داروسازان؛ سنگربانان خاموش نظام سلامت
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ داروسازی در نظام سلامت مدرن، علم تجویز درست و نقطه پایان زنجیره درمان است؛ جایی که نسخه پزشک با درایت، بررسی تداخلات و تطبیق شرایط بیمار به دست او می‌رسد. داروساز اغلب در دسترس‌ترین و رایگان‌ترین کارشناس بهداشتی است که یک بیمار بدون نوبت و هزینه به او مراجعه می‌کند. اما در پسِ این حضور دلسوزانه و شبانه‌روزی، مجموعه‌ای از چالش‌های اقتصادی، ساختاری و هویتی پنهان شده است.
با این حال، سایه سنگین مطالبات معوق بیمه‌ها، چالش‌های تعرفه خدمات دارویی و تزلزل در اقتصاد داروخانه‌ها، این قشر متخصص را در یکی از حساس‌ترین برهه‌های کاری قرار داده است.
تقلیل نقش داروساز؛ از مراقبت بالینی تا فروشندگی
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های جامعه داروسازی کشور، تقلیل هویت علمی آنان در نگاه عمومی و حتی برخی سیاست‌گذاران است.
امیر ملکی یک استاد داروسازی بالینی دانشگاه علوم پزشکی در گفتگو با «تهران پرس»، می‌گوید:«داروساز صرفاً تحویل‌دهنده دارو نیست. مسئولیت اصلی داروساز، مراقبت دارویی، بررسی خطا‌های دوزبندی، هشدار درباره تداخلات مرگبار و پایش مصرف منطقی داروهاست. متأسفانه تا زمانی که تعرفه خدمات دارویی و حق مشاوره تخصصی به درستی ارزش‌گذاری نشود، جایگاه واقعی این حرفه شناخته نمی‌شود.»
وی افزود: «کاهش خطا‌های پزشکی و بهبود اثربخشی درمان، رابطه مستقیمی با نقش نظارتی داروساز در بیمارستان‌ها و داروخانه‌ها دارد، اما عدم حمایت‌های ساختاری، انگیزه این متخصصان را تحلیل می‌برد.»
بحران نقدینگی و فشار بیمه‌ها بر اقتصاد داروخانه
بحران زنجیره تأمین و پرداخت‌های دیرهنگام سازمان‌های بیمه‌گر، ضربه‌ای جدی به چرخه اقتصاد داروخانه‌ها و شرکت‌های توزیع وارد کرده است. بسیاری از داروخانه‌های بخش خصوصی ماه‌هاست چشم‌انتظار تسویه مطالبات بیمه‌ای خود مانده‌اند، در حالی که خرید دارو‌ها از شرکت‌های پخش نقدی یا در موعد‌های کوتاه انجام می‌شود.
مینا جعفری یک کارشناس اقتصاد سلامت و عضو انجمن داروسازان با اشاره به این معضل توضیح می‌دهد:«داروخانه‌ها به عنوان خط مقدم خدمت‌رسانی، به دلیل تأخیر مکرر پرداختی‌های طرح‌های بیمه‌ای و یارانه‌ای دارو، دچار کمبود شدید نقدینگی شده‌اند. وقتی داروخانه توان نقدینگی برای خرید مجدد نداشته باشد، زنجیره تأمین دارو برای بیماران خاص و مزمن با اختلال مواجه می‌شود.»
وی تأکید می‌کند: «اقتصاد شکننده داروخانه‌ها باعث می‌شود تمرکز از ارائه خدمات کیفی و تخصصی به تلاش صرف برای بقای مالی شیفت کند. اگر بیمه‌ها به تعهدات خود پایبند نباشند، خطر ورشکستگی بخش خصوصی و شکل‌گیری بازار غیررسمی افزایش خواهد یافت.»
چالش اشتغال فارغ‌التحصیلان و تمرکز نامتوازن
رشد نامتناسب ظرفیت پذیرش دانشجو در رشته‌های داروسازی طی سال‌های گذشته، بدون توجه به نیاز واقعی بازار کار و زیرساخت‌های بالینی، به یکی دیگر از دغدغه‌های این حرفه تبدیل شده است. بسیاری از داروسازان جوان با معضل امنیت شغلی، حقوق ناکافی در دوران طرح و سختی‌های اخذ مجوز تاسیس داروخانه مواجهند؛ روندی که در سال‌های اخیر موج مهاجرت نخبگان این حوزه را تشدید کرده است.
علاوه بر این، ورود بی‌رویه و غیرشفاف پلتفرم‌های آنلاین توزیع دارو بدون نظارت دقیق داروسازان، نگرانی‌های عمده‌ای در خصوص سلامت و اصالت اقلام دارویی ایجاد کرده که نیازمند چارچوب‌های حقوقی و فنی دقیق است.
تکریم واقعی فراتر از پیام‌های تبریک
روز داروساز فرصتی فراتر از تبریک‌های تشریفاتی سالانه است؛ این روز باید مجالی برای بازنگری در سیاست‌های دارویی، ساماندهی پرداخت‌های بیمه‌ای، رسمیت‌بخشی به خدمات بالینی داروسازان و صیانت از دستاورد‌های صنعت داروسازی بومی باشد.
پایداری سلامت جامعه در گرو حفظ زنجیره امن، در دسترس و کارآمد داروست؛ زنجیره‌ای که ستون فقرات آن، داروسازان آگاه، متعهد و البته دارای پشتوانه اقتصادی و حرفه‌ای هستند. نجات این سنگر، مستلزم تصمیم‌گیری‌های شجاعانه در سطح کلان مدیریت سلامت کشور است.
انتهای خبر/