به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی در نشست خبری در آستانه روز جهانی موزهها و هفته میراث فرهنگی که یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از مدیران معاونت میراث فرهنگی برگزار شد، گزارشی اجمالی از آثار تاریخی ایران که در جنگ تخریب شدهاند ارائه کرد و یادآور شد: در ۱۸ استان ۱۴۹ اثر تاریخی در جنگ مورد آسیب قرار گرفته است. نزدیک به ۵۴ موزه، ۷ بافت تاریخی و ۵ اثر جهانی متحمل خسارت شد. تهران با ۷۰ اثر و اصفهان با ۲۷ اثر، کردستان و خوزستان به ترتیب با ۱۳ و ۱۲ بیشترین خسارت را دیدهاند.
نمایندگان یونسکو پس از برقرای پروازها و امنیت به ایران میآیند
او اضافه کرد: بیش از ۱۷ مکاتبه با نهادهای بینالمللی از آیسسکو، مجمع جهانی تمدنهای کهن و ... داشتیم، برای اینکه صدای زخمی که بر میراث فرهنگی کشور وارد شده به گوش جهان برسانیم.
صدای میراث فرهنگی در داخل و خارج شنیده شد و یونسکو اعلام کرد به محض برقراری پروازها و امنیت نمایندگانشان را راهی ایران میکنند و همکاران ما به مستندسازی آثار تخریب شده پرداختند.
دارابی گفت: در جنگ حتی یک شیء تاریخی مورد آسیب قرار نگرفت و این به علت تمهیداتی بود که از قبل و بعد از جنگ ۱۲ روزه با انتقال آثار به مخزن امن انجام دادند.
او اضافه کرد: البته موزهها همچنان بسته است. هرچند که از نوروز محوطههای باستانی باز بودند.
دارابی با اشاره به ویژه برنامههای میراث فرهنگی در هفته میراث فرهنگی که از دوشنبه (۲۸ اردیبهشتماه) آغاز میشود، گفت: وزیر میراث فرهنگی به ۳۱ استان سفر خواهد داشت و نشستهای علمی، فرهنگی و ترویجی در این هفته برگزار میشود.
همچنین نشستی با چهرههای ماندگار میراث فرهنگی درباره مرمت آثار تاریخی آسیبدیده در جنگ خواهیم داشت و از جمعی از آنها تقدیر خواهیم کرد. افزون بر این در برنامهای مشترک با بنیاد حفظ و نشر آثار دفاع مقدس از جمعی از خانوادههای شهدا تجلیل میشود.
معاون میراث فرهنگی در ادامه، تصویب سند ملی موزه و موزهداری ایران در شورای عالی انقلاب فرهنگی را در دوران جنگ، یادآور شد.
دارابی در پاسخ به سوالی درباره دستورهایی برای بازگشایی موزهها پیش از آغاز جنگ و اعتراضهایی دربار نبود مدیریت بحران در برخی موزهها و اماکن تاریخی و درباره تغییر برخی مدیران کاخها و موزهها، گفت: کشور سناریوهایی مختلفی برای بحران، و مدلهای دیگر تعریف میکند و ما بر آن اساس پیش میرویم. وزارت میراث فرهنگی نیز براساس ملاحظات و دستورالعمل، سناریوهایی را براساس شرایط، مشخص کرده است.
او در ادامه پاسخ به آن پرسش اظهار کرد: اینکه وزارت میراث فرهنگی تشخیص دهد مدیران خود را جابهجا کند، برای خوشامد و بدآمد گروهی مشورت نمیکند.
موزهها همچنان تعطیلاند
دارابی افزود: موزهها از جنگ ۱۲ روزه بسته است و اشیاء به مخزن منتقل شده و درحال بررسی ساز و کار هستیم تا در شرایط ثبات بازگشایی کنیم که این تصمیم متأثر از نهادهای ذیربط است که ابلاغ میکنند.
او ادامه داد: خسارت برآورد شده به آثار تاریخی ایران در جنگ، حدود ۷.۵ همت بود. بسیاری از بناها در مناطق نظامی قرار دارد و امکان بازدید و ارزیابی وجود ندارد، بنابراین گزارشی در دست نداریم. چه اشکالی دارد مردم در داخل و خارج داوطلبانه همراهی کنند و ما از این ظرفیت استفاده کنیم.
معاون میراث فرهنگی اضافه کرد: مرمت بناهای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان انجام میشود و براساس دستورالعملهای ابلاغ شده، انجام میشود. تیمهایی را تشکیل دادهایم و امیدواریم بتوانیم به درستی و آنطور که مقررات میراث فرهنگی میگوید، مرمت و بازسازی را انجام دهیم.
گزارشهای کشف آثار تاریخی قاچاق توسط ایست بازرسیهای جنگ هنوز تایید نشده است
دارابی در پاسخ به سوالی درباره آماری از قاچاق آثار تاریخی که از سوی ایست بازرسیهای دوران جنگ، کشف شده است؟ اظهار کرد: گزارشهایی به ما رسیده است، اما از یگان حفاظت خواستیم، این گزارشها را رسمی، مستند و دقیق ارایه دهد.
دارابی درباره تقویت یگان حفاظت با توجه به شدت حفاریهای قاچاق، گفت: در این باره امسال هزار نفر به یگان حفاظت اضافه میشوند. هرچند در شرایط جنگی، موانع و محدودیتهای جدی وجود دارد، اما با مصوبهای که از قبل گرفته شده این تعداد اضافه میشوند. برای شرایط جنگ با نهادهای امنیتی و انتظامی، همکاریهای لازم برای ارتقا سطح ایمنی، انجام شده و در استانها شورای تامین تشکیل شده است.
دارابی درباره کمک گرفتن از خیرین با توجه به انجمنی که در دوره خود او با این عنوان راهاندازی شده است، توضیح داد: برای مرمت اضطراری حدود ۲ همت برآورده شده است، که براساس اولویتهای معاونت میراث، این بودجه به استانها داده شد.
آقای رئیسجمهور نیز وقتی به وزارتخانه آمدند، پس از گزارشی که از خسارتها داده شد، به سازمان برنامه و بودجه و دستگاههای مالی دستوراتی دادند. مسئله این است که دشمن اعلام کرده بیش از ۱۳ هزار و ۵۰۰ هدف را بمباران کرده و منابع کشور قطعا محدود است. ما با انجمن خیرین تعاملی داشتیم، در برخی از استانها پای کار آمدند، تا از محل خیرین، برای مرمت بناها مشارکت شود.
اقدامهایی داشته، عدهای دستگیر شده، حکم قضایی داده شده و حتی ممنوعالخروج شدهاند. من هرگز فراوانی این موارد را تأیید نکرده و نمیکنم و اگر ضریبی به موارد خلاف بدهیم، دیگر چه ایمنی برای دایره میراث میشود ایجاد کرد.
او در ادامه پاسخ به این پرسش گفت: در حال حاضر برای اینکه به طور رسمی تایید شود چند مورد از گزارشهای مربوط به حفاری و قاچاق درست بوده و چه تعداد فیک بوده است، به اخذ گزارش از بخشهای مختلف وزارتخانه نیاز است، و گزارش رسمی هنوز از این موضوع نداریم.
آثار تاریخی امانتی ایران در چین بزودی به کشور منتقل میشود
لیلا خسروی، مدیرکل موزهها در وزارت میراث فرهنگی در ادامه این نشست درباره آخرین وضعیت آثار تاریخی ایران که همچنان در چین است، گفت: اشیاء در پکن و چین هستند و بستهبندی میشوند و بزودی به کشور منتقل خواهند شد.
مدیرکل موزهها همچنین درباره حمایت از موزههای خصوصی در جنگ توضیح داد که یک مخزن امن به این موزهها اختصاص داده شد و با بخش سرمایهگذاری وزارت مذاکره شد که وامها و تسهیلاتی داده شود که تعدادی معرفی شدند.
آخرین وضعیت پروندههای ثبتی ایران
علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت در ادامه این نشست به وضعیت پروندههای ثبتی ایران پرداخت و یادآور شد که فرهنگ و سنت تجمعات مردمی به عنوان یک آیین ثبت شده است. همچنین، دشت مهیار که عملیات خشک حماسی در آنجا رخ داد، به عنوان مکان رویداد به اضافه مدرسه میناب، در فهرست میراث ملی ایران ثبت شدند.
او درباره وضعیت پروندههای جهانی ایران مشخصات به پرونده ماسوله اشاره کرد و افزود امیدواریم با توجه به اینکه ماسوله بدون سهمیه بررسی میشود سال آتی ثبت شود.
ایزدی همچنین گفت: در حوزه ناملموس هم پرونده مشترک جشن تیرگان و فرهنگ لالایی و نمد به نهایت ماجرا رسیده و علی رغم همه مشکلات پرونده کلاب امسال فرستاده شده است و امیدوارم ثبت فرهنگ گلاب، مهارت گلاب گیری و پروندههای الموت و سیراف نیز به سرانجام برسد.
در پایان این نشست نیز پوسترهای روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی که از دوشنبه ۲۸ اردیبهشتماه آغاز میشود، رونمایی شد.
انتهای خبر/
منبع: ایسنا