روز بدون دخانیات؛ نفس تازه برای سلامت جامعه

به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ این روز فرصتی است برای یادآوری اینکه مصرف دخانیات، فقط یک انتخاب شخصی نیست، بلکه رفتاری است که پیامدهای آن دامن خانواده، جامعه و نظام سلامت را نیز می‌گیرد.

دخانیات؛ مهم‌ترین عامل قابل پیشگیری مرگ‌ و میر در جهان

بر اساس دیدگاه بسیاری از کارشناسان سلامت، دخانیات از مهم‌ترین عوامل قابل پیشگیری مرگ‌ومیر در جهان به شمار می‌رود. پزشکان تأکید می‌کنند که مصرف سیگار و قلیان، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، سرطان ریه، بیماری‌های مزمن تنفسی و حتی ضعف سیستم ایمنی را افزایش می‌دهد.

از نگاه متخصصان، خطر دخانیات تنها به مصرف‌کننده محدود نمی‌شود؛ دود دست‌دوم نیز برای کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای بسیار آسیب‌زاست. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان، روز بدون دخانیات را روزی برای آگاه‌سازی عمومی و تقویت اراده جمعی در برابر این عادت خطرناک می‌دانند.

یکی از نکات مهمی که کارشناسان بر آن تأکید دارند، تغییر نگاه به دخانیات از یک «عادت عادی» به یک «مسئله جدی سلامت» است.

 در بسیاری از خانواده‌ها، قلیان یا سیگار هنوز به عنوان بخشی از تفریح یا عادت روزمره دیده می‌شود، در حالی که مطالعات پزشکی نشان می‌دهد حتی مصرف تفننی هم می‌تواند زمینه‌ساز وابستگی و آسیب‌های تدریجی باشد.

به باور متخصصان، هر بار مصرف، گامی به سمت وابستگی بیشتر و آسیب‌های طولانی‌مدت‌تر است.

از نظر اقتصادی نیز دخانیات هزینه‌های قابل توجهی بر دوش جامعه می‌گذارد. افزایش مراجعات درمانی، بستری‌های بیمارستانی، کاهش بهره‌وری نیروی کار و هزینه‌های ناشی از بیماری‌های مرتبط با دخانیات، تنها بخشی از این بار سنگین است.

کارشناسان اقتصاد سلامت می‌گویند اگر بخشی از هزینه‌های صرف‌شده برای خرید دخانیات به تغذیه سالم، ورزش یا خدمات پیشگیرانه اختصاص یابد، آثار آن در بلندمدت بسیار مفیدتر خواهد بود.

از سوی دیگر، برخی مراجع دینی نیز درباره مصرف دخانیات رویکردی هشداردهنده دارند. در پاسخ‌های فقهی منتشرشده از سوی برخی مراجع، آمده است که اگر استعمال دخانیات موجب ضرر قابل توجه برای بدن خود فرد یا دیگران شود، جایز نیست.

 حتی در مواردی، برخی مراجع تصریح کرده‌اند که اگر سیگار و انواع دخانیات به بدن آسیب قابل توجه برساند، استفاده از آن جایز نخواهد بود. این نگاه نشان می‌دهد که موضوع دخانیات تنها یک بحث پزشکی نیست، بلکه از منظر اخلاقی و دینی نیز قابل تأمل است.

نقش آموزش و خانواده در پیشگیری از گرایش به دخانیات

کارشناسان اجتماعی نیز بر نقش آموزش و خانواده تأکید می‌کنند. به گفته آنان، پیشگیری از گرایش نوجوانان به دخانیات باید از خانه و مدرسه آغاز شود.

وقتی نوجوان در محیطی قرار می‌گیرد که مصرف دخانیات عادی‌سازی شده، احتمال گرایش او بسیار بیشتر می‌شود. در مقابل، الگوهای مثبت، آموزش صحیح، و گفت‌وگوی صریح درباره آسیب‌های دخانیات می‌تواند از بسیاری از مصرف‌های اولیه جلوگیری کند.

روز بدون دخانیات همچنین فرصتی است برای یادآوری مسئولیت دولت‌ها و نهادهای عمومی. محدودسازی تبلیغات دخانیات، افزایش مالیات بر محصولات دخانی، توسعه مراکز ترک، و اجرای جدی قوانین منع مصرف در اماکن عمومی، از جمله اقداماتی است که کارشناسان آن را ضروری می‌دانند. به باور آنان، مبارزه با دخانیات فقط با توصیه‌های اخلاقی پیش نمی‌رود، بلکه نیازمند سیاست‌گذاری، نظارت و حمایت مستمر است.

در نهایت، روز بدون دخانیات پیامی روشن دارد: سلامت، ارزشمندتر از هر وابستگی است. ترک دخانیات هرچند دشوار باشد، اما ممکن است و می‌تواند کیفیت زندگی را به‌طور چشمگیری بهبود دهد. این روز یادآور آن است که جامعه‌ای سالم‌تر، با انتخاب‌های آگاهانه‌تر و مسئولانه‌تر ساخته می‌شود.

انتهای خبر/