وقتی تاریخ تولد مهمتر از سلامت میشود
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ رویای ثبت یک تاریخ تولد «رُند» در شناسنامه، بار دیگر خانوادهها را وسوسه کرده تا با دستکاری زمانِ طبیعیِ تولد، نوزادان خود را در تاریخ ۵/ ۵/ ۱۴۰۵ به دنیا بیاورند. این میل به «خاص بودن» که ریشه در نیازهای روانشناختی دارد، در حالی به یک پدیده اجتماعی تبدیل شده که متخصصان حوزه سلامت، آن را «خطری جدی و غیرضروری» برای سلامت مادر و نوزاد میدانند؛ قماری که در آن، سلامتِ پایدار، فدایِ یک جلوهی زودگذرِ عددی میشود.
وقتی اعداد، اولویت پیدا میکنند
سابقه تاریخهای رُند؛ از ۸/ ۸/ ۸۸ تا ۹/ ۹/ ۹۹، نشان داده است که این موج، پدیدهای گذرا نیست. والدین اغلب با اصرار برای انجام «سزارینِ انتخابی» (الکتیو) پیش از موعد یا القای زایمان، سعی دارند تقویم را به میل خود تغییر دهند. اما این اقدام، خروج از روند فیزیولوژیک تولد است.
«مریم علوی»، متخصص زنان و زایمان، در این باره به خبرنگار «تهران پرس »، میگوید: «هر نوزاد نیاز دارد تا هفتههای پایانی بارداری را در رحم مادر سپری کند. ریهها، سیستم عصبی و تکامل مغزی در هفتههای آخر به بلوغ نهایی میرسند. وقتی ما عمداً زایمان را حتی چند روز زودتر انجام میدهیم، نوزاد را در معرض ریسکهای تنفسی (سندرم دیسترس تنفسی)، زردیهای شدید و نیاز به بخش مراقبتهای ویژه (NICU) قرار میدهیم. مادری که بدون نیاز پزشکی تن به این کار میدهد، در واقع سلامت کودک خود را برای یک عدد به حراج گذاشته است.»
پشت صحنه روانشناختی این وسوسه؛ اما چرا خانوادهها چنین ریسک بزرگی را میپذیرند؟
«سامان راد»، روانشناس اجتماعی، در گفتگو با «تهران پرس»؛ معتقد است: این پدیده از میل عمیق به «تمایز» ناشی میشود: «در دنیای مدرن که همه چیز به سمت یکدستی پیش میرود، خانوادهها سعی میکنند با استفاده از این نشانههای نمادین، برای فرزندشان “هویت خاص” ایجاد کنند. این کار نوعی پاداشِ آنی به خود است. والدین تصور میکنند با این کار، فرزندشان در آینده در میان همسالانش خاصتر به نظر میرسد، غافل از اینکه این تصمیم، بیشتر ارضایِ نیازِ دیده شدنِ خودِ والدین است تا مصلحت کودک.»
از سوی دیگر، فشار شبکههای اجتماعی و «مدگرایی در سبک زندگی» باعث شده تا این موضوع به یک رقابتِ پنهان بین والدین تبدیل شود؛ گویی تولد در تاریخهای خاص، به نشانهای از دسترسیِ ویژه یا هوشمندی والدین بدل شده است.
ردپای اعداد در ثبت احوال
ادارات ثبت احوال در سالهای گذشته همواره شاهد پیکهای مراجعین در تاریخهای خاص بودهاند. آمارهای غیررسمی حاکی از آن است که در برخی تاریخهای رُند، آمار ثبت تولدها تا چندین برابر میانگین روزهای عادی افزایش مییابد. این افزایش معنادار، تاییدی است بر اینکه اصرار خانوادهها در سطح گستردهای در جریان است. کارشناسان ثبت احوال میگویند این حجم از مراجعات برای شناسنامه، گاهی حتی روند خدماترسانی در روزهای خاص را با اختلال مواجه میکند.
نگاهی به آسیبهای فرهنگی
اینکه چرا ما به دنبال «اعتباربخشی» از طریق اعداد هستیم، موضوعی است که باید از منظر فرهنگی تحلیل شود. فرهنگِ «نمایش»، جایگزین فرهنگ «اصالت» شده است. در گذشته، تولد فرزند با مفاهیمی، چون «رزق و روزی» و «سلامت» عجین بود، اما امروز به ابزاری برای نمایش در ویترینِ مجازی تبدیل شده است.
سخن پایانی؛ عمرِ باکیفیت مهمتر از عددِ روی کاغذ
تغییر تاریخ تولد، فقط یک دستکاری در شناسنامه نیست؛ بلکه یک مداخله نابهجا در بیولوژیِ انسان است. شاید ۵/ ۵/ ۱۴۰۵ برای چند لحظه در ذهنها بماند و پستهای اینستاگرامی را پر کند، اما پیامدهایِ یک زایمانِ زودرس یا غیرضروری، ممکن است سالها بر دوشِ سلامتِ کودک سنگینی کند.
بهتر است والدین به یاد داشته باشند که هویتِ فرزندشان با ویژگیهای شخصیتی، استعدادها و تربیتِ آنها ساخته میشود، نه با تقارنِ اعدادِ تاریخِ تولد. قبل از اینکه بخواهیم نوزادمان را در قالبِ یک «تاریخ رُند» محبوس کنیم، باید از خود بپرسیم: «آیا این عدد، ارزشِ لحظهای لرزش در سلامتِ نوزادم را دارد؟» قطعا پاسخ متخصصان یک «نه» قاطع است.
انتهای خبر/