سرودی که در کمتر از ۲۴ ساعت خلق شد

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ محمد گلریز که در زمان درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی، سرود «دریغا» (دریغا‌ای دریغا) را خوانده است، ماجرای خلق این اثر را در گفت‌و‌گو با ایسنا روایت کرد.

گلریزاظهار داشت: در آن زمان، من هم مثل همه مردم ایران از خبر کسالت و بستری شدن امام بسیار ناراحت بودم و مدام دعا می‌کردم که هرچه زودتر سلامتی خود را به دست بیاورند. روزی که خبر رحلت امام اعلام شد، مثل همیشه در مسیر محل کارم بودم. محل کارم نزدیک دانشسرای عالی، در خیابان مفتح قرار داشت. 

از مقابل دانشسرا که عبور می‌کردم، دیدم عده‌ای از دانشجویان و مردم آنجا جمع شده‌اند و با نگرانی به رادیو گوش می‌دهند. از حال و هوای جمعیت متوجه شدم که اتفاق مهمی افتاده است. با خودم گفتم نکند امام رحلت کرده باشند. جلوتر رفتم و دیدم خبر درست است. دانشجویان گرد هم آمده بودند و رادیو خبر را پخش می‌کرد.

گلریز تعریف کرد: به یاد دارم که آقای محمدرضا حیاتی با صدایی اندوهگین خبر را اعلام کرد و آن جمله معروف را گفت که «روح ملکوتی امام به ملکوت اعلی پیوست». شنیدن این خبر برای همه بسیار سنگین و باورناپذیر بود. وقتی از آنجا بیرون آمدم و در خیابان به راه افتادم، فضای شهر کاملاً متفاوت شده بود. خبر به همه رسیده بود.

مردم مات و مبهوت بودند. بسیاری اشک می‌ریختند و حال و هوای عجیبی بر شهر حاکم بود. عملاً همه‌جا تعطیل شده بود و کمتر کسی به کار و زندگی روزمره‌اش فکر می‌کرد. غم و اندوهی فراگیر سراسر جامعه را دربر گرفته بود.

او ادامه داد: آن زمان هنوز تلفن همراه وجود نداشت. پس از شنیدن خبر رحلت امام، بسیار ناراحت و اندوهگین به خانه برگشتم. وقتی به خانه رسیدم، همسرم گفت که همین الان از تالار وحدت تماس گرفته‌اند و تأکید کرده‌اند که هرچه سریع‌تر خودم را به آنجا برسانم. پرسیدم چه اتفاقی افتاده است؟ گفت: «نمی‌دانم، فقط گفته‌اند فوراً بیاید.» من هم بلافاصله به تالار وحدت رفتم.

آن زمان آقای محمدعلی شکوهی، معاون هنری مجموعه بودند. وقتی رسیدم، دیدم ایشان مشغول صحبت تلفنی هستند. با اشاره به من گفتند بنشینم تا مکالمه‌شان تمام شود.

گلریز گفت: در حین صحبت تلفنی، متوجه شدم که زیر لب شعری را زمزمه می‌کنند و حتی حالتی از ملودی نیز روی آن شکل گرفته است. پس از پایان تماس، از ایشان پرسیدم «چه کسی پشت خط بود؟» گفتند «همین الان با آقای سبزواری صحبت می‌کردم. ایشان بسیار متأثر و ناراحت بودند و همین الآن این شعر را به صورت بداهه سروده‌اند.» سپس بخشی از شعر را برایم خواندند، شعری که با مصرع «دریغا...» آغاز می‌شد.

من هم همان لحظه تحت تأثیر فضای شعر قرار گرفتم و ناخودآگاه ملودی‌هایی در ذهنم شکل گرفت. وقتی شعر را شنیدم، گفتم «چه شعر تأثیرگذاری!» آقای شکوهی هم گفتند «باور کنید آقای سبزواری همین الان و در همان حال و هوا این شعر را سروده‌اند.»

این خواننده، آغاز تولید این اثر را این‌گونه روایت کرد: بعد از آن صحبت به اینجا رسید که باید هرچه سریع‌تر برای ضبط این اثر اقدام کنیم. با تعجب گفتم «امروز؟ مگر در چنین شرایطی امکانش هست؟» مدتی قبل سفری به ژاپن داشتم. در آن سفر، دستگاه کیبوردی تهیه شده بود که در آن زمان نمونه‌اش در تهران وجود نداشت.

این ساز قابلیت ذخیره و اجرای صدا‌های مختلف ارکستر را داشت و می‌توانست صدای ساز‌های گوناگون را بازسازی کند؛ امکانی که آن روز‌ها بسیار پیشرفته و کم‌نظیر بود. در نهایت تصمیم گرفته شد که برای سرعت بخشیدن به کار، بخش‌هایی از تنظیم و اجرای ساز‌ها با استفاده از همان کیبورد انجام شود و به این ترتیب مراحل اولیه ضبط اثر آغاز شد.

او ادامه داد: پس از آن، به همراه دوستان راهی یکی از استودیو‌های ضبط شدیم. فضای شهر کاملاً متفاوت بود؛ همه‌جا تعطیل شده بود و حال و هوای عجیبی بر جامعه حاکم بود. با هماهنگی‌هایی که انجام شد و مجوز‌هایی که گرفتیم، خودمان را به استودیو رساندیم. در آنجا با استفاده از همان کیبوردی که پیش‌تر تهیه شده بود، مراحل ضبط اثر آغاز شد.

آقای شکوهی بخش‌های مختلف موسیقی را با همان ساز ضبط کردند. من هم اجرای آواز را انجام دادم. هنوز هم وقتی به آن اجرا فکر می‌کنم، احساس می‌کنم حال و هوای خاص آن روز‌ها در صدایم منعکس شده بود. اندوه و تأثری که همه مردم در آن لحظات تجربه می‌کردند، به شکلی ناخودآگاه در اجرای اثر نیز حضور داشت.

گلریز افزود: کار با سرعتی باورنکردنی پیش رفت و حدود ساعت ۱۱ شب، ضبط و آماده‌سازی قطعه به پایان رسید. بلافاصله اثر را به صدا و سیما تحویل دادیم. بسیاری از افراد وقتی در جریان تولید آن قرار می‌گرفتند، از این اتفاق شگفت‌زده می‌شدند. معمولاً تولید یک اثر موسیقایی مراحل طولانی و پیچیده‌ای دارد؛ از تلفیق شعر و موسیقی گرفته تا تنظیم، تمرین نوازندگان، ضبط و مراحل فنی، که گاهی هفته‌ها یا حتی ماه‌ها زمان می‌برد.

اما این اثر در کمتر از یک روز آماده شد. برای بسیاری این سؤال مطرح بود که چگونه ممکن است چنین قطعه‌ای در این مدت کوتاه تولید شود. به اعتقاد من، لطف خداوند، فضای معنوی آن روز‌ها و ارادت عمیق مردم به حضرت امام (ره) در شکل‌گیری این اتفاق نقش مهمی داشت.

او روایت را این‌گونه ادامه داد: پس از پخش اثر، این قطعه در مراسم تشییع نیز از بلندگو‌های سطح شهر و مسیر‌های مختلف پخش شد. بازخورد مردم نشان می‌داد که این موسیقی توانسته است تا حدی مرهمی بر اندوه بزرگ آنان باشد و احساسات مشترک یک ملت را بازتاب دهد.

گلریز گفت: واقعیت این است که ما از ابتدا قصد و برنامه‌ای برای خواندن چنین اثری نداشتیم، اما تقدیر الهی به گونه‌ای رقم خورد که این مسئولیت بر عهده ما قرار گرفت. امروز خوشحالیم که این اثر توانست در آن روز‌های دشوار، اندکی از بار غم و اندوه مردم را کاهش دهد و همراه احساسات آنان در سوگ رحلت امام باشد. این، ماجرای شکل‌گیری و تولید آن آهنگ بود.

انتهای خبر/

منبع: ایسنا