مالیات؛ راهکاری برای کاهش مصرف

به گزارش تهران پرس، دکتر شریف ترکمن‌نژاد با اشاره به اینکه «دخانیات» یک موضوع چند وجهی است، گفت: موضوع دخانیات، از زمان کاشت توتون آغاز می‌شود و تا زمانی که به دست مصرف‌کننده می‌رسد، ادامه دارد. سازمان جهانی بهداشت ۶ راهبرد را به منظور کنترل مصرف دخانیات در نظر گرفته است. 

او اظهارداشت: افزایش مالیات که منجر به افزایش قیمت شود یکی از راهبرد‌های ۶گانه سازمان جهانی بهداشت برای کنترل مصرف دخانیات به‌حساب می‌آید. اگرچه راهبرد‌های سازمان جهانی بهداشت برای کنترل مصرف دخانیات به «افزایش مالیات که منجر به افزایش قیمت شود» محدود نمی‌شود، اما یکی از مهم‌ترین مولفه‌های کاهش مصرف دخانیات است. پیشگیری از گسترش اماکن بدون دخانیات، از دیگر مولفه‌های مهم و اثرگذار در ارتباط با کنترل مصرف دخانیات است.

تبلیغ محصولات دخانی و افزایش مراکز عرضه

او با بیان اینکه صنعت دخانیات در حال گسترش است، افزود: تعداد فروشگاه‌های تخصصی عرضه‌کننده محصولات دخانی در شهر‌ها رو به افزایش است. ممنوعیت تبلیغات محصولات دخانی، یکی از راه‌های موثر برای کنترل مصرف دخانیات است و این موضوع در قانون «جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات» آمده است؛ در حالی که تبلیغات آشکار و پنهان محصولات دخانی را به راحتی مشاهده می‌کنیم.

مشاور علمی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران درباره تبلیغ محصولات دخانی توضیح داد: قلیان‌سرا‌ها به راحتی تبلیغ کرده و در این مسیر از تابلو‌های نئونی استفاده می‌کنند؛ موضوعی که روزبه‌روز در حال گسترش است. دولت باید به این موضوع ورود کند؛ چرا که دسترسی فیزیکی به محصولات دخانی بر میزان مصرف این محصولات اثرگذار است.

ضرورت افزایش قیمت به همراه افزایش نرخ مالیات

او با بیان اینکه «قیمت محصولات دخانی» بر میزان مصرف اثرگذار است، توضیح داد: مالیات بر محصولات دخانی باید ۷۵ درصد قیمت خرده‌فروشی باشد تا بر میزان مصرف اثرگذار باشد. در حال حاضر، میزان مالیات بر سیگار در ایران از ۷۵ درصد کمتر است. اگر افزایش قیمت محصولات دخانی با افزایش نرخ مالیات همراه نباشد، به معنای این است که سود بیشتری از آن شرکت‌های دخانی می‌شود.

ترکمن‌نژاد با بیان اینکه «نیکوتین» یک ماده مخدر است، توضیح داد: دخانیات، یک محصول قانونی به حساب می‌آید یعنی تولید و فروش آن غیرقانونی نیست؛ در حالی که نیکوتین یک ماده مخدر است. بررسی‌ها نشان می‌دهد افرادی که مصرف نیکوتین را آغاز می‌کنند، ۵۰ نفر از هر ۱۰۰ نفر به مصرف آن وابسته می‌مانند؛ این در حالی است که این تعداد برای ماده مخدر کوکائین حدود ۳۰ درصد است؛ بنابراین میزان وابستگی به نیکوتین بسیار زیاد است.

شبکه نمایش خانگی به نفع صنایع دخانی

او با طرح این موضوع که سینمای نمایش خانگی به طور واضحی در دست صنعت دخانیات است، توضیح داد: شرایط شبکه‌های نمایش خانگی به نحوی است که مصرف دخانیات را به یک هنجار تبدیل کرده است. تبلیغات محصولات دخانی فقط به شبکه نمایش خانگی محدود نمی‌شود، بلکه در شبکه‌های اجتماعی نیز به طور کامل به نفع صنایع دخانی است. 

ورود قاچاق محصولات نوپدید دخانی

مشاور علمی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران درباره محصولات نوپدید دخانی نیز گفت: محصولات دخانی نوپدید مانند ویپ و آی‌کاس با حجم بسیار بالا به شکل کاملا غیرقانونی وارد کشور می‌شوند. شرکت‌های دخانی بار‌ها تبلیغ کرده‌اند که محصولات دخانی جدید بی‌ضرر هستند، در حالی که بسیار پرخطر و کشنده هستند. سوال آن است که چرا این محصولات میزان کشندگی خود را نشان نداده‌اند؟ چرا که حدود ۴ تا ۵ سال از مصرف محصولات جدید دخانی در جامعه می‌گذرد و پیامد‌های مصرف این محصولات طی چند سال آینده نمایان می‌شود.

ترکمن‌نژاد با بیان اینکه چندین مولفه در ارتباط با مصرف دخانیات دخیل هستند، گفت: سوال آن است که چرا افزایش قیمت محصولات دخانی سبب کاهش مصرف نشده است؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت، عوامل دیگر که در ارتباط با مصرف دخانیات نقش دارند، بسیار قوی عمل می‌کنند. اگر نگاه چندفاکتوری و سیستمی به موضوع مصرف دخانیات داشته باشیم، باید بگوییم تغییر قیمت در شرایطی که سایر مولفه‌های مرتبط با کنترل مصرف دخانیات علیه کاهش مصرف باشند، تغییری در میزان مصرف را مشاهده نمی‌کنیم. 

او ادامه داد: میانگین قیمت یک بسته سیگار در کشور استرالیا حدود ۶۰ دلار است، اگر قیمت یک بسته سیگار حدود یک میلیون تومان باشد، رفته‌رفته کاهش مصرف را تجربه می‌کنیم. اگرچه افزایش قیمت محصولات دخانی عاملی مهم برای کاهش مصرف به حساب می‌آید، اما باید به سایر عوامل نیز توجه کنیم. اگر به موضوع افزایش مصرف دخانیات و تاثیر آن بر کاهش مصرف پاسخ درستی ندهیم، دستاویزی برای افرادی می‌شود که مخالف افزایش قیمت و نرخ مالیات محصولات دخانی هستند و در راستای این موضوع هوشیار باشیم.

وی درباره قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات توضیح داد: براساس قانون، استعمال دخانیات در اماکن عمومی، فروش نخی سیگار و فروش به افراد کمتر از ۱۸ سال ممنوع است، اما تمام این مفاد زیر پا گذاشته می‌شود. دولت با همکاری و هماهنگی با قوه قضاییه و ستاد کشوری کنترل دخانیات در مسیر کنترل دخانیات گام بردارد. ستاد کنترل دخانیات، یکی از قوی‌ترین ستاد‌های کشور است که سال‌های سال از زمان آخرین جلسه این ستاد می‌گذرد. برگزاری جلسات ستاد کشوری کنترل دخانیات ضروری است و در این جلسات از قوه‌‍ قضاییه اجرای قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات را بخواهند.

مشاور علمی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران اظهار کرد: موضوع فروش دخانیات به شکل سازمان‌یافته‌ای در حال گسترش است. هنگامی که یک کودک از مدرسه خارج می‌شود، تله‌های متعددی در ارتباط با مصرف دخانیات در مسیر او وجود دارد و این خطر وجود دارد که در دام یکی از تله‌ها افتد. 

انتهای خبر//ح. ع

منبع: ایرنا