفت خواهد داشت.
معرفی الگوهای موفق، تقویت هویت ملی، آموزش سواد رسانهای، افزایش خودباوری و ایجاد امید به آینده از جمله راهکارهایی است که میتواند نسل جدید را در برابر مشکلات و فشارهای بیرونی مقاومتر کند.
در این میان، نوجوانان و جوانان به دلیل قرار گرفتن در مرحله شکلگیری شخصیت و هویت فردی و اجتماعی، بیش از سایر گروههای سنی به برنامههای تربیتی و فرهنگی هدفمند نیاز دارند. از همین رو، خانوادهها، مدارس، دانشگاهها و نهادهای فرهنگی باید برای تقویت روحیه مسئولیتپذیری، خودباوری و ایستادگی در این نسل برنامهریزی کنند.
یکی از نخستین راهکارها، آشنا کردن نوجوانان با تاریخ کشور و معرفی شخصیتهای تأثیرگذار در عرصه مقاومت و دفاع از میهن است. روایت زندگی شهدای دفاع مقدس، مدافعان امنیت، دانشمندان و قهرمانان ملی میتواند تصویری ملموس از شجاعت، فداکاری و مسئولیتپذیری ارائه دهد. البته این روایتها زمانی اثرگذار خواهند بود که با زبان قابل فهم نسل جدید و همراه با بیان ابعاد انسانی، علمی و اخلاقی شخصیتها ارائه شوند.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش در مراسم بزرگداشت شهید شاخص بسیج دانشآموزی با اشاره به اهمیت هویت نسل جدید، اظهار کرد: «جنگ امروز دشمن، جنگ باورها و هویت نوجوانان و جوانان ماست.» وی فرهنگ ایثار و شهادت را از ویژگیهای مهم جامعه ایرانی دانست و بر ضرورت توجه به تربیت اعتقادی و فرهنگی دانشآموزان تأکید کرد.
سواد رسانهای؛ ابزار مقاومت در برابر جنگ شناختی
امروزه بخش مهمی از مواجهه نوجوانان و جوانان با جهان پیرامون از طریق شبکههای اجتماعی و رسانههای دیجیتال صورت میگیرد. انتشار اخبار جعلی، شایعات، تحریف واقعیتها و تولید محتوای هدفمند میتواند بر نگرش و تصمیمگیری نسل جوان تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، آموزش سواد رسانهای و افزایش قدرت تحلیل نوجوانان اهمیت زیادی دارد. جوانان باید بیاموزند که هر محتوایی را بدون بررسی نپذیرند، منابع خبری را ارزیابی کنند و میان واقعیت، تحلیل و شایعه تفاوت قائل شوند.
محمدصادق افراسیابی، مدیر انجمن سواد رسانهای ایران نیز با اشاره به مسئولیت رسانهها در شرایط جنگی تأکید کرده است که پیش از انتشار اخبار، باید صحت آنها بررسی شود و محتوای تقویتکننده روحیه ملی مورد توجه قرار گیرد.
امیدآفرینی؛ شرط اساسی تقویت مقاومت
یکی دیگر از عوامل مهم در تقویت روحیه ایستادگی، امید به آینده است. نمیتوان از نوجوانان و جوانان انتظار داشت در برابر دشواریها مقاومت کنند، اما برای آینده تحصیلی، شغلی و اجتماعی آنها چشمانداز روشنی ترسیم نکرد.
فراهم کردن فرصتهای اشتغال، حمایت از استعدادهای علمی، ایجاد بستر فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و توجه به مشکلات معیشتی جوانان میتواند احساس تعلق و اعتماد به آینده را افزایش دهد.
در همین زمینه، در بیانات رهبر شهید انقلاب درباره نقش جوانان در امیدآفرینی تأکید شده است که جوانان باید کانون تزریق امید به بخشهای دیگر جامعه باشند. همچنین ایشان بر پرهیز دانشجویان از انفعال و ناامیدی تأکید کردهاند.
هنر و فعالیتهای اجتماعی؛ راه ارتباط با نسل جدید
استفاده از ابزارهای هنری و رسانهای نیز میتواند در انتقال مفاهیم مقاومت مؤثر باشد. تولید فیلمهای سینمایی و کوتاه، مستند، پویانمایی، بازیهای رایانهای و محتوای خلاقانه در شبکههای اجتماعی از جمله اقداماتی است که میتواند مفاهیم تاریخی و فرهنگی را با زبان نسل جدید پیوند دهد.
همچنین مشارکت دادن نوجوانان در فعالیتهای داوطلبانه، گروههای جهادی، برنامههای محیطزیستی، کمک به نیازمندان و فعالیتهای علمی و اجتماعی، زمینه تجربه عملی مسئولیتپذیری و ایستادگی را فراهم میکند.
در این مسیر، مدارس و دانشگاهها نیز میتوانند با برگزاری نشستهای آزاداندیشی، اردوهای فرهنگی و علمی و گفتوگو با قهرمانان ملی، فرصت مناسبی برای شناخت بهتر ارزشهای ملی و اجتماعی ایجاد کنند.
مسئولیت خانوادهها و نهادهای فرهنگی
خانواده نخستین محیط شکلگیری باورها و شخصیت نوجوانان است. والدین با رفتار خود، گفتوگوی صمیمانه، پاسخگویی به پرسشها و تقویت اعتمادبهنفس فرزندان میتوانند نقش مهمی در پرورش نسلی آگاه و مسئولیتپذیر داشته باشند.
از سوی دیگر، نهادهای فرهنگی باید از فعالیتهای مقطعی و مناسبتی فاصله بگیرند و برنامههای مستمر و متناسب با نیازهای نسل جدید طراحی کنند. توجه به خواستهها، دغدغهها و پرسشهای جوانان و پرهیز از برخوردهای دستوری نیز از الزامات موفقیت این برنامههاست.
در نهایت، تقویت روحیه مقاومت و ایستادگی در نسل جوان زمانی محقق میشود که این مفهوم در زندگی روزمره آنان معنا پیدا کند؛ از تلاش برای کسب علم و پیشرفت کشور گرفته تا مقابله با ناامیدی، مسئولیتپذیری اجتماعی، حفظ استقلال فکری و ایستادگی در برابر بیعدالتی. نسل مقاوم، نسلی است که علاوه بر شناخت گذشته و هویت خود، برای ساختن آینده نیز انگیزه و توانایی دارد.
انتهای خبر/