چرا تهران کانون تصادفات است؟
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ «تصادفات جادهای در تهران، فراتر از یک سری حوادث پراکنده، به یک بحران ساختاری و اجتماعی تبدیل شده است که هزینههای سنگین جانی و اقتصادی بر دوش شهروندان تحمیل میکند. با افزایش روزافزون تراکم خودروها و پیچیدگیهای شبکه معابر پایتخت، تحلیل عوامل محرک حوادث از اهمیت دوچندانی برخوردار شده است. از رفتارهای مخاطرهآمیز انسانی گرفته تا نقصهای زیرساختی و طراحیهای هندسی معابر، هر کدام سهمی در این آمار تکاندهنده دارند. این مطلب با تکیه بر دیدگاههای کارشناسان حوزه ایمنی راه و شهرسازی، به بررسی ابعاد مختلف این بحران و ریشههای اصلی بیثباتی در خیابانهای پایتخت میپردازد.»
آمارها نشان میدهند که تصادفات جادهای در تهران تنها یک حادثهی گذرا نیست، بلکه یک بحران ساختاری است که ریشههای آن در تلاقی رفتارهای انسانی، نقصهای زیرساختی و تراکم بیرویه خودروها نهفته است. در حالی که تلاش برای مدیریت ترافیک ادامه دارد، پرسش اصلی اینجاست: چه عاملی باعث شده است که تهران به یکی از پرحوادثهترین نقاط جغرافیایی کشور تبدیل شود؟
بحرانِ رفتار؛ عامل انسانی در صدر فهرست
اگر بخواهیم به ریشهایترین عامل تصادفات در تهران اشاره کنیم، بدون شک باید به «رفتار راننده» اشاره کرد. در شهری که زمان، باارزشترین دارایی شهروندان است، فشار روانی برای رسیدن به مقصد، رانندگان را به سمت رفتارهای پرخطر سوق میدهد. سرعت غیرمجاز، تغییر مسیرهای ناگهانی بدون استفاده از راهنما، و از همه مهمتر، عدم رعایت حق تقدم، از جمله خطراتی هستند که هر روز جان شهروندان را به خطر میاندازند.
سامان عزیزی یک کارشناس حوزه ایمنی راه و ترافیک در این باره به خبرنگار «تهران پرس»، میگوید: «بحران اصلی در تهران، فقدان فرهنگ رانندگی و تسلیم شدن در برابر فشار عصبی است. راننده در تهران مدام در حال رقابت است؛ رقابت برای عبور از پیچ، رقابت برای گرفتن فاصله کمتر از خودروی جلویی و رقابت برای اشغال فضای خالی. این فرهنگ رقابت به جای فرهنگ همزیستی، عامل اصلی تصادفات در تقاطعها و مسیرهای پرتردد است.»
او افزود: «استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی نیز به یک اپیدمی تبدیل شده که تمرکز را به شدت کاهش میدهد.»
زیرساختهای فرسوده و طراحیهای ناصحیح
اما خطا تنها گردن رانندگان نیست. ساختار فیزیکی شهر نیز در بروز تصادفات نقش دارد. طراحی برخی تقاطعها، نبود تابلوهای راهنما و نشانههای معین در ساعات شب، و همچنین وضعیت نامناسب پوشش آسفالت، از جمله عوامل فیزیکی هستند که حادثه را رقم میزنند. در بسیاری از نقاط تهران، عدم تناسب میان طراحی هندسی خیابان با حجم ترافیک عبوری، باعث ایجاد نقاط کور و گلوگاههای خطرناک شده است.
جعفر رحمانی یک مهندس راه و متخصص طراحی معابر در گفتگو با «تهران پرس»، معتقد است: «بسیاری از تصادفات در تهران ناشی از نقص در طراحی هندسی تقاطعها و نبود مسیرهای مشخص برای عابران پیاده است. وقتی طراحی خیابان با الگوی حرکت خودروها و پیادهها همخوانی نداشته باشد، حادثه اجتنابناپذیر است. همچنین، مدیریت روشنایی در برخی معابر فرعی و سیستمهای کنترل ترافیک ناکارآمد، شرایط را برای رانندگان سختتر میکند.»
تراکم خودروها و نقص فنی
عامل سوم که نباید از آن چشمپوشی کرد، حجم عظیم خودروها و پیری ناوگان حملونقل است. ورود روزافزون خودروهای کارکرده و گاهی بیکیفیت به پایتخت، احتمال بروز نقص فنی را افزایش داده است. سیستمهای ترمز، فرمان و نورپردازی در خودروهایی که به دلیل مسائل اقتصادی، کمتر سرویس میشوند، میتواند در لحظات حساس، عامل مرگبار باشد. علاوه بر این، تراکم بالای خودروها در خیابانهای باریک تهران، مانع از واکنش سریع رانندگان در هنگام بروز یک حادثه کوچک میشود و باعث میشود یک برخورد ساده، به یک تصادف زنجیرهای بزرگ تبدیل شود.
پیامدهای اقتصادی و روانی
تصادفات در تهران تنها خسارت جانی و جسمی ندارند؛ آنها هزینههای اقتصادی سنگینی نیز به جامعه تحمیل میکنند. از هزینههای درمان و توانبخشی گرفته تا آسیب به ناوگان حملونقل و کاهش بهرهوری نیروی کار، همگی از پیامدهای این بحران هستند. از سوی دیگر، فضای پر از استرس ناشی از تصادفات، سلامت روان شهروندان را نیز تحت تأثیر قرار داده و حس امنیت در فضای عمومی را کاهش داده است.
راهکار چیست؟
برای خروج از این بنبست، کارشناسان بر یک راهکار چندجانبه تأکید دارند. رانندگی ایمن نباید تنها با جریمههای سنگین (راهکار بازدارنده) مدیریت شود؛ بلکه باید با بازنگری در طراحی شهری، ارتقای سیستمهای نظارتی هوشمند و از همه مهمتر، بازسازی فرهنگ رانندگی از طریق آموزشهای سیستماتیک، همراه شود.
در نهایت، مقابله با تصادفات در تهران مستلزم تغییر رویکرد از «مدیریت حادثه» به «مدیریت ایمنی» است. تا زمانی که خیابانهای تهران به جای رقابت، به فضایی برای حرکت امن تبدیل نشوند، آمارها همچنان نگرانکننده باقی خواهد ماند. تهران نیازمند شهری است که در آن، سرعتِ رسیدن، فدای امنیتِ زندگی نشود.
انتهای خبر/