توصیه‌هایی به شهروندان تهرانی برای آمادگی پیش از زلزله
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ پایتختی با بیش از ۱۲ میلیون نفر جمعیت، روی پهنه‌ای لرزه‌خیز قرار گرفته؛ شهری که در دامنه جنوبی البرز و در مجاورت چند گسل فعال رشد کرده و توسعه یافته است. کارشناسان سال‌هاست هشدار می‌دهند که وقوع یک زلزله بزرگ در این کلان‌شهر نه یک «اگر»، بلکه یک «چه زمانی» است.
مهم‌ترین گسل‌های مؤثر بر تهران عبارت‌اند از گسل شمال تهران که از دامنه‌های البرز عبور می‌کند و توان لرزه‌زایی بالایی دارد.
گسل ری در جنوب شهر که سابقه تاریخی زمین‌لرزه‌های مخرب را در کارنامه دارد.
گسل‌های مشا، کهریزک و پردیسان که هر یک می‌توانند در سناریو‌های مختلف نقش‌آفرین باشند.
به گفته متخصصان، انرژی لرزه‌ای در این گسل‌ها به‌تدریج انباشته می‌شود و آزادسازی آن می‌تواند به زمین‌لرزه‌ای با بزرگای بالای ۶ یا حتی ۷ ریشتر منجر شود.
منطقه تهران در طول تاریخ زمین‌لرزه‌های قابل توجهی را تجربه کرده است. زلزله‌های تاریخی در محدوده ری و شمیرانات نشان می‌دهد که این پهنه سابقه لرزه‌خیزی فعال دارد. هرچند در دهه‌های اخیر زلزله ویرانگر مستقیمی در محدوده شهری تهران رخ نداده، اما همین «سکوت لرزه‌ای» از نگاه برخی کارشناسان می‌تواند نشانه انباشت انرژی باشد.
با توجه به قرار گرفتن تهران روی گسل‌های فعال، موضوع آمادگی در برابر زلزله همواره یکی از دغدغه‌های جدی مدیریت شهری و نهاد‌های امدادی بوده است.
جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی تهران، معتقد است بخش بزرگی از خسارات جانی زلزله نه به‌دلیل تخریب ساختمان‌ها، بلکه به‌واسطه رفتار‌های ناآگاهانه شهروندان رخ می‌دهد.
به گفته ملکی، اولین گام در آمادگی، شناخت دقیق محل انشعابات انرژی در منزل است؛ شهروندان باید بدانند کنتور برق، شیر اصلی گاز و محل کنترل آب کجاست؛ چه داخل واحد و چه خارج از آن که این آگاهی ساده می‌تواند از حوادث ثانویه مانند آتش‌سوزی و انفجار جلوگیری کند.
وی راه‌های خروج را یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های ایمنی ساختمان می‌داند و تأکید می‌کند مسیر‌های خروج و راه‌پله‌های اضطراری نباید مسدود یا قفل شوند.
ملکی می‌گوید: این فضا‌ها انباری نیستند. متأسفانه در بسیاری از ساختمان‌های مسکونی و اداری، وسایل اضافی در مسیر‌های خروج انباشته شده که در زمان حادثه، فرار ایمن را با مشکل مواجه می‌کند.
در میان توصیه‌های آتش‌نشانی، تهیه «کیف زلزله» جایگاه ویژه‌ای دارد. سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران با اشاره به این موضوع می‌گوید: بهتر است هر خانواده یک کیف زلزله در منزل و یک کیف در خودرو داشته باشد. مدارک شناسایی، آب، مواد غذایی کنسروی، باتری و رادیو از اقلام ضروری این کیف هستند و تأکید می‌کند این وسایل باید به‌صورت دوره‌ای بررسی و جایگزین شوند تا همیشه قابل استفاده باشند.
ملکی همچنین بر اهمیت تعیین محل ملاقات اعضای خانواده پس از زلزله تأکید دارد و می‌گوید: ممکن است پس از حادثه، تلفن‌ها قطع شود. خانواده‌ها باید از قبل یک محل امن مانند پارک محله یا نقطه مشخص مدیریت بحران را برای تجمع در نظر بگیرند.
وی با اشاره به آمار مصدومان زمین‌لرزه‌ها هشدار می‌دهد که بسیاری از آسیب‌ها هنگام فرار بدون برنامه رخ می‌دهد. استفاده از آسانسور، ایستادن کنار پنجره‌ها، بالکن‌ها و قرار گرفتن در ارتفاع از جمله رفتار‌های پرخطر است. همچنین آشپزخانه به‌دلیل ریزش ظروف و باز شدن کابینت‌ها، یکی از ناامن‌ترین فضا‌ها در زمان زلزله محسوب می‌شود.
در بخش دیگری از این توصیه‌ها، ملکی به شناسایی نقاط امن داخل ساختمان اشاره می‌کند و یادآور می‌شود: تصورات قدیمی مانند پناه گرفتن زیر هر میز یا ایستادن در هر چارچوب دری دیگر قابل اعتماد نیست. کنج دیوارها، راهرو‌های باریک و فضا‌هایی با عرض کمتر، مقاومت بیشتری دارند؛ در مقابل، ایستادن بین دو ستون یا وسط سالن بسیار خطرناک است.
سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران در پایان بر ایمن‌سازی منازل پیش از وقوع حادثه تأکید کرده و می‌افزاید: لوسترها، تابلو‌های سنگین، کمد‌های بلند و اجسام معلق باید محکم شوند. استفاده از شیشه‌های مادکن شفاف نیز می‌تواند از پرتاب شیشه‌ها و افزایش مصدومیت‌ها در زلزله یا انفجار جلوگیری کند.
انتهای خبر/
منبع: ایرنا