تهران در تله بیکاری جوانان
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ با وجود اینکه تهران به عنوان قطب اقتصادی کشور، بیشترین حجم فعالیتهای تجاری و صنعتی را در اختیار دارد، اما تمرکز بیش از حد منابع و مهاجرت گسترده از شهرستانها، باعث ایجاد فشار مضاعف بر بازار کار این شهر شده است. این وضعیت منجر به افزایش رقابت برای مشاغل با درآمد پایین و کاهش فرصتهای شغلی پایدار برای متخصصان شده است.
شکاف مهارت و بیکاری یقه سفیدها
یکی از اصلیترین عوامل معضل بیکاری در تهران، عدم همخوانی میان خروجی نظام آموزشی و نیازهای واقعی بخش خصوصی است. بسیاری از فارغالتحصیلان دانشگاهی در پایتخت، با وجود داشتن مدارک تحصیلی بالا، در بازار کار با بنبست مواجه هستند.
آرش علوی، پژوهشگر مسائل اجتماعی و کار، در این باره میگوید: «ما در تهران با پدیدهای به نام عدم تطابق مهارتی مواجه هستیم. بازار کار پایتخت به سمت خودکارسازی و خدمات دیجیتال در حال حرکت است، در حالی که بخش بزرگی از نیروی کار جوانی که وارد بازار میشوند، با مهارتهای سنتی و آکادمیکِ غیربهروز تربیت شدهاند. این موضوع باعث شده نرخ بیکاری در میان تحصیلکردگان دانشگاههای تهران، نرخ نگرانکنندهای باشد.»
وی افزود: «علاوه بر این، تمایل نسل جدید به اشتغال در مشاغل اداری و دفتری، باعث شده است که بخش فنی و مهندسی که نیاز حیاتی به آن داریم، با کمبود نیرو مواجه باشد، در حالی که بخش اداری با مازاد نیرو دستوپنجه نرم میکند.»
اشتغال بیکیفیت و فقر کار
مسئله دوم، نه تنها نبودِ شغل، بلکه کیفیتِ اشتغال است. در تهران، بخش بزرگی از نیروی کار در مشاغل کاذب، غیررسمی و پلتفرمهای واسطهای (مانند پیکهای موتوری و خدمات درگیر در اقتصاد گیگ) فعالیت میکنند. این افراد اگرچه شاغل محسوب میشوند، اما فاقد امنیت شغلی، بیمه و حقوق ثابت هستند.
سارا مهرانفر، مشاور توسعه اقتصادی، معتقد است که تورم در تهران، پدیده «فقر کار» را تشدید کرده است. او میگوید: «بسیاری از نیروهای کار در تهران با وجود داشتن شغل تماموقت، همچنان توان پوشش هزینههای اولیه زندگی را ندارند. وقتی درآمد حاصل از کار با نرخ رشد اجارهبها و کالاهای اساسی همخوانی نداشته باشد، اشتغال عملاً معنای معیشتی خود را از دست میدهد.»
مهرانفر در ادامه بر این نکته تأکید کرد: «بیکاری در تهران تنها یک مسئله کمبود فرصت نیست؛ بلکه مسئلهی «ارزشگذاریِ پایینِ کار» است. در بازار فعلی، ارزش افزوده برای کارگر یا نیروی متخصص بسیار کم شده و این موضوع باعث فرسایش نیروی انسانی متخصص و خروج آنها از چرخه تولید یا مهاجرت به خارج از کشور شده است.»
چالشهای ساختاری و راهکارها
تحلیلگران معتقدند برای مقابله با این بحران، تنها ایجاد شغل کافی نیست؛ بلکه باید ساختار بازار کار را بازنگری کرد. از جمله راهکارهای پیشنهادی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. بازنگری در نظام آموزشی: تطبیق برنامههای درسی با نیازهای تکنولوژیک و صنعتی بازار کار تهران.
۲. توسعه صنایع خلاق: حمایت از استارتاپها و کسبوکارهای کوچکمقیاس در مناطق مختلف شهر برای کاهش تمرکز شغلی در مرکز.
۳. حمایت از اشتغال رسمی: ایجاد مشوقهای مالیاتی برای شرکتهایی که نیروهای جوان را با قراردادهای رسمی و بیمهای جذب میکنند.
در نهایت، معضل بیکاری در تهران یک چالش چندبعدی است که همزمان ریشه در سیاستهای آموزشی، ساختارهای اقتصادی و مدیریت شهری دارد. بدون یک برنامهریزی یکپارچه برای تبدیل «نیروی کار مهاجر» به «نیروی کار متخصص و باثبات»، شکاف میان جمعیت جوان و فرصتهای اقتصادی پایتخت هر روز عمیقتر خواهد شد.
انتهای خبر/