به گزارش تهران پرس، علی ودایع با اشاره به این موضوع که برخی همچنان به امکان تغییر رفتار آمریکا از طریق امتیازدهی امیدوارند، گفت: برای تحلیل رفتار آمریکا باید میان منافع راهبردی این کشور و تصمیمهای مقطعی دولتهای مختلف تفاوت قائل شد.
وی یادآور شد:آنچه در سیاست خارجی واشنگتن اهمیت دارد، صرفاً مواضع یک رئیسجمهور یا جریان سیاسی نیست، بلکه مجموعهای از منافع و ملاحظات ساختاری است که در تصمیمگیریهای این کشور نقش دارند.
او افزود: در چنین شرایطی، نمیتوان تصور کرد که با ارائه امتیازاتی از سوی ایران، الزاماً رویکرد آمریکا تغییر خواهد کرد. تجربه روابط دو کشور نشان داده است که واشنگتن در بسیاری از مقاطع، حتی پس از توافق و دریافت امتیاز نیز از طرح مطالبات جدید یا بازگشت به سیاست فشار خودداری نکرده است.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به تجربه توافق هستهای تصریح کرد: برجام نمونه روشنی از این مسئله است. ایران در چارچوب این توافق محدودیتهایی را پذیرفت و تعهداتی را اجرا کرد، اما آمریکا بهراحتی از توافق خارج شد و سیاست فشار حداکثری را در پیش گرفت. این تجربه نشان میدهد که نمیتوان صرفاً با ارائه امتیاز، تضمینی برای پایبندی طرف مقابل یا تغییر رفتار آن ایجاد کرد.
ودایع ادامه داد: مشکل اصلی زمانی ایجاد میشود که یک طرف تصور کند با امتیاز دادن میتواند طرف مقابل را از مواضع خصمانه منصرف کند، در حالی که طرف مقابل اساساً ممکن است چنین امتیازاتی را نه نشانهای برای حل اختلاف، بلکه فرصتی برای طرح خواستههای بیشتر تلقی کند.
وی خاطرنشان کرد: در روابط بینالملل، امتیازدهی زمانی معنا دارد که در مقابل آن دستاورد مشخص و تضمینشدهای وجود داشته باشد. اگر امتیازی داده شود، اما طرف مقابل همچنان به سیاست تهدید، تحریم و فشار ادامه دهد، چنین روندی نهتنها به حل اختلافات کمک نمیکند، بلکه میتواند موقعیت طرف امتیازدهنده را نیز تضعیف کند.
کارشناس روابط بینالملل با اشاره به مناسبات واشنگتن و تلآویو گفت: یکی از موضوعاتی که در شناخت سیاست خارجی آمریکا باید مورد توجه قرار گیرد، رابطه این کشور با رژیم صهیونیستی است. این رابطه صرفاً به مواضع یک رئیسجمهور یا یک حزب محدود نمیشود و از پشتوانههای سیاسی، امنیتی و اقتصادی برخوردار است.
وی افزود: حتی اگر در مقطعی اختلافاتی میان دولت آمریکا و نتانیاهو ایجاد شود یا رئیسجمهور این کشور درباره میزان کمکهای مالی و نظامی به اسرائیل مواضع متفاوتی اتخاذ کند، نباید این تحولات را به معنای تغییر ماهیت سیاست راهبردی واشنگتن در منطقه دانست.
این تحلیلگر مسائل بینالملل در ادامه با تأکید بر ضرورت حفظ واقعبینی در دیپلماسی اظهار کرد: مذاکره یکی از ابزارهای مهم سیاست خارجی است و نمیتوان آن را بهطور مطلق کنار گذاشت، اما باید میان مذاکره مبتنی بر منافع متقابل و امتیازدهی یکطرفه تفاوت قائل شد.
وی افزود: اگر طرف آمریکایی بداند که با افزایش فشار میتواند امتیازات بیشتری از ایران دریافت کند، انگیزهای برای تغییر رفتار خود نخواهد داشت. بنابراین، هرگونه گفتوگو باید بر مبنای حفظ منافع ملی، تضمین اجرای تعهدات و برخورداری از دستاوردهای متقابل شکل بگیرد.
انتهای خبر//ح. ع
منبع: مهر