تأثیر مخرب ترامپ بر تولید و قیمت نفت

علیرضا مهدیه، تحلیلگر توسعه و اقتصاد در یادداشت ارسالی به خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ نوشت: در این بین رابطه و تاثیر ترامپ بر تولید نفت، بازار و قیمت جهانی را می‌توان در چند محور اصلی بررسی و بازبینی کرد و به‌نتیجه‌ای رسید که با همه تفاوت‌هایی که با نگرش او دارد، می‌تواند دید بهتری در این صنعت بسازد. 

اول سیاست افزایش تولید داخلی ایالات‌متحده می‌باشد که ترامپ هم در دوره اول ریاست‌جمهوری و هم در مواضع سیاسی خود در دوره دوم، از افزایش تولید نفت و گاز آمریکا حمایت کرده و شعار اصلی‌اش، سلطه و حکمرانی انرژی بوده و هست. 

این سیاست شامل مواردی، چون کاهش محدودیت‌های زیست‌محیطی برای حفاری، حمایت از تولیدکنندگان نفت شیل آمریکا، توسعه پروژه‌های خطوط لوله و زیرساخت‌های انرژی بوده است؛ و نتیجه این سیاست‌ها، افزایش عرضه نفت آمریکا شد و این اتفاق مهم می‌توانست باعث وارد کردن فشار بر قیمت جهانی نفت شود، اما سیاست جنگی ترامپ بر همه آنها غالب شد و قیمت نفت فوران کرد.

یعنی جنگ با ایران باعث شد قیمت نفت افزایش زیادی پیدا کند و طی محدودیت‌های تنگه هرمز، کاهش شدیدی در عرضه جهانی نفت صورت گرفت و نفت و متقابلا بنزین در آمریکا گران و گران‌تر شد. 

دوم تاثیرگذاری ترامپ بر قیمت نفت است که رابطه دوگانه وی را عیان می‌کند؛ دوگانه‌ای که هم باید مصرف‌کنندگان را راضی نگه دارد و هم رضایت تولیدکنندگان نفت را که بیشتر آنها مرتبط به بخش‌خصوصی هستند جلب کند. 

تولید نفت ایالات‌متحده از زمین‌های خصوصی بسیار بالاست و بیش از ۷۰‌درصد نفت تولیدی آمریکا از زمین‌های خصوصی و شخصی به‌دست می‌آید و مالکان نفت نفوذ زیادی بر وارثان کاخ سفید دارند؛ و در این دوگانگی، مصرف‌کنندگان آمریکایی از بنزین ارزان استقبال می‌کنند ولی تولیدکنندگان نفت به قیمت‌های بالاتر نیاز دارند تا سودآور بمانند و سود بیشتری ببرند؛ و به همین دلیل ترامپ معمولا از قیمت‌های متوسط و میانه نفت حمایت می‌کند؛ نه آن‌قدر بالا که تورم ایجاد کند و نه آن‌قدر پایین که صنعت نفت آمریکا آسیب ببیند و فشار بر کاخ سفید بیشتر شود.

سوم روابط با اوپک است و ترامپ همیشه منتقد اوپک بوده و بار‌ها از این سازمان انتقاد کرده و از کشور‌های عضو خواسته که تولید را افزایش دهند تا قیمت نفت کاهش یابد؛ و اینجا سیاست‌های قبلی به کار آمده و آمریکا به‌تنهایی در حدود نیمی از مجموع تولید اوپک، نفت تولید می‌کند و این میزان بسیار بیشتر از تولید روزانه عربستان می‌باشد؛ و همین تولید بالای نفت آمریکاست که نفوذ اوپک را به‌شدت کاهش داده و سازمان کشور‌های صادرکننده نفت از کنترل بیش از ۵۰ درصد نفت جهان در سال۱۹۷۳ به کنترل کمتر از ۳۰ درصد آن در سال ۲۰۲۶ رسیده است. 

البته افزایش تولید نفت در کانادا، اروپا و برزیل نیز به جریان کاهش قدرت اوپک کمک کرده است و خروج امارات نیز که سومین تولیدکننده بزرگ این سازمان بوده، بر افول اوپک دامن خواهد زد. 

خروجی که امارات متحده عربی را از اوپک جدا کرد و بسیاری علت آن را گرایش بیشتر ابوظبی به واشنگتن می‌دانند و فاصله گرفتن از سیاست‌های منطقه‌ای و نفتی عربستان سعودی؛ و چهارم که شامل تحریم‌های نفتی می‌شود و ترامپ از تحریم‌های نفتی علیه کشور‌های ایران، روسیه و ونزوئلا استفاده کرد تا بتواند به منافع سیاسی و اقتصادی خود دست یابد.

البته این تحریم‌ها بخشی از عرضه جهانی نفت را کاهش دادند و در شرایط خاص می‌توانستند موجب افزایش قیمت نفت شوند ولی ترامپ با مغالطه خاص خود به‌دنبال مدیریت عرضه هم بوده تا بتواند چندگانگی دیگری را نیز ثبت کند. 

به‌هم زدن ساختار سیاسی و رفع تحریم ونزوئلا و خارج کردن موقت روسیه از تحریم‌های نفتی طی جنگ با ایران پیرو همین سیاست‌هاست و تصمیم بر توافق با ایران و خروج تدریجی نفت ایران از تحریم نیز می‌تواند در همین راستا باشد. 

و، اما پنجمین محور که اثر ترامپ بر بازار‌های مالیست و بازار نفت نیز همانند سایر بازار‌ها به‌اظهارنظر‌های ترامپ بسیار حساس بوده و توییت‌ها و سخنرانی‌های وی همچنان باعث نوسانات فوری قیمت نفت می‌شود.

و کماکان معامله‌گران نفتی مجبورند به‌تک‌تک جملات او دقت کنند تا بتوانند تحلیل بهتری از قیمت‌های کاغذی و فیزیکی به دست بیاورند و بازاری را تنظیم کنند که رئیس بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده نفت جهان به هم ریخته است ..

در نهایت می‌بینیم که تاثیرگذاری دونالد ترامپ بر نفت در طی جنگ با ایران به شدت بیشتر شده و جنگ افروزیش منجربه افزایش شدید قیمت، کاهش شدیدتر تولید و عرضه جهانی و مصرف بیشتر ذخایر استراتژیک آمریکا گردیده و اگر این جنگ ادامه دار باشد و به سایر تنگه‌ها نیز کشیده شود، تنگنا‌های بزرگ‌تری برای نفت و ترامپ خواهد ساخت.