زبالههایی که آرامش تهران را برهم زدهاند
به گزارش خبرنگار گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران پرس»، پایتخت ایران، شهری پرهیاهو و پرجمعیت، این روزها با معضلی روبهروست که هرچند قدیمی به نظر میرسد، اما روزبهروز ابعاد تازهتری پیدا میکند؛ انباشت و پراکندگی زباله در معابر عمومی تهران.
با وجود آنکه شهرداری تهران در سالهای اخیر سطلهای فلزی در محلات مختلف نصب کرده، هنوز شاهد هستیم که بسیاری از زبالهها در کنار جویها، پیادهروها یا حتی مقابل منازل رها میشوند. این بیتوجهی، چهره شهر را زشت و ناسالم کرده و زمینهساز افزایش جمعیت گربهها، موشها و حشرات در معابر پایتخت شده است.
به گفته کارشناسان، این چرخهی نادرست نه تنها محیط زیست شهری را تهدید میکند بلکه بهصورت مستقیم بر سلامت شهروندان اثر میگذارد. زبالههای تر و پلاستیکی، وقتی در فضای باز میمانند، به منبعی برای رشد باکتریها و حشرات ناقل بیماری تبدیل میشوند.
نبود فرهنگ زبالهریزی درست در تهران
یکی از دغدغههای جدی مدیران شهری، کمبود فرهنگ درست در زمینه دفع زباله است. هرچند امکانات جمعآوری و حمل زباله در تهران تقویت شده، اما همچنان رفتار شهروندان در این زمینه جای کار دارد.
بر اساس مشاهدات میدانی خبرنگار تهرانپرس از محلاتی چون منیریه، نازیآباد و نواب، بسیاری از شهروندان زبالههای خود را بدون رعایت ساعت تعیینشده در خیابان قرار میدهند. این زبالهها در طول شب توسط حیوانات پخش میشود و در صبح، صحنهای ناخوشایند برای رهگذران رقم میزند.
ابوالفضل مدنی، یکی از ساکنان محله میدان منیریه در گفتوگو با تهرانپرس گفت:
«تقریباً هر سطل زباله در محله ما سه تا چهار زبالهگرد دارد که هر شب محتویات سطلها را بیرون میریزند. صبح که از خانه بیرون میآییم، اطراف مخزن پر از زباله است و بوی نامطبوع فضا را پر کرده.»
او افزود: «مشکل فقط زبالهگردها نیستند، بخشی از ما مردم هم باید در نحوهی دفع زباله تجدیدنظر کنیم. اگر همه رعایت کنیم، چهره تهران زیباتر میشود.»
زبالهگردی؛ معضلی اجتماعی در پایتخت
پدیده زبالهگردی، که سالهاست در خیابانهای تهران به صحنهای تکراری بدل شده، امروز ابعاد تازهای پیدا کرده است. افرادی با کیسههای بزرگ و لباسهای کهنه، شبها و حتی در روز، از سطلی به سطل دیگر میروند تا مواد قابل فروش را جدا کنند.
یاسر امیدی، از شهروندان تهرانی، در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: «زبالهگردها با پخش زبالهها باعث آلودگی بیشتر میشوند. گاهی نیمهشب صدای سطلها خواب مردم را هم برهم میزند. این کار نهتنها غیرقانونی است بلکه ظاهر محله را نازیبا میکند.»
در نگاه نخست، زبالهگردی ممکن است به بازیافت کمک کند، اما واقعیت این است که این پدیده بیشتر به بینظمی شهری و افزایش آلودگی پایتخت منجر میشود. زبالههای شهری حامل میکروبها و قارچهای خطرناک هستند و تماس مستقیم با آنها، سلامت زبالهگردها و حتی ساکنان را تهدید میکند.
موشها؛ نتیجه طبیعی زبالههای رها شده
از دیگر پیامدهای تلخ رهاسازی زبالهها در معابر، افزایش موشها در سطح تهران است. در مناطق مرکزی و پرتراکم، این جوندگان به وفور دیده میشوند و ترس و نگرانی بسیاری از خانوادهها را برانگیختهاند.
شهرداری تهران در سالهای اخیر با اجرای طرحهایی چون طعمهگذاری و بهسازی جویها کوشیده این معضل را مهار کند، اما کارشناسان معتقدند تا زمانی که زبالهها در کنار خیابان رها شوند، مشکل تداوم خواهد داشت.
مصطفی شاکری، یکی دیگر از ساکنان جنوب تهران، در گفتگو با تهرانپرس اظهار داشت: «هرجا زباله هست، موش هم هست. وقتی زبالهها شبانه در گوشه معابر تلنبار میشود، طبیعی است که حیوانات به سمت آن جذب شوند. باید رفتارمان را اصلاح کنیم تا شهر تمیزتر شود.»
نقش رسانهها در ترویج فرهنگ شهروندی
کارشناسان حوزه ارتباطات بر این باورند که برای حل معضلات شهری همچون زباله و آلودگی، آگاهیرسانی رسانهای و آموزش شهروندی نقشی کلیدی دارد. رسانههایی چون تهرانپرس با انتشار گزارشهای میدانی، میتوانند پلی میان مدیران شهری و مردم باشند.
شهروند تهرانی باید بداند که رعایت اصولی چون تفکیک زباله از مبدأ، استفاده از کیسههای مقاوم و رعایت زمان مقرر خروج زباله، تأثیر مستقیمی بر سلامت او و خانوادهاش دارد. تنها با تغییر رفتار فردی میتوان تغییری جمعی در چهره پایتخت ایجاد کرد.
طرح جدید شهرداری تهران برای ساماندهی پسماند
محسن قضاتلو، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، در گفتگو با تهرانپرس با اشاره به اجرای طرح جدید ساماندهی زبالهگردها گفت: «وقتی تفکیک از مبدأ جدی گرفته نشود، زبالهگردها به سراغ مخزنها میروند. طرح جدید ما به دنبال کاهش این وضعیت است تا مخزنها فقط برای شهروندان قابل استفاده باشند.»
او افزود: «برای تحقق این هدف، نیازمند همکاری مردم هستیم. شهر تمیز، محصول مشارکت همگانی است، نه فقط کارگران شهرداری. تهران، خانهی همه ماست و باید برای حفظ پاکیزگی آن دستبهدست دهیم.»
آینده پاک تهران در گرو مسئولیتپذیری جمعی
تهران بهعنوان پایتخت ایران، نیازمند نگاهی تازه به مفهوم شهروندی است. زبالههای رها شده فقط معابر را آلوده نمیکنند، بلکه اعتماد اجتماعی را نیز خدشهدار میسازند. وقتی هر شهروند تهرانی احساس کند که خیابان، خانه دوم اوست، دیگر زبالهای را در پیادهرو رها نخواهد کرد.
پاکیزگی تهران تنها با طرح و قانون به دست نمیآید؛ بلکه با مسئولیتپذیری مردم، آموزش کودکان، و رسانههایی آگاهگر تحقق مییابد. آینده پایتخت در گرو تصمیم امروز ماست؛ تصمیمی ساده اما حیاتی: انداختن زباله در جای درست.
انتهای خبر // ح. ع