ف
کد خبر: 70503 تاریخ انتشار: 19/آبان/1393 - 09:02

مسجد، الگو و آیینه تمام نمای شهر اسلامی

مسجد در جامعه اسلامی بیانگر هویت مردم و نگاه اجتماع است. الگوی تمام نمای شهر اسلامی در مسجد متبلور می شود.


تهران پرس: شهر اسلامی متاثر از شهروندان مسلمان اش، هویتی مستقل پیدا می کند و فیزیک هر شهری بر اساس الگوی ویژه ای از معنا و روح آن شهر هویت پیدا می کند.

در این باره کم وبیش همه صاحب نظران به اجماع رسیده اند و تردیدی نیست اگر بنا باشد الگوی شهر اسلامی ارایه شود، چاره ای نیست جز پژوهش، بررسی و کند و کاو.

تاریخ اسلام، شهرها و بناهای کهن اسلامی و هرآنچه اسلام به عنوان دین زندگی، در مقیاس اجتماعی و حتی فردی مطرح می کند و اگر این پژوهش ها به آنجا منتهی شود که اسلام دینی «شهری» است و به جز سمبل ها و نمادهایی در آنکه بر زندگی شهری و مدنیت، تکیه دارند همچون: مدینه النبی، خانه خدا.

به گزارش شبستان مسجد به عنوان مکانی برای اجتماع مسلمانان و یا از منظری امروزی تر نوعی پاتوق شهری برای مسلمانان که بنا نیست صرفا برای عبادت و نیایش در آن گرد عن آیند، بازار به عنوان نمادی از محل کسب و کار حلال که همانا جهاد در راه خدا محسوب می شود و می توان از همین منظر نشانه های بسیار در این دین یافت که به طرح الگوی «شهر اسلامی» در معنای جامع و عملی آن بیانجامد.

 

مسجد تلاش برای گسترش ابعاد معنوی و معماری دینی

گاهی از معماری دینی با عنوان فضای مقدس یاد می شود (نورمن ال.کونس) از معماران نامی معاصر اظهار داشته است که هدف معماری دینی روشن کردن مرز میان ماده و ذهن، جسم و روح است.

(رابرت شولر) از کشیشان پروتستان اشاره کرده که اگر انسان بخواهد از لحاظ روانی سالم بماند باید از فضای طبیعی بهره گیرد، فضایی که برای ما به عنوان انسان در نظر گرفته شده هوای آزادی چون یک باغ است. اما در این میان «ریچارد کیچهفر» مدرس دین و تاریخ در دانشگاه نورث وسترن تصریح می کند که وارد شدن به یک ساختمان دینی استعاره ای از وارد شدن به روابط معنوی است. وی می افزاید که فضای مقدس را می توان توسط یک عاملی که بر این فرآیند معنوی تاثیر می گذارد تحلیل کنیم. طول این فضا تاکیدی بر اجتماع و بازگشت به اعمال مذهبی است، فضای نیایشی آن نشان دهنده درخواست و شنیدن پاسخ است و اشکال اجتماعی آن به منظور گردهمایی و ارتقا حس صمیمت و مشارکت در نیایش است.

 

مسجد اندیشه و نگرش به فضای معنوی

بایست، حرکت کن، مدادت را بیاب، انتخاب کن، خود را به جمع بسپار، طواف است، وارد شو. اکنون جزیی از نظام آفرینش شده اس، در مدار این منظومه قرار گرفته ای، وارد حوزه جاذبه خورشید جهان شده ای و همچون یک ستاره از چپ به راست.

طواف می کنی، بر گرد خدا طواف می کنی، می چرخی و می چرخی و کم کم احساس می کنی که هیچ شده ای. دیگر خود را به یاد نمی آوری، تنه عشق هست، جاذبه عشق و تو یک مجذوب، می چرخی و می چرخی و احساس می کنی که یک نقطه ای، نقطه ای بودی در یک طواف، یک خط پیوسته ای، یک مددی، فقط یک حرکتی و یک طوافی، یک حجمی، طواف او، حج او و تو «تسلیم» یک توکل، یک تفویض عشق به اوج خود رسیده است، عشق به مطلق رسیده است و تولد خویشتن، تجدید کرده ای، مجرد شده ای و می یابی که ذره ذره در او ذوب می شوی، ذره ذره در او محو شده ای، سراپا عشق می شوی، خدا می شوی.

مسجد تجسم شکل عبودیت

همه نمازگزاران مسلمان روی زمین به سمت کعبه نماز می گذارند و هر لحظه از شبانه روز عده بی شماری از آنها رو به قبله دارند. در زمان حج تمتع هنگامی که زائری عموم می شوند یعنی لباس ساده احرام را که قریب به اتفاق سفید و همه شکل است می پوشند و نیت حج می کنند با رفتاری مشابه ادعیه نظیر و گردش همسو و هم جهت به فضای کعبه می رسند و طواف می کنند از چپ به راست، همه در فکر تقرب به او هستند. همه مثل هم هستند. از هر نژاد از هر ملت و از هر طایفه هیچ فرقی ندارند.

 

فضای روحانی خاص حاکم است فقط زمان نماز از حرکت می ایستد و در حلقه های دایره شکل که کعبه تو آن است. کنار هم رو به روی هم نماز می گذارند. آنها که کره زمین دوایر متحدالمرکزی را هنگام نمازشان می ایستند حال به گونه ای عینی و محسوسی می سازند. هر فرد در دل جمع آزاد است و به نظمی تمکین می کند که از بیرون قانونمند و متعین از درون انعطاف پذیر، این حرکت منظم نوبتی، انعکاسی از جهان و کیهان است. گاهی برای آنکه بتوانیم بعضی مفاهیم خاص را بیان کنیم از اشکال کمک می گیریم مثلا برای بیان نقطه غیرمادی که داشته باشد نشان داده می شود.


اشتراک گذاری
برچسب ها
خبرهای مرتبط
نظر شما
نام:
ایمیل:
نظر:
کد امنیتی:
نظر بینندگان