آشنایی با محله قلهک تهران
به گزارش خبرنگار سرویس مناطق پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ نام قلهک یکی از زیبا ترین نام هایی است که میتوان برای این محله گذاشته شده است چون معنی قله کوچک میباشد . قلهک تهران یکی از محله های لوکس و گرانقیمت است. قلهک یکی از محله های شهرداری منطقه ۳ تهران است که از دیرباز تا کنون دارای چندین و چند رشته قنات های پر اب بوده و بعضی از آن ها هنوز هم در منطقه جاری هستند. این محله دارای چندین درختان چنار کهنسال در این هست که توسط همان آب قنات های قدمی جاری در سفارت سیراب می شوند. محله قلهک دارای تنوع های مذهبی مختفی می باشد و از قشر مسلمان ، یهودی ، ارمنی تشکیل شده است.همچنین زندگی در محله قلهک تهران برای کسانی بسیار مناسب است که خواهان زندگی در محله خوش آب و هوایی هستند که همچنین از امکانات رفاهی کاملی برخوردار هست که دارای سطح مالی بالایی می باشند. محله قلهک از جهت سمت شمال به درب دوم محله دروس و احتشامیه، از جهت شرق به محله دروس و احتشامیه، از جهت غرب به حسن آباد و از جهت جنوب به قبا منتهی می شود. این منطقه یکی از دیپلماتیک ترین مناطق تهران میباشد زیرا که سفارت بریتانیا کبیر نیز در این محله میباشد .
ریشه نام قلهک به دلیل موقعیت جغرافیایی آن است. این محله در دامنه کوه‌های البرز قرار دارد و "قلهک" در اصل به معنی "قله کوچک" است. در گذشته این نام به صورت "کلهک" نوشته می‌شد. برخی منابع هم ریشه نام قلهک را "قلا" می‌دانند که معرب "کلا" و مخفف "کلات" به معنای "قلعه" است. "کلاک" که شکل قدیمی "کلات" است، در گویش مازندرانی به صورت "کلا" یا "قلا" درآمده است.
تاریخچه شکل‌گیری قلهک به دوران پیش از قاجار برمی‌گردد. در آن زمان، قلهک دهکده‌ای کوچک و خوش آب و هوا در شمال تهران بود. وجود چشمه‌های فراوان و قنات‌ها، این منطقه را برای کشاورزی و باغداری مناسب کرده بود و محصولاتش به تهران فرستاده می‌شد.در دوران قاجار، با توجه به آب و هوای مطبوع و طبیعت زیبای قلهک، این منطقه مورد توجه شاهان و درباریان قرار گرفت و آنها شروع به ساخت باغ و عمارت در این منطقه کردند. از جمله این عمارت‌ها میتوان به عمارت تابستانی سفارت انگلیس و عمارت تابستانی سفارت روسیه اشاره کرد.
با ساخته شدن جاده شمیران در دوران ناصرالدین شاه، دسترسی به قلهک آسان‌تر شد و به تدریج به محلی برای سکونت تبدیل شد. در دوران پهلوی، با گسترش شهر تهران، قلهک به طور کامل به شهر ملحق شد و به یکی از محله‌های مرفه نشین آن تبدیل شد. در دهه‌های اخیر، با ساخت و سازهای مدرن، بافت قدیمی قلهک تغییر کرده است، اما هنوز هم میتوان آثار گذشته را در کوچه باغ‌های آن مشاهده کرد.
بافت خیابان‌بندی در قلهک ترکیبی از دو سبک متفاوت است که نشان‌دهنده تاریخچه و توسعه تدریجی این محله است: در بخش‌های قدیمی‌تر قلهک، به خصوص در اطراف مسجد جامع قلهک و کوچه باغ‌های قدیمی، بافت خیابان‌بندی به صورت ارگانیک و نامنظم است. این نوع بافت که یادگار دوران پیش از توسعه شهری مدرن است، با خیابان‌های باریک و پیچ در پیچ و کوچه‌های بن‌بست مشخص می‌شود.
این نوع بافت به دلیل توجه به توپوگرافی منطقه، جهت وزش باد و مسیر آب‌های سطحی شکل گرفته است.
نیما حیدری یکی از ساکنان محله قلهک در گفتگو با تهران پرس گفت: در بخش‌های جدیدتر قلهک، به خصوص در اطراف خیابان شریعتی و خیابان دولت، بافت خیابان‌بندی به صورت شطرنجی و منظم است. این نوع بافت که تحت تاثیر الگوهای شهرسازی مدرن ایجاد شده است، با خیابان‌های مستقیم و عمود برهم مشخص می‌شود.
وی افزود: ترکیب این دو نوع بافت در قلهک، به این محله جلوه‌ای خاص بخشیده است. در حالی که خیابان‌های اصلی مانند شریعتی و دولت دارای بافت شطرنجی هستند، کوچه‌های فرعی و داخلی هنوز هم بافت ارگانیک و نامنظم خود را حفظ کرده‌اند.
انتهای خبر/