نگاهی به دستاوردهای صنعت دفاعی کشور
به گزارش گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ در دنیای پرشتاب امروز که هندسه قدرت به طور مداوم در حال تغییر است، صنعت دفاعی هر کشوری نه تنها شاخصی از توان نظامی، بلکه نمادی از استقلال علمی و تابآوری ملی محسوب میشود. «روز صنعت دفاعی» در تقویم ملی ایران، فراتر از یک مناسبتِ نمادین، فرصتی است برای واکاویِ مسیر پرفراز و نشیبی که از دوران محدودیتهای مطلق در سالهای «جنگ ۴۰ روزه رمضان» آغاز شد و امروز به بلوغِ «بازدارندگی هوشمند» رسیده است.
این گزارش با عبور از آمار و ارقامِ متداول، نگاهی میاندازد به چگونگی تبدیل شدنِ ایدههای جسورانه به فناوریهای پیشرفته؛ از نقشِ حیاتی نخبگان جوان در عبور از بنبستهای تکنولوژیک تا ضرورتِ پیوندِ میان دانشِ دفاعی و زیستِ غیرنظامی. در این نوشتار، در گفتگو با متخصصان استراتژیک و پژوهشگران حوزه امنیت، تلاش کردهایم تصویری واقعی از اقتدارِ بومی و جایگاهِ آن در معادلاتِ منطقهای و توسعه پایدار شهری ترسیم کنیم.
در خاطرات کهنهکاران «جنگ ۴۰ روزه رمضان»، وقتی صحبت از کمبود حتی ابتداییترین تجهیزات به میان میآید، روایتها به نقطهای مشترک میرسند: «ما یاد گرفتیم که باید روی پای خودمان بایستیم.» این جمله، امروز در ادبیات دفاعی کشور به یک استراتژی تبدیل شده است.
سیاوش راد، کارشناس مسائل دفاعی و استراتژیک در گفتوگو با خبرنگار «تهران پرس»، میگوید: «صنعت دفاعی ایران دیگر در مرحله “کپیسازی” نیست. ما از مهندسی معکوس عبور کردهایم و به مرحله “طراحیِ نیاز-محور” رسیدهایم. یعنی امروز نه بر اساس مدلهای خارجی، بلکه بر اساس نیازهای جغرافیایی و تهدیدات احتمالی در منطقه، تسلیحات را توسعه میدهیم.»
وی افزود: «وقتی از پهپادهای شناسایی یا سامانههای پدافندی صحبت میکنیم، در واقع داریم درباره دستاوردی حرف میزنیم که در کمتر کشوری با چنین محدودیتهای مالی و تکنولوژیک، به مرحله تولید انبوه رسیده است. این یعنی بومیسازیِ کاملِ زنجیره تأمین.»
وقتی بازدارندگی، امنیت میآورد
از منظر روزنامهنگاری اجتماعی، صنعت دفاعی تنها مختصِ نظامیان نیست؛ این صنعت در لایههای زیرین خود، هزاران نخبه جوان را در دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان به کار گرفته است. نگاهِ جامعه به این صنعت، نگاهی توام با آرامش است. در عصری که بیثباتیهای منطقهای میتواند هر لحظه امنیت عمومی را تهدید کند، دستاوردهای ۳۱ مرداد، حسِ «امنیت» را در زیستِ روزمره شهروندان تهرانی تقویت کرده است.
مریم کیانی، پژوهشگر حوزه امنیت شهری در گفتگو با «تهران پرس»، در این باره معتقد است: «صنعت دفاعی نباید در حباب باقی بماند. بخش بزرگی از تکنولوژیهای این حوزه، در صنایع غیرنظامی مثل مخابرات، خودروسازی و محیطزیست کاربرد دارد. ما اگر بتوانیم این “سرریزِ تکنولوژی” را به درستی مدیریت کنیم، شاهد تحولی در زندگی شهری خواهیم بود.»
او با تأکید بر نقش رهبریِ سازمانی در این صنعت، گفت: «وی افزود: مدیریتِ چنین پروژههای پیچیدهای نیازمندِ ساختارهایی است که از مدیریتهای سمی و فشارهای فرسایشیِ اداری دور باشد. نوآوری در محیطی رشد میکند که نخبه احساس کند دیده میشود و اثرگذاریاش بر امنیت کشور ملموس است.»
نگاه به آینده؛ آیا خودکفایی کافی است؟
با وجود تمام پیشرفتها، چالشِ اصلی در روز صنعت دفاعی، نه کمیتِ تولید، که کیفیتِ صادرات و حضور در بازارهای بینالمللی است. کارشناسان معتقدند برای اینکه صنعت دفاعی از یک «نیازِ استراتژیک» به یک «قدرت اقتصادی» تبدیل شود، باید وارد دیپلماسی دفاعی فعالتری شد.
راد در تحلیل نهایی خود میگوید: «ما در دورانِ گذار هستیم. عبور از بقای دفاعی به تأثیرگذاریِ جهانی در صنعت تسلیحات، هدفی است که تنها با مشارکتِ بخش خصوصی و دانشگاههای پیشرو ممکن میشود. روز صنعت دفاعی امسال، زنگِ آغازِ این حرکتِ جدیتر است.»
انتهای خبر/