آموزش فنی و حرفهای؛ کلید طلایی کارآفرینی
به گزارش گروه اقتصاد پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ امروزه کارآفرینی دیگر یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت است. با تغییر ساختارهای اقتصادی جهان و گذار به سوی اقتصاد مبتنی بر دانش، مدلهای سنتی اشتغال که بر پایه استخدامهای دولتی یا اداری استوار بودند، کارایی خود را از دست دادهاند. در این میان، نقش «آموزشهای فنی و حرفهای» به عنوان پلی میان ایده و اجرا، بیش از هر زمان دیگری برجسته شده است.
کارشناسان معتقدند آموزشهای فنی و حرفهای، نهتنها یک مهارتآموزی ساده، بلکه زیرساخت اصلی برای ظهور نسل جدیدی از کارآفرینان است که میتوانند اقتصاد رکودزده را به حرکت درآورند.
شکاف مهارتی؛ پاشنه آشیل اقتصاد
بسیاری از تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که مشکل اصلی بازار کار ایران، کمبود شغل نیست؛ بلکه فقدان «مهارتهای قابل عرضه» است. کارآفرینان موفق کسانی هستند که میدانند چگونه از دل مواد اولیه و فناوریهای موجود، ارزش افزوده ایجاد کنند. این ارزشافزوده بدون آموزشهای فنی و مهارتی، یک رویا باقی میماند.
«امیرحسین راد»، کارشناس توسعه اقتصادی درگفتگو با «تهران پرس»، میگوید: «ما سالهاست که بر مدرکگرایی تمرکز کردهایم و از مهارتآموزی غافل ماندهایم. کارآفرینی که نتواند با ابزارهای فنیِ روزِ صنعت خود ارتباط برقرار کند، در مواجهه با بازار رقابتی بهسرعت حذف میشود. آموزشهای فنی و حرفهای باید به عنوان ستون فقراتِ اکوسیستم کارآفرینی بازتعریف شوند، نه صرفاً به عنوان یک مسیر جایگزین برای کسانی که به دانشگاه نرفتهاند.»
پیوندِ مهارت و نوآوری
کارآفرینی خلاق، محصول تلفیق یک «ایده نوآورانه» با «مهارت فنی دقیق» است. اگر آموزشهای فنی و حرفهای تنها به تکنیکهای تکراری محدود شوند، کارآفرینی رخ نخواهد داد. به همین دلیل، ضرورت دارد که مراکز آموزش فنی و حرفهای از شیوههای سنتی فاصله گرفته و به سمت «مهارتهای نرم» مانند تفکر انتقادی، مدیریت پروژه و سواد دیجیتال حرکت کنند.
در دنیای مدرن، یک تعمیرکار خودروی ماهر، زمانی به یک کارآفرین تبدیل میشود که در کنار دانش فنی، با مدیریت مشتری، تحلیل بازار و استفاده از ابزارهای هوشمند در کارش آشنا باشد. این همان «ارزش افزوده آموزشی» است که جای خالی آن در نظام آموزشی ما حس میشود.
نظر کارشناس کارآفرینی؛ گذار از کارگر ساده به تکنسین متخصص
«فاطمه کیانی»، مشاور کسبوکارهای نوپا (استارتاپها)، در گفتگو با تهران پرس»، بیان میکند که دیدگاه جامعه نسبت به آموزشهای مهارتی باید دگرگون شود.
وی می افزاید:«ما هنوز به آموزش فنی و حرفهای با نگاهی فرودستانه مینگریم. در حالی که در کشورهای توسعهیافته، تکنسینهای ماهر، درآمدی همتراز با مدیران میانی دارند. برای تقویت کارآفرینی، باید مراکز فنی و حرفهای را به “هابهای نوآوری” تبدیل کنیم. یعنی جایی که دانشجو در کنار یادگیری کار با ماشینآلات، یاد بگیرد که چگونه ایدهاش را تجاریسازی کند.»
او میافزاید: «کارآفرینی در دنیای امروز به معنای داشتن کارخانه بزرگ نیست. بسیاری از کارآفرینان موفق امروزی، متخصصان فنی هستند که در کارگاههای کوچک با تکیه بر مهارت تخصصی و خلاقیت، خدمات خاص ارائه میدهند. این همان حلقه مفقودهای است که میتواند نرخ بیکاری جوانان را بهشدت کاهش دهد.»
سیاستهای پیشرو؛ چه باید کرد؟
برای بهرهبرداری حداکثری از آموزشهای فنی و حرفهای در راستای ترویج کارآفرینی، نیاز به چند اقدام کلیدی است:
۱. بهروزرسانی تجهیزات و متدولوژی: آموزش با ابزارهای قدیمی، خروجیِ کارآفرینِ مدرن نخواهد داشت.
۲. تعامل با صنعت: مراکز آموزشی باید به طور مستقیم با نیازهای بازار صنعت پیوند بخورند تا دانشجو بلافاصله پس از اتمام دوره، بداند که چه ارزشی را به بازار عرضه کند.
۳. آموزشهای ترکیبی (Hybrid): ارائه واحدهای درسی مرتبط با کسبوکار و بازاریابی در کنار مهارتهای فنی.
سخن پایانی
روز کارآفرینی باید روزِ یادآوری این حقیقت باشد که اقتصاد کشور بیش از هر چیز به دستانِ ماهر نیاز دارد. اگر بخواهیم از وضعیت فعلی گذر کنیم، باید آموزش فنی و حرفهای را از حاشیه به متن آموزش کشور بیاوریم. کارآفرینانِ آینده، نه از میان سخنرانانِ صرف، بلکه از میان کسانی برخواهند خاست که «دانستن» را با «توانستن» و «مهارت» گره زدهاند. شکوفایی اقتصادی در گروی ارج نهادن به پنجههای هنرمند و ذهنهای خلاقی است که یاد گرفتهاند چگونه از ابزارها، ثروت و از ثروت، توسعه بیافرینند.
انتهای خبر/