بازار تهران؛ همچنان در فهرست نقاط پرخطر
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ بازار بزرگ تهران سال‌هاست یکی از مهم‌ترین مراکز اقتصادی پایتخت به شمار می‌رود؛ محدوده‌ای که روزانه تعداد زیادی از شهروندان، کسبه، کارگران و گردشگران در آن رفت‌وآمد دارند. اما همین تراکم جمعیت در کنار بافت قدیمی، کوچه‌های باریک، انبار‌های متعدد و ساختمان‌هایی با شرایط نامناسب ایمنی، بازار را به یکی از نقاط حساس تهران در زمان وقوع حادثه تبدیل کرده است.
آخرین هشدار‌های مسئولان آتش‌نشانی نشان می‌دهد مسئله ایمنی بازار هنوز حل نشده است. طبق اعلام معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران، ۱۱ ساختمان در محدوده بازار از نظر خطر حریق در وضعیت بسیار پرخطر و بحرانی قرار دارند و در صورت اجرا نشدن الزامات ایمنی، احتمال برخورد قانونی و حتی پلمب آنها وجود دارد.
۱۱ ساختمان در وضعیت بحرانی
بررسی‌های آتش‌نشانی نشان داده است که در این ساختمان‌ها مشکلات مختلفی از جمله سیم‌کشی‌های فرسوده و نامنظم، نبود سامانه‌های مناسب اعلام و اطفای حریق، ضعف در مسیر‌های خروج اضطراری و کمبود روشنایی و علائم خروج وجود دارد. در برخی ساختمان‌ها نیز ارتباط میان طبقات و سقف‌ها می‌تواند باعث گسترش سریع‌تر دود و آتش شود.
این مشکلات زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم بازار تنها یک مرکز تجاری معمولی نیست و فعالیت‌های مختلف اقتصادی، انبارداری و تولیدی در بخش‌هایی از آن جریان دارد. وجود کالا‌های قابل اشتعال در کنار تراکم بالای جمعیت می‌تواند در صورت وقوع آتش‌سوزی، سرعت گسترش حادثه را افزایش دهد.
اعلام وضعیت بحرانی ۱۱ ساختمان در محدوده بازار و تأکید سازمان آتش‌نشانی بر مشکلاتی مانند سیم‌کشی‌های فرسوده، بار اشتعال بالا، مسیر‌های خروج نامناسب و دشواری دسترسی نیرو‌های امدادی، نشان می‌دهد که خطر در این بخش پرتردد پایتخت همچنان جدی است.
قدرت‌الله محمدی، مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی تهران، نیز بازار را در میان مراکز تجاری پرتجمع و دارای اولویت عملیاتی قرار داده است. او گفته است در محدوده بازار حدود ۳۰۰ سرا و پاساژ ناایمن وجود دارد و در این محدوده، وجود کارگاه‌های تولیدی و انبار‌ها یکی از مشکلات جدی محسوب می‌شود. از نگاه او، انبار‌هایی که قابلیت انتقال دارند باید از محدوده شهری خارج شوند.
معابر باریک، مشکل بزرگ امدادرسانی
یکی از نگرانی‌های اصلی درباره بازار تهران، موضوع دسترسی نیرو‌های امدادی است. ساختار تاریخی بازار بر پایه گذر‌ها و راسته‌های قدیمی شکل گرفته و بسیاری از مسیر‌ها ظرفیت عبور خودرو‌های امدادی بزرگ را ندارند؛ بنابراین در صورت وقوع حادثه گسترده، رسیدن تجهیزات آتش‌نشانی به محل حادثه می‌تواند دشوار و زمان‌بر باشد.
کارشناسان ایمنی شهری معتقدند در چنین شرایطی تنها داشتن کپسول آتش‌نشانی یا صدور اخطار نمی‌تواند مشکل را حل کند. ایمن‌سازی بازار باید مجموعه‌ای از اقدامات شامل اصلاح شبکه برق، ایجاد مسیر‌های خروج اضطراری، نصب سامانه‌های استاندارد اعلام و اطفای حریق، ساماندهی انبار‌ها و آموزش مستمر کسبه را دربرگیرد.
تغییر کاربری؛ زنگ خطر جدی
تغییر کاربری ساختمان‌ها نیز از دیگر نگرانی‌های جدی در بازار و اطراف آن است. محمدی با اشاره به این موضوع گفته است برخی خانه‌ها و ساختمان‌ها به انبار تبدیل شده‌اند و حتی مواردی از تبدیل بنا‌های مرکز شهر به انبار مواد شیمیایی مشاهده شده است؛ وضعیتی که به گفته او باید با انتقال انبار‌ها به خارج از تهران اصلاح شود.
وجود چنین انبار‌هایی در بافت متراکم شهری، خطر را تنها متوجه یک واحد تجاری نمی‌کند، بلکه در صورت وقوع حادثه می‌تواند ساختمان‌ها و واحد‌های مجاور را نیز درگیر کند.
ایمنی نباید قربانی اختلافات شود
یکی دیگر از موانع ایمن‌سازی بازار، اختلاف میان مالکان و مستأجران است. مدیرعامل آتش‌نشانی تهران گفته است این اختلافات در برخی سرا‌ها باعث شده روند اجرای اقدامات ایمنی با کندی پیش برود. او همچنین از رصد روزانه بازار و پیگیری ایمن‌سازی سرا‌ها و پاساژ‌ها خبر داده است.
کارشناسان معتقدند ایمنی یک ساختمان نمی‌تواند موضوعی قابل مذاکره یا وابسته به اختلافات مالی میان مالک و مستأجر باشد؛ زیرا در نهایت جان کسبه، خریداران، نیرو‌های امدادی و حتی ساکنان اطراف در معرض خطر قرار می‌گیرد.
از سوی دیگر، بازار تهران یک مجموعه تاریخی ارزشمند نیز محسوب می‌شود و هرگونه نوسازی و ایمن‌سازی آن باید به گونه‌ای انجام شود که ضمن حفظ هویت تاریخی، استاندارد‌های ایمنی نیز رعایت شود. بنابراین، راهکار اصلی نه تعطیلی گسترده بازار، بلکه اجرای مرحله‌ای و جدی طرح ایمن‌سازی، ساماندهی فعالیت‌های پرخطر و ایجاد مدیریت هماهنگ میان دستگاه‌های مسئول است.
در نهایت، پاسخ به این پرسش که آیا بازار بزرگ تهران همچنان یکی از نقاط پرخطر پایتخت است، با توجه به هشدار‌های جدید آتش‌نشانی، مثبت است؛ دست‌کم در بخش‌هایی از این محدوده، خطر همچنان جدی است. وجود ساختمان‌های بحرانی، انبار‌های پرخطر، مسیر‌های دسترسی محدود و تراکم بالای جمعیت نشان می‌دهد که ایمنی بازار نباید به بعد از وقوع حادثه موکول شود.
انتهای خبر/