بازتعریف جایگاه کیوسکها در بافت شهری
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ در هر کوچهپسکوچه و در کنار هر ایستگاه مترو و اتوبوس در کلانشهرها، شاهد حضور پررنگ کیوسکها هستیم. این سازههای کوچک، اگرچه بخشی جداییناپذیر از اقتصاد خرد و نبض زندگی روزمره شهروندان هستند، اما در سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی مدیریت شهری و زیباییشناسی بصری تبدیل شدهاند.
از یک سو، کیوسکها منبع درآمد برای شهرداری و فرصت شغلی برای بسیاری هستند؛ و از سوی دیگر، استقرار بیرویه، عدم یکپارچگی طراحی و اشغال غیرقانونی اراضی، باعث ایجاد ترافیک، کاهش کیفیت پیادهروها و تخریب هویت بصری شهر شده است. در این میان، تشکیل یک «کمیته تخصصی مدیریت کیوسکها» دیگر یک پیشنهاد نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای عبور از مدیریت بحران به مدیریت هوشمند است.
در این نوشتار، با بررسی ضرورت تشکیل «کمیته مدیریت کیوسکها»، راهکارهای تبدیل این واحدهای کوچک به عناصر منظم و هوشمند در زنجیره اقتصاد شهری را واکاوی میکنیم.
چالشهای موجود: چرا مدیریت فعلی پاسخگو نیست؟
در حال حاضر، مدیریت کیوسکها در بسیاری از شهرداریها به صورت پراکنده و توسط بخشهای مختلف (مانند مدیریت بازرگانی، مدیریت حملونقل و سازمانهای محیط زیست) انجام میشود. این پراکندگی باعث بروز چندین مشکل اساسی شده است:
۱. عدم یکپارچگی طراحی: حضور کیوسکهایی با رنگها، متریال و ابعاد کاملاً متفاوت، باعث ایجاد «آشفتگی بصری» شده است.
۲. تداخل کاربریها: گاهی یک کیوسک که مجوز فروش روزنامه دارد، به فروش محصولات غیرمرتبط یا حتی کالاهای غیرقانونی روی میآورد.
۳. اشغال فضای عمومی: کیوسکهایی که فراتر از متراژ تعیینشده در محل مستقر میشوند، مسیر عبور عابران پیاده و معلولین را مسدود میکنند.
۴. فقدان سیستم نظارتی هوشمند: پایش مداوم مکانها و وضعیت سلامت سازهها به صورت سنتی و دشوار انجام میشود.
ضرورت تشکیل کمیته تخصصی: فراتر از یک سازماندهی ساده
تشکیل یک کمیته واحد که متشکل از کارشناسان معماری منظر، اقتصاد شهری، حقوقدانان و نمایندگان شهرداری باشد، میتواند این چرخه معیوب را بشکنَد. این کمیته باید وظایفی فراتر از صدور مجوز ساده داشته باشد.
وظایف کلیدی کمیته پیشنهادی
تدوین کدهای طراحی: تعیین استانداردهای معماری برای کیوسکها بر اساس بافت محله (مثلاً استفاده از متریالهای سنتی در بافت تاریخی و مدرن در بافتهای جدید).
مکانیابی هوشمند: استفاده از دادههای GIS برای تعیین نقاطی که کمترین تداخل را با جریان ترافیک و پیادهرو داشته باشند.
مدیریت چرخه حیات: نظارت بر بازسازی، تعویض یا جمعآوری کیوسکهای فرسوده و غیرایمن.
نگاه کارشناسان: از اقتصاد شهری تا معماری منظر
اسماعیل شاکری، کارشناس اقتصاد شهری در گفتگو با «تهران پرس» اظهار داشت:«کیوسکها قطعهای از پازل اقتصاد خرد هستند. ما نباید با نگاهی صرفاً انتظامی با آنها برخورد کنیم. تشکیل کمیته باید با هدف نظاممند کردن نه حذف کردن باشد. یک کمیته میتواند از طریق ایجاد بستههای حمایتی و تسهیلات برای کیوسکداران، آنها را به سمت رعایت استانداردهای جدید سوق دهد. تبدیل کیوسکها به واحدهای اقتصادی منظم، درآمدهای شهرداری را نیز به صورت شفاف و قابل پیشبینی افزایش میدهد.»
علی نظری، متخصص معماری منظر و طراحی شهری در گفتگو با خبرنگار ما میگوید:«مشکل اصلی ما، فقدان زبان بصری است. وقتی کیوسکها بدون در نظر گرفتن هویت معماری منطقه نصب میشوند، در واقع شهر را با نویز بصری پر میکنند. کمیته تشکیلشده باید قدرت veto (حق وتو) بر طرحهای فاقد استاندارد را داشته باشد. ما به کیوسکهایی نیاز داریم که در عین کارآمدی، با محیط اطراف خود گفتوگو کنند، نه اینکه با آن مبارزه کنند.»
احمد بصیری، حقوقدان حوزه مدیریت شهری در گفتگو با «تهران پرس»، عنوان میکند:«از منظر قانونی، پراکندگی در تصمیمگیری باعث ایجاد تبعیض در صدور مجوزها و بروز پروندههای قضایی ناشی از اشغال اراضی میشود. وجود یک کمیته واحد با پروتکلهای شفاف، میتواند شفافیت اداری را بالا برده و از فساد یا تصمیمات سلیقهای جلوگیری کند.»
نتیجهگیری: به سوی شهر هوشمند و منظم
تشکیل کمیته مدیریت کیوسکها، اولین گام برای تبدیل اشغال فضا به استفاده از فضا است. این کمیته میتواند با ترکیب تکنولوژی (مانند صدور مجوزهای دیجیتال و پایش با دوربینهای شهری) و هنر (طراحی مدرن)، کیوسکها را از یک عامل مزاحمت به یک عنصر جذاب شهری تبدیل کند. اگر میخواهیم شهر بعدی که میسازیم، شهرِ منظم و زیباشناسی باشد، باید از مدیریت جزئیات کوچک، مانند کیوسکها، شروع کنیم.
انتهای خبر/