تکریم بازنشستگان؛ پاسداشت حافظان تجربه
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ بازنشستگان تنها یک گروه سنی نیستند؛ آنان حاملان تجربه، حافظان حافظه جمعی و بخشی مهم از سرمایه اجتماعی هر جامعه‌اند. در شرایطی که بسیاری از کشور‌ها با چالش سالمندی جمعیت، فشار‌های معیشتی و نیاز به سیاست‌های حمایتی پایدار روبه‌رو هستند، توجه به بازنشستگان دیگر یک اقدام نمادین نیست، بلکه ضرورتی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به شمار می‌آید. این روز یادآور این نکته است که تکریم بازنشسته، در حقیقت تکریم خانواده، کار، تجربه و آینده جامعه است.
روز خانواده و تکریم بازنشستگان هر سال بهانه‌ای برای توجه دوباره به یکی از مهم‌ترین اقشار جامعه است؛ قشری که ستون‌های اصلی توسعه را در دهه‌های گذشته بنا کرده و امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند احترام، امنیت و حمایت پایدار است.
بازنشستگی در ظاهر پایان یک دوره کاری است، اما در واقع آغاز مرحله‌ای تازه از زندگی است که در آن فرد همچنان می‌تواند در قالب مشورت، آموزش، انتقال تجربه و حضور اجتماعی نقش‌آفرین باشد. از همین رو، نگاه به بازنشستگان نباید صرفاً معطوف به پرداخت مستمری یا خدمات درمانی باشد، بلکه باید شامل مجموعه‌ای از سیاست‌ها برای حفظ کرامت، نشاط، مشارکت اجتماعی و رفاه آنان نیز بشود.
توجه به وضعیت معیشتی بازنشستگان
یکی از مهم‌ترین موضوعات در این حوزه، وضعیت معیشتی بازنشستگان است. در سال‌های اخیر، افزایش هزینه‌های زندگی، تورم و فشار‌های اقتصادی باعث شده که بخش قابل توجهی از بازنشستگان با دشواری‌های جدی در تأمین نیاز‌های روزمره مواجه شوند.
به باور کارشناسان اقتصاد رفاه، اگر مستمری بازنشستگی متناسب با هزینه‌های واقعی زندگی نباشد، فلسفه اصلی بیمه‌های بازنشستگی که همان تأمین امنیت دوران سالمندی است، تضعیف می‌شود. در چنین شرایطی، اصلاح نظام حقوق و مزایا، همسان‌سازی عادلانه و پایدارسازی منابع صندوق‌های بازنشستگی از ضرورت‌های فوری به شمار می‌آید.
از سوی دیگر، بعد خانوادگی این موضوع نیز بسیار مهم است. بسیاری از بازنشستگان علاوه بر نیاز‌های شخصی، همچنان نقش محوری در حمایت عاطفی، مالی و تربیتی از فرزندان و نوه‌های خود دارند.
تکریم بازنشستگان و تقویت بنیان خانواده
خانواده‌های ایرانی در بسیاری از مواقع بر دوش تجربه و حمایت نسل بازنشسته استوار مانده‌اند. از این رو، تکریم بازنشستگان به معنای تقویت بنیان خانواده نیز هست. هر برنامه‌ای که بتواند سلامت جسمی، آرامش روانی و امنیت اقتصادی بازنشستگان را تقویت کند، به‌طور مستقیم بر ثبات و آرامش خانواده‌ها اثر خواهد گذاشت.
در حوزه اجتماعی نیز، بازنشستگان ظرفیت بزرگی برای مشارکت دارند. بسیاری از آنان پس از پایان کار رسمی، همچنان از توان علمی، مهارت حرفه‌ای و تجربه مدیریتی بالایی برخوردارند. جامعه‌ای که بتواند از این ظرفیت استفاده کند، در واقع از سرمایه‌ای گران‌قیمت بهره می‌برد.
ایجاد کانون‌های بازنشستگی فعال، برنامه‌های داوطلبانه، نقش‌آفرینی در آموزش نسل جوان و استفاده از تجربه بازنشستگان در نهاد‌های مشورتی می‌تواند هم به حفظ عزت نفس آنان کمک کند و هم به انتقال دانش بین‌نسلی بینجامد.
مسئله سلامت نیز از دیگر محور‌های مهم این روز است. بازنشستگان به دلیل افزایش سن، بیش از دیگر گروه‌ها در معرض بیماری‌های مزمن، محدودیت‌های حرکتی و نیاز به مراقبت‌های دوره‌ای قرار دارند. بنابراین، دسترسی آسان، ارزان و باکیفیت به خدمات درمانی و بیمه‌ای باید یکی از اصلی‌ترین اولویت‌های سیاست‌گذاران باشد.
کارشناسان حوزه سلامت تأکید می‌کنند که پیشگیری، غربالگری منظم و توسعه خدمات مراقبتی در منزل می‌تواند هزینه‌های درمان را کاهش داده و کیفیت زندگی سالمندان را به‌طور محسوسی افزایش دهد.
از منظر فرهنگی نیز، جامعه‌ای که به بازنشستگان خود احترام می‌گذارد، در حقیقت به مفهوم وفاداری به تلاش و تجربه احترام گذاشته است. بی‌توجهی به این قشر، پیامد‌هایی فراتر از مشکلات فردی دارد و می‌تواند حس بی‌عدالتی و ناامیدی را در لایه‌های مختلف جامعه افزایش دهد.
در مقابل، تکریم واقعی بازنشستگان سبب تقویت اعتماد عمومی و امید اجتماعی می‌شود. به همین دلیل، این روز نباید تنها به برگزاری مراسم‌های تشریفاتی محدود شود؛ بلکه باید فرصتی برای ارزیابی عملکرد نهاد‌ها در قبال بازنشستگان و مرور راهکار‌های عملی برای بهبود وضعیت آنان باشد.
نظر کارشناسان
احمد زاهدی کارشناس حوزه رفاه اجتماعی اظهار داشت:«بازنشستگی باید با آرامش و امنیت همراه باشد. اگر فرد پس از سال‌ها کار، نگران هزینه درمان و معیشت خود باشد، نظام بازنشستگی کارکرد حمایتی‌اش را از دست می‌دهد. لازم است سیاست‌های حمایتی به‌صورت پایدار و نه مقطعی طراحی شوند.»
مریم مقدسی جامعه‌شناس خانواده عنوان کرد:«نقش بازنشستگان در خانواده ایرانی بسیار فراتر از نقش اقتصادی است. آنان ستون عاطفی بسیاری از خانواده‌ها هستند و احترام به آنان، احترام به انسجام خانوادگی است.»
علیرضا باقری کارشناس اقتصاد و صندوق‌های بازنشستگی تصریح کرد:«اصلاحات در صندوق‌های بازنشستگی باید همزمان دو هدف را دنبال کند: پایداری مالی صندوق‌ها و حفظ قدرت خرید مستمری‌بگیران. بدون این دو، آینده بازنشستگان با مخاطره روبه‌رو می‌شود.»
ابراهیم طهماسبی پژوهشگر حوزه سالمندی بیان کرد:«بازنشستگی پایان فعالیت نیست. اگر زیرساخت مشارکت اجتماعی، آموزش مادام‌العمر و خدمات سلامت فراهم شود، بازنشستگان می‌توانند سال‌های پس از کار را به دوره‌ای پربار و مفید تبدیل کنند.»
روز خانواده و تکریم بازنشستگان تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یادآور مسئولیتی جمعی است. بازنشستگان با سال‌ها تلاش، بخشی مهم از پیشرفت کشور را رقم زده‌اند و امروز شایسته زندگی‌ای همراه با عزت، آرامش و امنیت هستند. تکریم آنان باید از سطح شعار فراتر رود و در قالب سیاست‌های مؤثر در زمینه معیشت، سلامت، مشارکت اجتماعی و حمایت خانوادگی تحقق یابد. جامعه‌ای که به بازنشستگان خود احترام بگذارد، در واقع به آینده خود احترام گذاشته است.
انتهای خبر/