لزوم بازنگری در زیرساخت‌های ترافیکی کشور
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ جاده‌ها و معابر شهری، عرصه‌ای حیاتی برای ارتباط، تجارت و زندگی روزمره محسوب می‌شوند، اما همزمان، به دلایل گوناگون، به یکی از پرخطرترین محیط‌ها برای انسان بدل گشته‌اند. این روز، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه باید تلنگری باشد برای تمامی دست‌اندرکاران و شهروندان تا اهمیت حیاتی مقوله ایمنی در تمام ابعاد حمل و نقل را جدی‌تر بگیرند.
تحلیلگران و کارشناسان حوزه ترافیک، ریشه‌های اصلی حوادث جاده‌ای را در سه محور کلیدی جست‌و‌جو می‌کنند: زیرساخت‌ها، وسایل نقلیه و عامل انسانی. هر یک از این عوامل به تنهایی می‌تواند بسترساز فاجعه باشد و در صورت تلاقی با نقص در سایر محورها، شدت خسارات را به مراتب افزایش می‌دهد.
از منظر زیرساختی، بسیاری از جاده‌های کشور، به‌ویژه در مناطق کمتر توسعه‌یافته و مسیر‌های برون‌شهری، از استاندارد‌های لازم ایمنی برخوردار نیستند. نقاط حادثه‌خیز، فقدان علائم هشداردهنده کافی، روشنایی نامناسب در شب، عرض ناکافی جاده‌ها و عدم وجود گاردریل در مسیر‌های پرخطر، همگی از جمله چالش‌هایی هستند که هر راننده‌ای، حتی با بالاترین مهارت، را در معرض ریسک قرار می‌دهند.
در سال‌های اخیر، تلاش‌هایی برای نوسازی و اصلاح برخی محور‌های مواصلاتی صورت گرفته، اما سرعت این اقدامات و میزان پوشش‌دهی آن، هنوز با آنچه مطلوب و در شأن جان شهروندان است، فاصله قابل توجهی دارد.
هوشمندسازی محور‌های مواصلاتی، از جمله نصب دوربین‌های ثبت تخلف، سامانه‌های کنترل سرعت لحظه‌ای و سیستم‌های هشداردهنده هوشمند، می‌تواند گام مؤثری در جهت کاهش تصادفات باشد، اما این مهم نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر و به‌روزرسانی فناوری‌هاست.
توجه به ایمنی خودروها
در بخش وسایل نقلیه، موضوع ایمنی خودروها نقشی حیاتی ایفا می‌کند.
کارشناسان صنعت خودرو و ایمنی، بر لزوم ارتقاء استاندارد‌های تولید و واردات خودرو‌های سواری، باری و عمومی تأکید دارند. بسیاری از خودرو‌های موجود در بازار داخلی، از نظر استاندارد‌های ایمنی جهانی، به‌ویژه در زمینه مقاومت بدنه در برابر ضربه، سیستم‌های ترمز اضطراری، کیسه‌های هوا و سیستم‌های کنترل پایداری، ضعف‌های جدی دارند.
این ضعف‌ها، حتی در صورت رعایت کامل قوانین توسط راننده، می‌تواند منجر به افزایش شدت صدمات در هنگام وقوع حادثه شود. فرسودگی ناوگان حمل و نقل عمومی و همچنین خودرو‌های فرسوده شخصی که همچنان در جاده‌ها تردد می‌کنند، نیز یکی دیگر از نگرانی‌های جدی است که نیازمند برنامه‌ریزی مدون برای از رده خارج کردن آنها و جایگزینی با وسایل نقلیه ایمن‌تر است.
مهمترین عامل بروز حوادث ترافیکی
با این حال، شاید مهمترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین عامل در بروز حوادث ترافیکی، «عامل انسانی» باشد. آمار‌ها به طور مداوم نشان می‌دهند که بخش قابل توجهی از تصادفات، نتیجه مستقیم «خطای انسانی» است. سرعت غیرمجاز، سبقت غیرمنطقی، عدم توجه به جلو (مانند استفاده از تلفن همراه حین رانندگی)، خستگی و خواب‌آلودگی، رانندگی در حالت مستی یا تحت تأثیر مواد مخدر، و رعایت نکردن حق تقدم، از جمله رفتار‌های پرخطری هستند که متأسفانه همچنان در میان رانندگان مشاهده می‌شود.
تاکید بر تغییر فرهنگ ترافیکی
کارشناسان پلیس راهور، در تمامی گزارش‌ها و تحلیل‌های خود، بر ضرورت «تغییر فرهنگ ترافیکی» و نهادینه‌سازی «قانون‌گرایی» تأکید دارند. ایمنی حمل و نقل، فراتر از صرفاً رعایت قوانین، باید به یک «ارزش» تبدیل شود؛ ارزشی که شهروندان خود را موظف به رعایت آن بدانند، نه از ترس جریمه، بلکه از منظر مسئولیت‌پذیری اجتماعی و درک عمیق از پیامد‌های مرگبار بی‌توجهی به قوانین. آموزش مستمر، از دوران کودکی و از طریق نظام آموزشی، و سپس در دوره‌های آموزشی رانندگی و حتی از طریق کمپین‌های رسانه‌ای هدفمند، می‌تواند در ارتقای این فرهنگ مؤثر باشد.
در روز ایمنی حمل و نقل، ضروری است که تمامی نهاد‌های مرتبط از وزارت راه و شهرسازی و سازمان راهداری گرفته تا پلیس راهور، وزارت صمت، و مسئولان آموزش و پرورش با یک نگاه یکپارچه و همکاری مؤثر، نسبت به رفع کاستی‌ها اقدام کنند.
ترکیبِ هوشمندسازی زیرساخت‌ها، ارتقاء استاندارد‌های ایمنی خودروها، و مهم‌تر از همه، اصلاح رفتار رانندگان از طریق آموزش و اجرای قاطعانه قانون، می‌تواند مسیری هموار به سوی کاهش چشمگیر تلفات و خسارات ناشی از حوادث ترافیکی در کشور بگشاید. ایمنی حمل و نقل، مسئولیت همگانی است و نیازمند تعهد فردی و جمعی برای ساختن جاده‌هایی امن‌تر و شهری با ترافیکی انسانی‌تر است.
انتهای خبر/