به گزارش گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ تاریخ هر ملت، آیینهای است که آینده آن را شکل میدهد. در تاریخ معاصر ایران، نام خاندان پهلوی با زخمهایی گره خورده که نهتنها التیام نیافتهاند، بلکه در بسیاری از عرصهها همچنان فعال و اثرگذارند. ۵۳ سال حکومت پهلویها، از ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷، با شعار نوسازی و پیشرفت آغاز شد، اما در عمل به دورهای از وابستگی، خیانت، تحقیر ملت و تخریب بنیانهای کشور انجامید. آنچه امروز بهعنوان بحرانهای ژئوپولتیک، مشکلات اقتصادی، چالشهای فرهنگی و اجتماعی با آن روبهرو هستیم، در بسیاری موارد ریشه در تصمیمها و سیاستهای همان خاندان خیانت دارد. این گزارش میکوشد با رجوع به اسناد، تاریخ شفاهی، خاطرات و تحلیل کارشناسان، تصویری روشن از «سیئههای جاریه» پهلوی ارائه دهد.
قدرتگیری وابسته | سلطنتی بدون پشتوانه ملی
خاندان پهلوی با کودتا و حمایت مستقیم قدرتهای خارجی بر سر کار آمدند. رضاخان، محصول طراحی انگلستان بود و از همان ابتدا، تداوم قدرت خود را در گرو رضایت بیگانگان میدید. این وابستگی، نه یک خطای مقطعی، بلکه شالوده اصلی حکومت پهلوی شد؛ شالودهای که در بزنگاههای تاریخی، به خیانتهای آشکار علیه منافع ملی انجامید.
شهریور ۱۳۲۰ | تسلیم رضاخان و تحقیر حاکمیت ملی
فرار رضاخان در شهریور ۱۳۲۰، نقطه عطفی در تاریخ خیانت پهلوی است. پادشاهی که سالها با تبلیغات گسترده از ارتش مدرن سخن گفته بود، در نخستین تهدید واقعی، دستور رهاسازی نیروها و تسلیم کشور را صادر کرد. نتیجه این تصمیم، اشغال بیهزینه ایران و تحقیر استقلال ملی بود.
روایت یک مورخ
جواد منصوری، نویسنده و پژوهشگر تاریخ، در گفتگو با خبرنگار تهرانپرس تأکید میکند: زمانی که یک حاکم، بدون مقاومت، کشور را در اختیار بیگانه قرار میدهد، اثرات این خیانت به همان مقطع محدود نمیماند و دههها سرنوشت ملت را تحتتأثیر قرار میدهد. به گفته او، تصمیم رضاخان راه نفوذ همهجانبه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بیگانگان را هموار کرد.

اشغال ایران | آغاز چپاول و نفوذ
به باور منصوری، اشغال ایران تنها یک حضور نظامی نبود، بلکه آغاز دورهای از چپاول منابع، تضعیف اقتصاد ملی و نفوذ عمیق فرهنگی بود. ایران در این دوره به عرصه رقابت قدرتهای خارجی تبدیل شد و تصمیمگیریهای کلان کشور عملاً از دست حاکمیت خارج شد. این میراث شوم، محصول مستقیم سیاستهای خاندان خیانت بود.
واگذاری خاک | معامله سرزمین با بیگانگان
یکی از پیامدهای آشکار سیاستهای وابسته پهلوی، واگذاری بخشهایی از خاک ایران است. بحران حقآبه هیرمند در شرق کشور و مشکلات امروز سیستان و بلوچستان، نمونهای از نتایج همین کوتاهیهاست. منصوری معتقد است هرگاه حکومتی در دفاع از مرزهای خود سستی کند، در واقع آینده نسلهای بعد را به خطر انداخته است.
تهاجم فرهنگی | تحقیر مردم به نام تجدد
خاندان خیانت، در کنار خیانت سیاسی و جغرافیایی، پروژهای گسترده برای تغییر اجباری سبک زندگی مردم اجرا کردند. کشف حجاب اجباری، تحمیل پوشش غربی و محدودسازی آیینهای دینی، بخشی از این سیاست بود. این اقدامات، نه نوسازی، بلکه تلاشی هدفمند برای تضعیف هویت ایرانی ـ اسلامی و ایجاد شکاف میان مردم و حاکمیت بهشمار میرفت.
«انقلاب سفید» | نابودی کشاورزی و روستا
در دوران محمدرضا پهلوی، طرح موسوم به «انقلاب سفید» با عنوان اصلاحات اقتصادی اجرا شد، اما در عمل استقلال کشاورزی ایران را از بین برد. اصلاحات ارضی بدون زیرساخت، باعث تخریب بافت روستایی، مهاجرت گسترده به شهرها و شکلگیری حاشیهنشینی شد. بسیاری از بحرانهای اجتماعی و اقتصادی امروز، ریشه در همین سیاستهای وابسته دارد.
بحرین | زخمی که هنوز باز است
مسعود رضایی، پژوهشگر تاریخ و نماینده مجلس شورای اسلامی در گفتگو با تهرانپرس واگذاری بحرین را یکی از غیرقابلبخششترین خیانتهای خاندان پهلوی میداند. به گفته او، محمدرضا پهلوی با این تصمیم، جمعیت بزرگی از شیعیان با هویت ایرانی را از میهن جدا کرد و آنان را زیر سلطه بیگانگان رها ساخت؛ زخمی که تا امروز التیام نیافته است.
زنگزور | تهدید امروز، ریشه در خیانت دیروز

رضایی با اشاره به مسئله کریدور زنگزور تأکید میکند: تهدید ژئوپولتیک امروز در شمالغرب کشور، ریشه در سیاستهای واگذاری و بیتوجهی پهلویها به حفظ مرزها دارد. به باور او، اگر در آن دوران دفاع واقعی از منافع سرزمینی صورت میگرفت، امروز ایران با چنین چالشهایی روبهرو نبود.
جنایات جاریه | تاریخ زنده خیانت
این پژوهشگر تاریخی معتقد است جنایات پهلویها صرفاً در کتابهای تاریخ باقی نمانده است. بحران آب، تهدیدات مرزی، وابستگی اقتصادی و آسیبهای فرهنگی، همگی ادامه همان مسیر خیانتآمیز است که خاندان پهلوی طی ۵۳ سال حکومت خود پایهگذاری کردند.
اسماعیل کوثری: پهلویها استقلال ایران را فروختند
اسماعیل کوثری، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با تهرانپرس با اشاره به کارنامه پهلویها میگوید: خاندان پهلوی در تمام سالهای حکومت خود، کشور را به بیگانگان وابسته کردند. از فرار رضاخان تا وابستگی کامل محمدرضا پهلوی به آمریکا، همه نشان میدهد که این خاندان نگاه ملی نداشتند.

وی تأکید میکند: واگذاری بحرین، تضعیف ارتش واقعی و نابودی اقتصاد مستقل، مصادیق روشن خیانت است. کوثری میافزاید: جمهوری اسلامی نتیجه ایستادگی ملت در برابر همین مسیر خیانت بود و تجربه پهلوی اجازه تکرار آن را نمیدهد.
عبرت برای آینده
۵۳ سال حکومت خاندان پهلوی، از ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷، دورهای از خیانتهای زنجیرهای به ایران بود؛ خیانت به خاک، فرهنگ، اقتصاد و استقلال ملی. بازخوانی این تاریخ برای کینهورزی نیست، بلکه برای عبرت است. ملتی که گذشته خود را فراموش کند، در معرض تکرار همان زخمها قرار خواهد گرفت.
انتهای خبر/