ایران در برابر تحریمها استوار میماند
به گزارش گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»؛ با فعال شدن مکانیسم ماشه علیه ایران، معادلات سیاسی و اقتصادی کشور وارد مرحلهای تازه شده است. این سازوکار که در متن قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل درج شده، به کشورهای طرف برجام اجازه میدهد در صورت نقض تعهدات هستهای توسط ایران، همه تحریمهای پیشین سازمان ملل را بازگردانند. اکنون با آغاز این فرآیند، پرسش اصلی این است که آینده ایران در عرصههای مختلف چگونه رقم خواهد خورد.
در بعد سیاسی، بازگشت تحریمها به معنای تشدید فشار بینالمللی و محدود شدن بیش از پیش دیپلماسی ایران است. کشورهای اروپایی که نقش میانجی را در سالهای اخیر ایفا میکردند، با فعالسازی این مکانیزم عملاً موضع سختگیرانهتری نسبت به گذشته اتخاذ کردهاند. این امر میتواند زمینهساز انزوای بیشتر ایران در عرصه جهانی شود، هرچند چین و روسیه احتمالاً تلاش خواهند کرد تا روابط خود را با تهران حفظ کنند و راههایی برای کاهش فشار بیابند. با این حال، وزن تحریمهای سازمان ملل و مشروعیتی که به اقدامات محدودکننده میدهد، شرایط را دشوارتر از گذشته میکند.
در حوزه اقتصادی، تحریمهای بازگشته بهویژه در بخشهای بانکی، مالی و تسلیحاتی تأثیر مستقیم بر وضعیت کشور خواهند گذاشت. محدودیت در فروش نفت و سختی انتقال پول میتواند درآمدهای ارزی ایران را کاهش دهد و فشار بیشتری بر بازار ارز و معیشت مردم وارد آورد. افزایش تورم، کاهش ارزش ریال و محدودیتهای سرمایهگذاری خارجی از پیامدهای طبیعی این روند است. با وجود این، تجربه گذشته نشان میدهد که ایران از مسیرهای غیررسمی یا همکاری با شرکای خاص مانند چین میتواند بخشی از صادرات نفت خود را ادامه دهد، هرچند با هزینه و تخفیفهای قابل توجه.
از منظر امنیتی، احتمال افزایش تنشهای منطقهای وجود دارد. اگر ایران در واکنش به بازگشت تحریمها، فعالیتهای هستهای خود را گسترش دهد یا سطح همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را کاهش دهد، احتمال درگیریهای نیابتی یا تشدید فشارهای نظامی علیه کشور بالا خواهد رفت. در مقابل، حفظ سطحی از تعامل و مذاکره میتواند مانع از شکلگیری بحرانهای پرخطر شود، هرچند فضای بیاعتمادی بهسادگی قابل ترمیم نیست.
با این حال، نکته مهم آن است که ایران طی سالهای گذشته نشان داده حتی در شرایط سختترین تحریمها نیز توانسته مسیر خود را ادامه دهد. مقاومت در برابر فشارها، تکیه بر ظرفیتهای داخلی، توسعه برخی صنایع بومی و حفظ جایگاه منطقهای نشان میدهد که با وجود محدودیتهای شدید، کشور همچنان استوار ایستاده است. این پایداری میتواند در آینده نیز نقش کلیدی در عبور از چالشهای جدید ایفا کند.
در مجموع، آینده ایران در پرتو فعال شدن مکانیسم ماشه به شدت به چند عامل کلیدی وابسته است: میزان جدیت جامعه جهانی در اجرای کامل تحریمها، رفتار و راهبرد اقتصادی و دیپلماتیک ایران، و جایگاه بازیگرانی، چون چین و روسیه. در سناریوی خوشبینانه، ایران با استفاده از ظرفیتهای داخلی و روابط شرکای خاص، فشارها را مدیریت خواهد کرد؛ اما در سناریوی بدبینانه، کشور با موج تازهای از انزوا، بحران اقتصادی و تنشهای سیاسی روبهرو خواهد شد. آنچه مسلم است، ورود به این مرحله، چشمانداز آینده را پیچیدهتر و پرریسکتر از گذشته کرده است.
عبور ایران از شرایط اقتصادی سخت
اصغر عبدی یکی از شهروندان تهرانی در گفتگو با خبرنگار ما درباره فعال شدن مکانیسم ماشه گفت: «ما سالهاست که با تحریمهای مختلف زندگی کردهایم و سختیهای آن را لمس کردهایم. درست است که تحریمها فشار زیادی به مردم وارد میکند، اما تجربه نشان داده که ایران همیشه توانسته در برابر این فشارها دوام بیاورد.
وی افزود: ما یاد گرفتهایم با شرایط کنار بیاییم و راههای جدیدی برای ادامه زندگی پیدا کنیم. شاید این تصمیم کشورهای خارجی اوضاع اقتصادی را برایمان سختتر کند، اما باور دارم که ملت ایران مثل گذشته ایستادگی میکند و در نهایت از این مرحله هم عبور خواهد کرد.»
جام بیسرانجام!
علیرضا مهدیه در گفتگو با خبرنگار سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس» اظهار داشت: برجام که زمانی یکی از جامهای پیروزی مذاکره بود، به سرانجام نرسید و تمام شد. جامی که حالا تهی و پر بودن آن دیگر معنای خاصی ندارد و به کاری نخواهد آمد ..
جامی که اول از درون شکست و سپس در بیرون و اول در داخل آتش گرفت و بعدها در خارج به باد رفت. جامی که فرجامش نشان از همه فرصتهایی داشت که در زمان خود به نتیجه نرسیدند و به تدريج به تهدید تبدیل شدند ..
جامی که ابتدا تاثير بزرگ داشت و بعدها تاثیراتش بیشتر ولی کوچکتر شد و با جدالهای غیرملی هم به اتمام رسید ..
جامی که از جدول زمانی تا تاثیر جهانی را داشت و اعتماد و اقتصاد را هم میساخت که نشد، راستی هم آزموده نشد و بازگشت به روزی شد که کاغذ پارههای بیشتری حکمرانی کنند ..
جامی که قرار داشت تحریمزدایی و نیز غنیسازی کند، اما به تحریم سازی و غنی زدایی رسید و پس از یک دهه و این همه نشست، به ماشه کشیده شد ..
برجامی که برخواسته از اراده و پیام صلح بود ولی ناکام ماند و جنگ هم به وقوع پیوست و بمبی که زمان ساختنش را سالهاست میشنویم ، قبل از ساخت منفجر شد و شعار صلح و اعتماد جهانی را به زیر کشید !
با پایان اجرای تعهدات برجام و فعال شدن مکانیسم ماشه، ایران وارد مرحلهای حساس از تعاملات بینالمللی شده است. این اتفاق نه تنها چالشی برای روابط اقتصادی و دیپلماتیک کشور ایجاد میکند، بلکه فرصتی است برای بازنگری در سیاستهای داخلی و خارجی و تمرکز بر توسعه ظرفیتهای ملی.
در شرایط کنونی، توجه به تقویت خودکفایی اقتصادی، ارتقای دیپلماسی هوشمند و افزایش تابآوری در برابر فشارهای خارجی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تجربههای گذشته نشان میدهد که برنامهریزی بلندمدت و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی، صنعتی و انرژی میتواند کشور را در مسیر حفظ منافع ملی و تعامل منطقی با جهان هدایت کند.
در نهایت، فعال شدن مکانیسم ماشه میتواند زمینهای برای تمرکز بیشتر بر دیپلماسی چندجانبه، همکاری منطقهای و گفتگوهای سازنده باشد، به گونهای که ضمن دفاع از حقوق ملی، از فرصتهای موجود برای پیشرفت و ثبات داخلی نیز بهره برده شود.
انتهای خبر/