تهران زیر سایه گرمای بی‌سابقه
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ تهران در میانه تابستان ۱۴۰۵ روز‌هایی را پشت سر می‌گذارد که گرمای آن برای بسیاری از شهروندان فراتر از وضعیت معمول به نظر می‌رسد. هرچند بر اساس داده‌های اعلام‌شده از سوی رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، دمای ثبت‌شده در روز‌های نخست تیرماه حدود ۳۹ درجه سانتی‌گراد بوده و نسبت به میانگین بلندمدت، نزدیک به ۳ درجه افزایش داشته است، اما این اعداد به معنای شکسته‌شدن رکورد تاریخی دمای پایتخت نیست. با این حال، آنچه نگرانی‌ها را تشدید کرده، هم‌زمانی این گرما با افزایش شدید مصرف انرژی، به‌ویژه برق، در بخش خانگی و تجاری است.
کارشناسان هواشناسی می‌گویند شرایط جوی امسال تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، موج‌های گرمایی گسترده‌تری را به‌وجود آورده و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد دمای تابستان نسبت به متوسط سال‌های گذشته حدود ۱ تا ۲ درجه بالاتر باشد. همین افزایش ظاهراً کوچک، در کلان‌شهری مانند تهران که میلیون‌ها کولر، سیستم سرمایشی و تجهیزات برقی به‌طور هم‌زمان فعال می‌شوند، می‌تواند به جهش بزرگ در مصرف انرژی منجر شود. نتیجه آن، فشار مضاعف بر شبکه برق و افزایش احتمال بروز اختلال در تأمین پایدار انرژی است.
به باور آنان، عبور از این بحران تنها با مدیریت مصرف، اصلاح الگوی استفاده از وسایل سرمایشی و همراهی مردم با سیاست‌های صرفه‌جویی ممکن است.
احتمال ناترازی برق در تابستان امسال
در همین زمینه، گزارش‌های کارشناسی از ناترازی برق در تابستان امسال خبر می‌دهند. برآورد مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که در سناریوی واقع‌بینانه، شکاف میان تولید و مصرف برق در اوج تابستان به حدود ۱۳ هزار و ۶۴۰ مگاوات می‌رسد. به گفته این گزارش، ظرفیت تأمین هم‌زمان شبکه حدود ۶۸ هزار و ۴۲۰ مگاوات برآورد شده، در حالی که تقاضای پیک از ۸۱ هزار مگاوات فراتر می‌رود. این فاصله نشان می‌دهد که حتی با افزایش بخشی از ظرفیت تولید، بدون کنترل مصرف، بحران همچنان پابرجاست.
این گزارش همچنین هشدار می‌دهد که مسئله اصلی، فقط کمبود برق در ساعات روز نیست، بلکه خطر خاموشی در ساعات شب نیز جدی است؛ زمانی که نیروگاه‌های خورشیدی از مدار خارج می‌شوند و بخشی از فشار تأمین برق بر دوش سایر منابع می‌افتد. از سوی دیگر، هرچند ظرفیت اسمی انرژی‌های تجدیدپذیر رشد داشته، اما توان عملیاتی آنها هنوز برای جبران کامل کمبود‌ها کافی نیست. در همین حال، آسیب به ظرفیت خودتأمین صنایع نیز بخشی از بار تولید را به شبکه سراسری منتقل کرده و بر فشار موجود افزوده است.
هاشم اورعی، استاد برق دانشگاه صنعتی شریف، در گفتگو با «تهران پرس»، در ارزیابی بدبینانه‌تری، ناترازی برق در اوج گرمای تابستان را تا حدود ۲۰ هزار مگاوات برآورد کرده است.
او معتقد است: افزایش ظرفیت تولید به‌تنهایی پاسخ‌گو نیست و تا زمانی که مدیریت مصرف به‌صورت جدی اجرا نشود، بحران پابرجا خواهد ماند.
به گفته این کارشناس، محدودیت برق برای صنایع، در نهایت می‌تواند به کاهش تولید، افزایش قیمت کالا‌ها و حتی تشدید بیکاری منجر شود. از این رو، به باور او، راه‌حل پایدار نه در خاموشی‌های مقطعی، بلکه در اصلاح الگوی مصرف و جابه‌جایی بار به ساعات کم‌مصرف است.
در سطح شهر نیز آثار این وضعیت کاملاً محسوس است. استفاده هم‌زمان از کولر‌های گازی، پنکه‌ها، تجهیزات سرمایشی اداری و خانگی، و نیز مصرف بالای برق در فروشگاه‌ها و مراکز خدماتی، بار سنگینی را بر شبکه تحمیل می‌کند.
کارشناسان انرژی تأکید می‌کنند که صرفه‌جویی در چنین شرایطی تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک ضرورت عملی برای حفظ پایداری شبکه و جلوگیری از خاموشی است.
به گفته متخصصان، تنظیم دمای کولر روی ۲۴ تا ۲۶ درجه، استفاده از پرده و سایه‌بان برای کاهش ورود گرما، خاموش‌کردن وسایل غیرضروری، و انتقال بخشی از فعالیت‌های پرمصرف به ساعات غیرپیک، از جمله راهکار‌های فوری برای کاهش مصرف است. همچنین استفاده از کولر‌های کم‌مصرف، سرویس منظم دستگاه‌های سرمایشی و کاهش روشنایی غیرضروری می‌تواند در سطحی گسترده، تأثیر محسوسی بر کاهش بار شبکه داشته باشد.
نقش مردم در عبور از تابستان سخت
در همین حال، مسئولان حوزه انرژی نیز بر نقش مردم در عبور از تابستان سخت تأکید دارند. آنان می‌گویند اگرچه دولت موظف است با توسعه زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت تولید، ناترازی را کاهش دهد، اما در کوتاه‌مدت، این همراهی مصرف‌کنندگان است که می‌تواند مانع از بروز بحران گسترده شود. تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده که هر زمان مصرف خانوار‌ها و بخش تجاری با دقت بیشتری مدیریت شده، فشار بر شبکه کاهش یافته و احتمال قطعی برق کمتر شده است.
در مجموع، گرمای کم‌سابقه این روز‌های تهران فقط یک مسئله هواشناسی نیست، بلکه زنگ خطری برای نظام انرژی کشور است. اگر روند فعلی مصرف ادامه پیدا کند، تابستان ۱۴۰۵ می‌تواند به یکی از سخت‌ترین فصل‌های مدیریت برق تبدیل شود. از این رو، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، دیگر یک انتخاب نیست؛ ضرورتی برای حفظ آرامش شهری، پایداری شبکه و عبور کم‌هزینه‌تر از روز‌های داغ پیش رواست.
انتهای خبر/