ف
کد خبر: 438927 تاریخ انتشار: 27/مرداد/1397 - 08:53

افکار عمومی در دام شیطنت رسانه ها

متاسفانه رسانه های رسمی همچنان به فضای مجازی به عنوان یک سرگرمی برای مردم نگاه می کنند در حالی که واقعیت این نیست؛ فضای مجازی این روز ها بیش از هر زمان دیگری واقعی شده، بنابراین باید این فضا را بیش از هر زمان دیگری جدی گرفت.


ماجرا از تیتر عجیب یک خبرگزاری اصولگرا شروع شد. این رسانه اصولگرا در گفت‌وگویی با یوسفیان‌ملا، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، تیتر زد ٩ میلیارد دلار ارز دولتی گم شد! همین تیتر کافی بود تا افکار عمومی نسبت به این اتفاق که اتفاق کوچکی هم نبود واکنش نشان دهد. اگر سری به شبکه‌های اجتماعی در هفته گذشته زده باشید شاهد مدیحه‌سرایی‌ها و اعتراضات بی‌حد و حصر نسبت به این اتفاق بوده‌اید اما واقعیت آن است که این تیتر تنها یک شیطنت رسانه‌ای بوده و افکار عمومی بدون توجه به متن گفت‌وگو، تنها تیتر خبر را خوانده و واکنش نشان داده بود.

به آن دلیل تیتر این خبرگزاری را شیطنت رسانه‌ای می‌دانیم که این رسانه اصولگرا ساعتی پس از انتشار گفت‌وگو و زمانی که تیتر تاثیر خود را گذاشته بود، بی‌سر و صدا تیتر گم شدن ٩ میلیارد ارز دولتی را به «سرنوشت نامعلوم 9 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی» تغییر داد. این تغییر آن‌طور که باید مورد توجه قرار نگرفت و اکنون نیز بسیاری متصور هستند که ٩ میلیارد دلار ارز دولتی گم شده و این درحالی است که عضو کمیسیون برنامه و بودجه در آن گفت‌وگو عنوان کرده بود: از ١١میلیارد دلار ارز دولتی تخصیص داده شده، تنها سرنوشت ٢ و نیم میلیارد دلار مشخص است و متاسفانه مشخص نیست نزدیک به ٩ میلیارد دلار چه شده است.»

پس از این گفت‌وگو تعدادی از نمایندگان مجلس و بانک مرکزی طی اطلاعیه و مصاحبه‌هایی سرنوشت این ٩ میلیارد را اعلام کرده و اذعان داشتند ٩ میلیارد که هیچ، یک ریال هم گم نشده است اما شیطنت رسانه‌ای یک خبرگزاری سبب شد تا اتهامی سنگین متوجه دولت و بانک مرکزی شود. هر چند دولت از این اتهام مبری شد اما زین پس و در شرایط کنونی که افکار عمومی نسبت به فساد و اوضاع اقتصادی حساس است، رسانه‌ها باید دقت بیشتری نسبت به انتشار خبر در این حوزه به خرج دهند.

**خزر و غلبه فیک‌ها
اتفاق دومی که منجر به انحراف افکار عمومی از واقعیت شد، موضوع سهم ایران از دریای خزر بود. هفته گذشته و درست در زمانی که حسن روحانی برای شرکت در اجلاس رژیم حقوقی خزر عازم قزاقستان شده بود، تعدادی از کاربران توییتر که هویت واقعی ندارند، ناگهان از واگذاری دریای خزر از سوی ایران به روسیه خبر دادند؛ خبری که هیچ منبع موثقی نداشت اما جریان‌ساز شد. دلیل این جریان‌سازی هم مشخص است؛ کاربران شبکه‌های اجتماعی به خبر‌های منتشر شده ازسوی افرادی که دنبال‌کننده «فالوور» بالایی دارند به راحتی اطمینان می‌کنند.

عامل اصلی این اتفاق نیز انفعال رسانه‌های رسمی و تاثیرگذار داخلی از جمله صدا و سیما در پوشش درست و سریع اخبار است. در شرایطی که سایر کاربران در شوک انتشار این خبر بودند، کانال‌های تلگرامی نیز به سرعت و بدون آگاهی از صحت و سقم خبر، آن را بازنشر دادند و همین کافی بود تا بر همگان مسجل شود که ایران سهم خود از دریای خزر را واگذار کرده است. هر چند تعدادی از خبرنگاران رسانه‌های داخلی با انتشار واقعیت در صفحات خود در شبکه‌های اجتماعی ازجمله توییتر تلاش داشتند تا افکار عمومی را به ریل اصلی خبر بازگردانند اما تلاش‌شان بی‌اثر بود زیرا خبرسازی واگذاری دریای خزر به روسیه مانند گلوله‌ای جادویی در ذهن مخاطب اثر کرده بود.

همزمان با این اتفاق، یکی از خبرنگاران شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی بخش‌هایی از یک گفت‌وگو با فردی به نام صفروف که خود را معاون وزیر خارجه روسیه در سال ١٩٩٦ معرفی کرده بود، توییت کرد. او برای این فایل تصویری تیتر زد «صفروف معاون وزیر خارجه روسیه: در سال ٩٦ هنگامی که کشورهای حاشیه خزر برای تعیین سهم هر کشور تشکیل جلسه دادند، ما تعجب کردیم چرا ایران بر سهم ٥٠درصدی خود پافشاری نکرد.» این خبرنگار در حالی در تیتر خود از سال ٩٦ استفاده کرد که منظور او ١٩٩٦ میلادی بود نه ١٣٩٦ شمسی و همین اشتباه سبب شد تا بیشتر مخاطبان بدون تماشای گفت‌وگو متصور شوند که ایران در سال ٩٦ شمسی سهم خود را واگذار کرده است. اما این گفت‌وگو ابهامات دیگری نیز داشت، نخست آنکه در بیوگرافی صفروف او هیچ‌گاه معاون وزیر خارجه نبوده و مشخص نیست که این رسانه فارسی‌زبان بر چه اساسی سمت او را این‌چنین عنوان کرده است.

ابهام دوم مربوط به سهم ٥٠درصدی ایران از خزر است که هیچ پایه و اساسی نداشته و مدعیان سهم ٥٠درصدی تا به امروز سندی برای اثبات این ادعای خود ارایه نکرده‌اند. واقعیت آن است که این گفت‌وگو همچون بنزین روی آتش شعله‌ور «وا اسفا» خزر عمل کرد و کاری از دست خبرنگاران داخلی ساخته نبود. حال سوال آن است که چند کاربر«فِیک» چگونه توانستند چنین موجی از یک خبر واهی بسازند؟ پاسخ روشن است.

متاسفانه رسانه‌های رسمی همچنان به فضای مجازی به‌عنوان یک سرگرمی برای مردم نگاه می‌کنند در حالی که واقعیت این نیست؛ فضای مجازی این روز‌ها بیش از هر زمان دیگری واقعی شده تا جایی که نمایندگان مجلس، وزرا و مسوولان کشور در برابر موضوعاتی که در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود، ملزم به پاسخگویی می‌شوند بنابراین باید این فضا را بیش از هر زمان دیگری جدی گرفت تا دیگر چند کاربر نتوانند موجی از بی‌اعتمادی و خیانت علیه کشور و نظام را شکل دهند.

منبع: روزنامه اعتماد؛ 1397،5،27
گروه اطلاع رسانی**2059**2002

منبع : ایرنا


اشتراک گذاری
برچسب ها
خبرهای مرتبط
نظر شما
نام:
ایمیل:
نظر:
کد امنیتی:
نظر بینندگان