ضرورت توجه بیشتر به نیاز‌های کودکان
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ کودکی یکی از مهم‌ترین دوره‌های زندگی هر انسان است؛ دوره‌ای که کیفیت آن می‌تواند مسیر آینده فرد را شکل دهد. از همین رو، روز جهانی کودک تنها یک مناسبت تقویمی برای برگزاری برنامه‌های شاد و اهدای هدیه نیست، بلکه فرصتی برای توجه جدی به حقوق و نیاز‌های کودکانی است که آینده جامعه را می‌سازند.
در این روز، قرار است صدای کودکان بیشتر شنیده شود و خانواده‌ها، جامعه و مسئولان نسبت به فراهم کردن محیطی امن و مناسب برای رشد آنان مسئولانه‌تر عمل کنند.
روز جهانی کودک هر سال ۲۰ نوامبر برگزار می‌شود و با سالروز تصویب اعلامیه حقوق کودک در سال ۱۹۵۹ و کنوانسیون حقوق کودک در سال ۱۹۸۹ ارتباط دارد. یونیسف این روز را فرصتی برای افزایش آگاهی درباره حقوق کودکان و تأکید بر ضرورت حمایت از آنان می‌داند. در سال ۲۰۲۶ نیز روز جهانی کودک در ۲۰ نوامبر برگزار خواهد شد.
بر اساس اصول کنوانسیون حقوق کودک، کودکان باید از حق زندگی، رشد، آموزش، سلامت، امنیت، بازی، اوقات فراغت و بیان دیدگاه‌های خود برخوردار باشند. همچنین کودکان باید در برابر خشونت، سوءاستفاده، بهره‌کشی، قاچاق و دیگر آسیب‌های اجتماعی مورد حمایت قرار گیرند.
کودکان نیازمند امنیت و آرامش
کارشناسان حوزه کودک معتقدند نخستین نیاز کودکان، داشتن محیطی امن و آرام برای رشد است. امنیت تنها به معنای دور بودن از آسیب‌های جسمی نیست؛ کودک باید در خانواده، مدرسه و جامعه احساس آرامش و پذیرفته شدن داشته باشد. برخورد‌های خشونت‌آمیز، تحقیر، مقایسه دائمی با دیگران و بی‌توجهی به نیاز‌های عاطفی می‌تواند بر اعتمادبه‌نفس و سلامت روان کودک اثر منفی بگذارد.
به اعتقاد کارشناسان، خانواده مهم‌ترین محیط تربیتی کودک است و والدین باید در کنار تأمین نیاز‌های مادی، برای گفت‌و‌گو، بازی و شنیدن حرف‌های فرزندان خود زمان اختصاص دهند. کودک زمانی می‌تواند استعدادهای خود را نشان دهد که احساس کند دیده و شنیده می‌شود.
از سوی دیگر، مدرسه نیز نقش مهمی در رشد اجتماعی کودکان دارد. آموزش نباید تنها به انتقال مطالب درسی محدود شود، بلکه مهارت‌های ارتباطی، مسئولیت‌پذیری، خلاقیت، حل مسئله و شناخت حقوق فردی و اجتماعی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
بازی؛ بخش مهمی از کودکی
یکی از موضوعاتی که در سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته، اهمیت بازی در رشد کودکان است. بازی فقط سرگرمی نیست و می‌تواند به رشد مهارت‌های اجتماعی، ذهنی و عاطفی کودک کمک کند. یونیسف نیز بر اهمیت بازی برای رشد و رفاه کودکان تأکید کرده و فراهم کردن فضا‌های امن برای بازی را بخشی از حمایت از دوران کودکی می‌داند.
کارشناسان حوزه کودک معتقدند گسترش استفاده از تلفن همراه، بازی‌های رایانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی نباید جای ارتباط مستقیم کودک با خانواده، همسالان و محیط طبیعی را بگیرد. ایجاد پارک‌ها، زمین‌های بازی، کتابخانه‌های کودک و فضا‌های فرهنگی می‌تواند به شکل‌گیری کودکی سالم و پرنشاط کمک کند.
صدای کودکان شنیده شود
یکی دیگر از موضوعات مهم روز جهانی کودک، توجه به نظر و خواسته‌های کودکان است. کودک صرفاً فردی نیست که بزرگسالان درباره آینده او تصمیم بگیرند؛ او نیز متناسب با سن و توانایی خود حق دارد درباره موضوعاتی که بر زندگی‌اش اثر می‌گذارد اظهار نظر کند.
یونیسف در برنامه‌های روز جهانی کودک بر شنیدن صدای کودکان تأکید دارد و از کودکان و نوجوانان می‌خواهد درباره زندگی، حقوق و آینده مورد انتظار خود صحبت کنند.
کارشناسان نیز معتقدند مشارکت دادن کودکان در تصمیم‌های متناسب با سنشان، موجب افزایش مسئولیت‌پذیری و اعتمادبه‌نفس آنان می‌شود. این مشارکت می‌تواند از خانواده آغاز شود؛ برای مثال والدین می‌توانند درباره انتخاب برخی فعالیت‌ها، برنامه‌های تفریحی یا مسائل روزمره نظر فرزند خود را بپرسند.
مسئولیت مشترک جامعه
حمایت از کودکان تنها وظیفه خانواده نیست و نهاد‌های آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و مدیریت شهری نیز در این زمینه مسئولیت دارند. دسترسی برابر کودکان به آموزش، خدمات سلامت، امکانات فرهنگی و فضا‌های مناسب تفریحی باید مورد توجه قرار گیرد.
روز جهانی کودک در نهایت یادآور یک واقعیت مهم است؛ کودکان امروز، بزرگسالان فردا هستند و سرمایه‌گذاری برای سلامت، آموزش و امنیت آنان، سرمایه‌گذاری برای آینده جامعه محسوب می‌شود. همان‌طور که یونیسف تأکید می‌کند، حقوق کودک بخشی از حقوق بشر است و باید برای همه کودکان، بدون تبعیض، محترم شمرده و اجرا شود.
بنابراین، روز جهانی کودک زمانی می‌تواند معنای واقعی خود را پیدا کند که توجه به کودکان به یک روز خاص محدود نشود و حمایت از آنان در تمام روز‌های سال ادامه داشته باشد؛ از خانواده‌ای که برای شنیدن حرف فرزندش وقت می‌گذارد تا جامعه‌ای که برای آموزش، سلامت، امنیت و شادی کودکان امکانات مناسب فراهم می‌کند.
انتهای خبر/