رحیم مخدومی نویسنده و رئیس هیات مدیره مجمع ناشران دفاع مقدس در گفتوگو با خبرنگار فرهنگ و هنر
تهران پرس با اشاره به دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه ادبیات تصریح کرد: با پیروزی انقلاب اسلامی، هنرمندانی که دغدغه کار مردمی و آرمانی داشتند، عرصه برایشان فراهم شد به ویژه اینکه دو رخداد بزرگ یعنی انقلاب و دفاع مقدس به فاصله کم به وقوع پیوست و بهترین دستمایه برای تولید اثر شد و افراد زیادی در این عرصه رشد کردند و به جرگه نویسندگان و شعرا پیوستند؛ در واقع انقلاب مولد بود.
وضعیت ادبیات قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی
مخدومی با مقایسه وضعیت ادبیات قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی عنوان کرد: آثاری که قبل از انقلاب تولید می شد اگر آثاری بود که رویکرد مردمی و انقلاب، ومذهبی و منطبق با دغدغه های مردم داشت، هم کم بود و هم مورد توقیف قرار می گرفت.
وی ادامه داد: شاید یکی از علت های کم بودن این نوع ادبیات، همین توقیف ها و بگیر و ببندها بود چون برای شاعر و نویسنده دردسر درست می شد و حبس، شکنجه و ناامنی برای خانواده به دنبال داشت به همین خاطر شعر و ادبیات نتوانست رشد کند و آن انتظاری که جامعه داشت، برآورده نشد و غالبا آن داستان نویس هایی که خیلی اهل خطر نبودند، به آثاری به تقلید از آثار غرب و اروپا و شرق روی آوردند و این آثار نیز چون تقلیدی بود در عرصه ادبیات بین الملل جایگاهی نداشت و بهتر از آن تولید شده بود.
دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه ادبیات
رئیس هیات مدیره مجمع ناشران دفاع مقدس اظهار داشت: همان گونه که شکل گیری انقلاب اسلامی، انقلابی از کوچه و بازار، مسجد و محله، کف خیابان و مردم بود، ادبیات نیز همین نحو شکل گرفت به این صورت که در مساجد محافلی شکل گرفت و بعد از راه اندازی حوزه هنری، همین افراد که در مساجد گعده ها و دورهمی هایی داشتند و به صورت خیلی مردمی رشد کرده بودند وارد این عرصه ادبی شدند و دست به خلق اثر در زمینه های مختلف زدند.
مخدومی در ادامه مطرح کرد: آثاری که پس از انقلاب تولید شد، تقلیدی نبود و از جنس همین جامعه و درد آن بود لذا کاملا بومی و خاص این ملت و منحصر به فرد بود و برای دیگرانی که دوست داشتند ادبیات تولیدی و یا ادبیات مولد را ببیند این آثار برایشان حائز اهمیت بود.
شتاب روند تعالی عرصه ادبی با شروع ایام دفاع مقدس
وی افزود: با شروع ایام دفاع مقدس، این روند سرعت گرفت؛ چون آحاد مردم در دفاع مقدس درگیر و دخیل شدند و جوانان بیشتری توانستند در حوزه دفاع مقدس ورود پیدا کنند، آثار ادبی دفاع مقدس نیز خلق شد.
رئیس هیات مدیره مجمع ناشران دفاع مقدس تصریح کرد: ما امروز در سطح بین الملل با آثار ادبیات دفاع مقدس عرض اندام می کنیم به این دلیل که این آثار ادبی کاملا بومی است برای دنیا که می خواهند با ادبیات ملت ها آشنا شوند چه در حوزه فیلم و چه در حوزه شعر و داستان، خیلی جالب است و زمانی که اثری از ایران به دستشان می رسد با این ادبیات می خواهند ایران را بشناسند به همین خاطر بومی بودن خیلی ارزش و اهمیت دارد.
این نویسنده دفاع مقدس اظهار داشت: رهبر معظم انقلاب درباره اهمیت ادبیات دفاع مقدس اشاره می کنند که این ادبیات ذیل گونه های دیگر نیست و برای خودش یک گونه مستقل است؛ از همین منظر رهبری برکات خیلی زیادی داشته است به این دلیل که سطح کتابخوانی را افزایش داده و بسیاری از افراد که اهل کتابخوانی نبودند، با ادبیات دفاع مقدس کتابخوان شدند.
اثر بخشی انقلاب و دفاع مقدس در رویشهای ادبی
مخدومی در ادامه تصریح کرد: یکی دیگر از برکات دفاع مقدس این بود که بسیاری افراد به عرصه خلق اثر ورود کردند و شاید اگر انقلاب و دفاع مقدس نبود این افراد نویسنده نمی شدند؛ درواقع انقلاب اسلامی و همینطور دفاع مقدس این ظرفیت را فراهم و آنچنان در وجود اینها انگیزه ایجاد کرد که خود را ملزم دانستند این ادبیات را فرابگیرند و پس از آن اقدام به خلق اثر کردند و امروز شاهد رویشهای زیادی در این حوزه هستیم.
وی با بیان اینکه پس از انقلاب اسلامی تیراژ کتاب افزایش یافت، گفت: البته این میزان هنوز پاسخگوی نیاز جامعه نیست و تاکید رهبر معظم انقلاب نیز در خصوص لزوم افزایش تیراژ کتاب اشاره بر همین مطلب دارد. ضمن اینکه در کنار این موضوع فرهنگ کتابخوانی نیز بایستی تقویت شود.
رئیس هیات مدیره مجمع ناشران دفاع مقدس اظهار داشت: قبل از اینکه ادبیات انقلاب و دفاع مقدس در دسترس مردم قرار گیرد و جزو روزمرگی مردم بشود، گویا مردم هیچ ارتباطی با کتاب نداشتند و چون سطح تیراژ و کتاب به شدت پایین بوده، ادبیات دفاع مقدس روی کار می آید و رشد خیلی عجیب و قابل توجهی را در این عرصه ایجاد می کند، تعداد ناشران، نویسندگان، کتابفروشی ها و محافل نمایشگاه های سیار بسیار ارتقا پیدا می کند و چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور آثار دفاع مقدس ترجمه می شود، به طوری که الان بیش از ۴۰۰ عنوان کتاب در حوزه انقلاب و دفاع مقدس ترجمه شده است که گرچه نسبت به آنچه که باید باشد خیلی کم است اما نسبت به آنچه که قبلا بود بسیار زیاد است.
علت مهجوریت ادبیات انقلاب نسبت به ادبیات دفاع مقدس
مخدومی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع مهجوریت ادبیات انقلاب نسبت به ادبیات دفاع مقدس گریزی زد و عنوان کرد: شاید علت این بود که بعد از انقلاب بلافاصله دفاع مقدس اتفاق افتاد و ذهن ها همه به سمت دفاع مقدس رفت و فرصت نشد و خود دفاع مقدس که هشت سال شکل گرفت، در طول این هشت سال فرصت پرداختن به ادبیات نبود و به صورت کم در این هشت سال کار شد و نویسندگان بعد از پایان جنگ آرام آرام به سمت ادبیات دفاع مقدس رفتند؛ یعنی انقلاب نیز نیاز به این داشت که در سال های بعد یعنی همان سال هایی ۵۹ و ۶۰ نویسندگان بروند به سمت ادبیات انقلاب بروند و مدت ها و سال ها وقت بگذارند تا حق ادبیات انقلاب ادا شود اما بلافاصله موضوع جنگ پیش آمد و این فرصت را گرفت.
وی درخصوص ذوق ادبی حضرت امام خمینی(ره) نیز بیان داشت: با توجه به اینکه شرایطی امام راحل در آن قرار داشتند، زمینه برای پرداختن به ادبیات اصلا آماده نبود، به همین خاطر حتی گرایش خود را مخفی نگه داشتند و بعد از رحلت ایشان تازه جامعه متوجه شد که امام خمینی چه ذوق ادبی دارند و چه اشعار متعالی سروده اند چون اوضاع جنگ سخت بود و جامعه خیلی پذیرش نداشت که حوزه فرهنگ و جنگ نرم بخواهد پررنگ شود اما این خلا توسط رهبر معظم انقلاب پر شد.
نقش ویژه رهبر انقلاب در شکلگیری و ترویج حوزه ادبیات و شعر
رئیس هیات مدیره مجمع ناشران دفاع مقدس در ادامه به توجه مقام معظم رهبری به عرصه ادبیات دفاع مقدس اشاره و تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب نقش ویژه ای را چه در شکل گیری و چه در ترویج حوزه ادبیات وشعر ایفا کردند. خود شکل گیری ادبیات دفاع مقدس نیاز به حمایت بالادستی و قدرتمندانه داشت چون برای جامعه فرهنگی و سیاسی و حتی توده مردم این موضوع چندان جا نیفتاده بود که حالا که جنگ به پایان رسیده، جامعه بخواهد بخشی ازنگاه و انرژی و فرصت های خود را معطوف به ادبیات دفاع مقدس کند و تصور این بود جنگ که تمام شده، این موضوع از اولویت افتاده است.
مخدومی افزود: مقام معظم رهبری با دقت نگاه و افق بلندی که به این عرصه داشتند، موجب شد تا یکه و تنها حمایت جدی از این موضوع کنند که این حمایت ها نهایتا منجر به شکل گیری دفتر ادبیات و مقاومت در حوزه هنری شد و به تدریج هم ناشران خصوصی و دولتی و هم مطبوعات و .. بخشی از ظرفیت خود را به این موضوع اختصاص دادند و به مرور معلوم شد که دفاع مقدس چه گنج گرانبهایی بوده که از آن غافل بودیم که البته این روند آرام آرام رشد وتعالی پیدا کرد و امروزه خوشبختانه شاهد رشد خوبی در عرصه شعر و داستان کوتاه، رمان، خاطره نویسی و .... هستیم که قابل مقایسه با آثاری که در دهه هفتاد خلق می شد نبود.
ارتقای ادبیات دفاع مقدس مرهون توجهات ویژه رهبری است
این نویسنده دفاع مقدس در پایان تاکید کرد: ارتقا و رشد و تعالی عرصه ادبیات دفاع مقدس مرهون توجهات ویژه، تشویق ها و ترغیب هایی است که از جانب مقام معظم رهبری اتفاق افتاده است. حتی خود تقریظ ها در این باره بسیار کمک کرد؛ در واقع یک انقلابی در ترویج ادبیات دفاع مقدس ایجاد کرد. همچنان که دیدار با نویسنده ها و جهت دهی به آنها، خواندن این نوع کتاب ها و حتی نقد آنها توسط مقام معظم رهبری اتفاق افتاد و به عنوان یک مشتری ادبیات دفاع مقدس ایستادند تا امروز به این رشد و بالندگی رسیده است.
انتهای پیام/الف