کمبود پارکینگ؛ کلاف سردرگم تهران
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ تهرانِ امروز، فراتر از دود و ترافیک، با بحران فضایی روبه‌روست که در آن، مالکیت یک خودروی شخصی، گاهی به معنای سرگردانی نیم‌ساعته برای یافتن یک وجب جاست. مدیریت شهری در دوره اخیر، با شعار «تهرانِ الگو» و با تمرکز بر حمل‌ونقل عمومی، تلاش کرده تا از فشار بر خودروی شخصی بکاهد، اما در میدان عمل، داستان متفاوت است.
کمبود پارکینگ در تهران، گره‌ای است که نه با تراکم‌فروشی و نه با پروژه‌های چندطبقه نیمه‌تمام باز می‌شود اما آیا سیاست‌های فعلی، تهران را به سوی شهری انسان‌محور می‌برد یا تنها مسکنی موقت برای دردی مزمن است؟
اقدامات شهرداری؛ رویا یا واقعیت؟
شورای شهر تهران در مصوبات اخیر خود، تلاش کرده تا با ابزار‌های تشویقی، بخش خصوصی را به سمت احداث پارکینگ‌های محلی سوق دهد.
حمیدرضا علوی، از مدیران شهری تهران، با اشاره به تغییر رویکرد‌ها می‌گوید: «ما دیگر به دنبال تصدی‌گری نیستیم. استراتژی فعلی، تسهیل‌گری برای حضور بخش خصوصی در احداث پارکینگ‌های طبقاتی کوچک‌مقیاس در محلات است.»
وی افزود: «تهران به بیش از ۵۰ هزار فضای پارک جدید در نقاط پرتراکم نیاز دارد. ما با کاهش عوارض و تسریع در صدور پروانه‌های ساختمانی برای پارکینگ‌های عمومی، سعی داریم جذابیت سرمایه‌گذاری در این بخش را افزایش دهیم.».
آیا این سیاست‌ها کافی است؟
محمدحسین معتمدی، کارشناس حوزه برنامه‌ریزی شهری، معتقد است که مدیریت شهری دچار یک تناقض است.
او می‌گوید: «نمی‌توان هم‌زمان بر کاهش تقاضای سفر با خودروی شخصی تأکید کرد و هم‌زمان شهر را با پارکینگ‌های جدید برای جذب خودرو‌های بیشتر تجهیز کرد.»
وی افزود: «پارکینگ، خود یک “تقاضای القایی” است. وقتی شما پارکینگ می‌سازید، در واقع دارید به مردم می‌گویید که با خودروی شخصی بیایید؛ مشکلی نیست، جای پارک هست. این دقیقاً برخلاف اصول شهرسازی مدرن است که بر محوریت حمل‌ونقل عمومی (TOD) استوار است.»
سایه سنگین جنگ ۴۰روزه رمضان و میراث گذشته
وقتی به تاریخچه تهران و به‌ویژه بافت‌های فرسوده نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که بحران پارکینگ، میراثی قدیمی است. بسیاری از ساختمان‌های مرکزی شهر که در دهه‌های گذشته ساخته شده‌اند، پارکینگ کافی ندارند. این معضل، به‌ویژه در بافت‌هایی که یادآور روزگاران سخت گذشته (مانند دوران پس از “جنگ ۴۰روزه رمضان”) هستند، نمود بیشتری دارد.
سارا همتی، دکترای ترافیک شهری، در این باره در گفتگو با «تهران پرس»، می‌گوید: «مشکل ما فقط کمبود پارکینگ نیست، بلکه توزیع نامتوازن آن است. ما در مناطق شمالی تهران شاهد تراکم پارکینگ‌های لوکس هستیم، در حالی که در مناطق جنوبی، مردم در کوچه‌های باریک، نبرد روزانه برای پارک خودرو دارند.»
وی افزود: «مدیریت شهری باید به سمت مدیریت هوشمند پارک حاشیه‌ای برود. به جای ساخت پارکینگ‌های گران‌قیمت طبقاتی که دردی از محلات دوا نمی‌کند، باید پارکینگ‌های حاشیه‌ای را ساماندهی کرد تا جریان ترافیک روان شود.»
نیاز به حکمرانیِ واحد
یکی از نکات کلیدی که در تمامی جلسات شورای شهر تهران بر آن تأکید می‌شود، ضرورت همکاری فرادستگاهی است. بسیاری از پارکینگ‌های عمومی تهران در اختیار سازمان‌هایی است که تمایلی به بازگشایی یا استفاده بهینه از آنها ندارند.
ابراهیم قاسمی شهروند تهرانی در گفتگو با«تهران پرس»، تأکید می‌کند: «ما در حال رایزنی با دستگاه‌های دولتی هستیم تا پارکینگ‌های ادارات را در ساعات غیراداری به روی شهروندان باز کنیم.»
وی افزود: «این ساده‌ترین و ارزان‌ترین راه برای حل بخشی از بحران است. چرا باید فضا‌های بزرگ پارکینگ ادارات در شب‌ها خالی بمانند در حالی که خیابان‌های اطرافشان مملو از خودرو‌های پارک شده است؟»
سخن پایانی
بحران پارکینگ تهران، بیش از آنکه نیازمند بتن و فولاد باشد، نیازمند تغییر نگاه است. مدیریت شهری باید بین تشویق به استفاده از حمل‌ونقل عمومی و پاسخ به نیاز‌های اجتناب‌ناپذیر دارندگان خودرو، توازن برقرار کند. ساخت پارکینگ، اگر با رویکرد TOD (توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل همگانی) همراه نباشد، تنها مسکنی کوتاه‌مدت است که بار ترافیک تهران را نه تنها سبک نمی‌کند، بلکه ممکن است آن را سنگین‌تر هم بکند.
تهرانِ آینده، شهری است که در آن «پیاده‌روی» و «مترو» حرف اول را می‌زنند؛ نه شهری که در هر کوچه و برزنش، فضایی برای خوابِ خودرو‌های شخصی تعبیه شده باشد. تا آن زمان، مردم تهران همچنان باید در جست‌وجوی جای پارک، خیابان‌ها را دور بزنند.
انتهای خبر/