نماز؛ ستون حیات معنوی جامعه
به گزارش تهران پرس؛ کریم سرافراز، مسئول نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه حضرت محمد رسول‌الله (ص) تهران بزرگ، در یادداشتی نوشت: فرمایشات و رهنمود‌های رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی که به سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز صادر فرمودند، صرفاً توصیه‌ای برای توجه بیشتر به یک فریضه عبادی نیست؛ بلکه معظم‌له در این پیام، جایگاه نماز را در حیات فردی، اجتماعی و حرکت جامعه اسلامی تبیین کرده‌اند.
حضرت آیت‌الله امام سید مجتبی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، نماز را یکی از زیباترین نعمت‌های الهی و «رشته اتصال مستقیم» انسان با مبدأ بی‌پایان الهی معرفی می‌کنند؛ ارتباطی که می‌تواند در مبارزه انسان با شیطان نفس و شیطان‌های دنیوی، پشتوانه‌ای مستمر باشد و همزمان سرچشمه امید، عشق، آرامش و مهربانی قرار گیرد.
از این منظر، نماز فقط مجموعه‌ای از اذکار و حرکات روزانه نیست؛ نماز تمرین مداوم بازگشت انسان به خدا و ایستادگی در برابر آن چیزی است که او را از مسیر حق دور می‌کند.
اینجاست که معنای اجتماعی نماز آشکار می‌شود. معظم‌له در ادامه، نماز را صرفاً یک تکلیف فردی نمی‌دانند؛ بلکه «اقامه نماز» را در متن جامعه اسلامی مطرح می‌کنند و آن را با حرکت جامعه در مسیر تحقق جامعه اسلامی و مراحل بالاتر تکامل آن پیوند می‌زنند. مسئله فقط این نیست که هر فرد نماز بخواند؛ مسئله این است که نماز در جامعه اقامه شود و به یک فرهنگ عمومی تبدیل گردد.
در این مسیر، مسئولیت تنها بر عهده یک نهاد نیست؛ بلکه خانواده‌ها، پدران و مادران، معلمان، استادان، نخبگان، چهره‌های اثرگذار و نهاد‌های فرهنگی همچون مسجد، نماز جمعه، مدرسه، دانشگاه، حوزه علمیه، رسانه و مجموعه‌های فرهنگی و اجتماعی، همگی در ترویج و نهادینه‌سازی فرهنگ نماز نقش دارند. به‌ویژه مجموعه‌هایی که با نوجوانان و جوانان ارتباط مستقیم دارند، مسئولیتی مضاعف بر عهده دارند.
اگر نماز قرار است در جامعه ریشه بدواند، باید از «توصیه» فراتر رفته و به «فرهنگ» تبدیل شود؛ فرهنگی که از خانه آغاز شود، در مدرسه و دانشگاه استمرار پیدا کند، در مسجد عمق بگیرد و از طریق رسانه و نهاد‌های فرهنگی در جامعه گسترش یابد.
در این میان، مسجد جایگاهی ویژه دارد. مسجد صرفاً ساختمانی برای برگزاری نماز نیست؛ بلکه باید مأمن مردم باشد و ائمه جمعه و جماعات نیز شنونده و پذیرای مسائل و درد‌های مردم باشند. معنویت زمانی در جامعه ماندگار می‌شود که مردم آثار آن را در متن زندگی خود لمس کنند.
مسئله نماز، مسئله آینده نسل جوان نیز هست. نوجوان و جوان برای ساختن آینده خود، علاوه بر دانش و مهارت، به پایه‌ای معنوی و هویتی مستحکم نیاز دارد. از همین منظر، نقش خانواده، مدرسه، دانشگاه، مسجد، رسانه و مجموعه‌های فرهنگی در ارتباط با نماز اهمیت پیدا می‌کند.
یکی از مهم‌ترین نکات این رهنمودها، تفاوت میان «نماز خواندن» و «اقامه نماز» است. نماز خواندن، عملی فردی است؛ اما اقامه نماز، حرکتی اجتماعی و فرهنگی است. اقامه نماز یعنی فراهم کردن زمینه‌ای که نماز در متن زندگی مردم حضور داشته باشد؛ مسجد آباد باشد، نماز جماعت رونق داشته باشد، خانواده در تربیت معنوی فرزندان نقش‌آفرین باشد و نهاد‌های فرهنگی، تربیتی و رسانه‌ای این مسیر را تقویت کنند.
بر این اساس، نماز در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب اسلامی، تنها یک فریضه عبادی فردی نیست؛ بلکه رشته پیوند انسان با خدا، پشتوانه امید و آرامش، عامل تربیت معنوی و یکی از پایه‌های شکل‌گیری جامعه اسلامی است.
اگر امروز سخن از اقامه نماز است، سخن فقط از افزایش تعداد نمازگزاران نیست؛ سخن از ساختن جامعه‌ای است که در آن معنویت، اخلاق، امید و ارتباط با خدا در متن زندگی مردم حضور داشته باشد. جامعه اسلامی تنها با نام و نشانه‌های اسلامی شکل نمی‌گیرد؛ زمانی به حقیقت خود نزدیک می‌شود که نماز و معنویت در متن زندگی مردم جاری و نهادینه شود.