بچه مردم؛ شاهکار فانتزی فیلم فجر ۱۴۰۳
به گزارش گروه فرهنگ پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ فیلم سینمایی «بچه مردم» به کارگردانی محمود کریمی، یکی از آثار برجسته جشنواره فیلم فجر ۴۳ (۱۴۰۳) است که پس از نمایش در جشنواره کودک و نوجوان، اکنون در سینماهای کشور اکران عمومی شده. این فیلم، با تهیه‌کنندگی سیدعلی احمدی و نویسندگی مشترک کریمی و فائزه یارمحمدی، در ژانر کمدی-درام فانتزی ساخته شده و بر اساس خلاصه داستان رسمی، قصه‌ای است درباره قهرمانانی که از کودکی بر پای خود ایستاده‌اند – الهام‌گرفته از شخصیت‌هایی چون الیور توییست، سهراب و حضرت یوسف. فیلم با بودجه موسسه خیریه بهشت امام رضا، بیش از آنکه یک درام ساده باشد، سفری بصری و احساسی به عمق هویت ایرانی در بستر تاریخی معاصر است.
خلاصه داستان
داستان حول محور ابوالفضل، نوجوانی بزرگ‌شده در پرورشگاه، می‌چرخد که همراه سه رفیق صمیمی‌اش، در جستجوی ریشه‌های خانوادگی و هویت خویش قدم برمی‌دارد. روایت از پیش از انقلاب اسلامی آغاز می‌شود و با وقوع انقلاب و دوران جنگ تحمیلی پیش می‌رود. این مسیر، پر از ماجراهای طنزآمیز و تلخ، نوجوانان را با مفاهیمی چون عشق، رفاقت، وطن‌پرستی و ایثار روبرو می‌کند. مادر (با بازی گوهر خیراندیش) نمادی از ایران است که همه را در آغوش می‌کشد، اما جنگ، سرنوشت را دگرگون می‌سازد. فیلم با زبانی فانتزی، تصویری رنگارنگ از بچه‌های رها‌شده می‌کشد – اشاره‌ای به کتاب کوتاه جلال آل‌احمد با همین نام.
نقاط قوت: خلاقیت بصری و احساس عمیق
محمود کریمی، مستندساز باسابقه و خالق آیتم‌های برنامه «خندوانه»، در اولین تجربه بلند داستانی‌اش، دست به یک جرات هنری زده: ترکیب عناصر فانتزی با تاریخ واقعی ایران. فیلم با تصاویر قدیمی و رنگ‌های زنده آغاز می‌شود و موسیقی کریستف رضاعی (آهنگساز آثار آملی و هوگو) فضایی جادویی می‌سازد که یادآور وس اندرسون و ژان-پیر ژونه است – از قاب‌بندی‌های متقارن تا روایت‌های موازی خنده‌دار. منتقدان در برنامه «هفت» (با حضور امیر قادری و رضا صدیق) این خلاقیت را ستوده و آن را پرکشش و جذاب خوانده‌اند، به‌ویژه در طراحی صحنه و لباس که جزئیات تاریخی را با طنز ایرانی آمیخته.
بازیگران جوان (مهبد جهان‌نوش و هم‌بازیانش) برگ برنده فیلم هستند؛ بازی‌های روان و طبیعی‌شان، فیلم را از کلیشه‌های نوجوانانه دور نگه می‌دارد. گوهر خیراندیش در نقش مادر، با عمق احساسی‌اش، نمادی از صبر و ایثار ایرانی می‌شود و رضا کیانیان، حسن معجونی و بهروز شعیبی (به عنوان بزرگسالان) سخاوتمندانه فضا را برای جوانان باز می‌کنند. فیلمبرداری ثابت اما رقصان، مانند سینمای موزیکال کلاسیک، انرژی مثبتی به روایت می‌بخشد و منتقدان آن را "خوش‌رنگ و لعاب" و "سرگرم‌کننده" توصیف کرده‌اند – ایده‌آل برای خانواده‌ها و علاقه‌مندان به کمدی‌های خلاقانه ایرانی.
از منظر محتوایی، فیلم نقابی هوشمندانه به تاریخ می‌زند: از رفاقت‌های خیابانی پیش از انقلاب تا ایثار در جبهه‌ها، وطن را به عنوان مادر نشان می‌دهد. ذات ایرانی فیلم – ایثارگری و معرفت نسبت به هم‌نوع – در سکانس‌هایی چون دزدی پرونده‌ها با پس‌زمینه برج آزادی، به زیبایی متبلور می‌شود. این اثر، تصویری انسانی از بچه‌های مردم می‌سازد که منتقدان را به گریه انداخته و آن را به بهترین فیلم مسابقه فجر بدل کرده است.
نقاط ضعف: افت ریتم در اوج جنگ
با وجود جذابیت اولیه، فیلم در بخش جنگ از ریتم می‌افتد. ورود به فضای جبهه، شهادت را به عنوان راه هویت‌یابی نشان می‌دهد که برای برخی مخاطبان تحمیلی و غیرهمراه‌کننده است – پاشنه آشیل روایت، جایی که فانتزی به درام تلخ تبدیل می‌شود بدون عمق کافی. کم‌تجربگی کریمی در حفظ چارچوب ساختاری تا پایان، پایان‌بندی را محتوم و سطحی می‌کند، هرچند کلیت فیلم را سرپا نگه می‌دارد.
«بچه مردم» اثری است که با وجود کاستی‌ها، پیشنهاد عالی برای کارگردانان ایرانی است.فیلمی سرگرم‌کننده با حرف‌های عمیق درباره هویت، رفاقت و وطن. امتیاز کلی از منتقدان (بر اساس بررسی‌های فیلیمو، دیجی‌کالا مگ و رویداد۲۴): ۷.۵ از ۱۰ – مناسب برای تماشا در اکران عمومی، به‌ویژه اگر عاشق فیلم‌های فانتزی با طعم ایرانی هستید. این فیلم نه تنها سرگرم می‌کند، بلکه دعوتی است به تأمل در "بچه‌های رها‌شده" جامعه امروز.