پدافند غیرعامل؛ سپر هوشمند امنیت کشور
به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ هر سال از هشتم تا چهاردهم آبان، هفته پدافند غیرعامل در کشور برگزار می‌شود؛ هفته‌ای که هدف آن ترویج فرهنگ مقاومت هوشمند، خوداتکایی و تاب‌آوری در برابر تهدیدات طبیعی و انسانی است. مفهوم پدافند غیرعامل یعنی مجموعه اقداماتی که بدون استفاده از سلاح، موجب کاهش خسارات و آسیب‌ها در برابر تهدیدات دشمن می‌شود.
در سال‌های اخیر، با گسترش فناوری و وابستگی کشور‌ها به زیرساخت‌های هوشمند، اهمیت این حوزه دوچندان شده است. از تأمین آب و برق تا شبکه بانکی، حمل و نقل، انرژی و ارتباطات؛ همه این بخش‌ها در صورت نبود پدافند غیرعامل، می‌توانند در معرض خطر قرار گیرند.
پدافند غیرعامل و مدیریت بحران
در همین زمینه، ناصر احمدی، کارشناس ارشد مدیریت بحران و پدافند غیرعامل، در گفتگو با خبرنگارما می‌گوید:«پدافند غیرعامل دیگر فقط برای شرایط جنگی نیست. امروز با تهدیدات سایبری، حملات زیرساختی و حتی بحران‌های طبیعی مانند زلزله و سیل روبه‌رو هستیم. کشور‌هایی که در این حوزه سرمایه‌گذاری کرده‌اند، توانسته‌اند ضمن حفظ امنیت، از اقتصاد خود نیز محافظت کنند.»
وی افزود: «در تهران، به عنوان شهری با زیرساخت‌های متراکم، اجرای اصول پدافند غیرعامل اهمیت دوچندانی دارد. برای مثال، طراحی پست‌های برق در زیرزمین، پراکندگی مراکز حساس و آموزش کارکنان در حوزه مدیریت بحران، از اقداماتی است که می‌تواند از بروز فاجعه جلوگیری کند.»
احمدی در ادامه گفت:«اگر مردم بدانند پدافند غیرعامل فقط مربوط به نهاد‌های نظامی نیست، بلکه در سبک زندگی شهری هم نقش دارد، مشارکت عمومی بیشتر خواهد شد. برای نمونه، رعایت اصول ایمنی در ساختمان‌سازی، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، و صرفه‌جویی در مصرف آب و برق، همه در چارچوب پدافند غیرعامل تعریف می‌شوند.»
به گفته او، پدافند غیرعامل یعنی هوشمندانه زندگی کردن در برابر تهدیدات؛ یعنی شهری بسازیم که حتی در زمان بحران، چرخه خدمات حیاتی آن متوقف نشود.
کارشناسان معتقدند که در حوزه شهری، پدافند غیرعامل با مدیریت بحران ارتباط مستقیم دارد. ایجاد مراکز فرماندهی پشتیبان، طراحی مسیر‌های جایگزین ترافیکی، تأمین ارتباطات اضطراری و مقاوم‌سازی ساختمان‌های بلندمرتبه از جمله برنامه‌هایی است که در این چارچوب دنبال می‌شود.
نحوه پدافند غیرعامل در تهران
بخش عمده‌ای از برنامه‌های مدیریت شهری به مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و بافت‌های فرسوده اختصاص یافته تا در برابر زلزله و دیگر تهدیدات طبیعی تاب‌آوری بیشتری داشته باشند. از سوی دیگر، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی همچون نیروگاه‌ها، مخابرات، شبکه حمل‌ونقل عمومی و مترو نیز از محورهای مهم پدافند غیرعامل به شمار می‌آید. در کنار این اقدامات، توسعه سامانه‌های پشتیبان ترافیکی و ارتباطی کمک می‌کند که در شرایط اضطراری، شهر دچار فلج عملکردی نشود و امکان امدادرسانی سریع‌تر فراهم گردد.
یکی دیگر از ابعاد مهم پدافند غیرعامل در تهران، تقویت امنیت سایبری است. با توجه به افزایش استفاده از فناوری‌های هوشمند در مدیریت ترافیک، آب، برق و خدمات شهری، حفاظت از داده‌ها و سیستم‌های اطلاعاتی اهمیتی دوچندان یافته است. افزون بر این، آموزش و آگاهی‌رسانی عمومی برای آماده‌سازی شهروندان در مواجهه با بحران‌ها نیز بخش جدایی‌ناپذیر این طرح به شمار می‌رود.
در مجموع، اجرای پدافند غیرعامل در تهران به معنای ساخت شهری هوشمند، ایمن و مقاوم است؛ شهری که در برابر تهدیدات طبیعی و انسانی توان ایستادگی دارد و با تکیه بر زیرساخت‌های پایدار و مردم آگاه، می‌تواند از بروز بحران‌های بزرگ جلوگیری کند یا آثار آن را به حداقل برساند.
در سال‌های اخیر، سازمان پدافند غیرعامل کشور با همکاری شهرداری‌ها، پروژه‌هایی، چون نقشه آسیب‌پذیری مناطق شهری و پایش مستمر زیرساخت‌های حیاتی را اجرا کرده است. این اقدامات نه تنها به افزایش ضریب امنیت ملی کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در کاهش خسارات احتمالی در زمان بحران‌ها دارد.
پدافند غیرعامل، فقط یک هفته یا شعار نیست؛ بلکه راهی برای تضمین آرامش و پایداری کشور در برابر تهدیدات گوناگون است. امروز، اجرای دقیق این سیاست در زیرساخت‌های شهری، صنعتی و حتی اجتماعی، می‌تواند آینده‌ای امن‌تر و پایدارتر برای ایران رقم بزند.
انتهای خبر/