ف
کد خبر: 361687 تاریخ انتشار: 20/تير/1397 - 22:07

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در گفتگو با تهران پرس:

تامین هزینه دانشگاهها توسط اساتید با اصلاح مسیر بودجه های تحقیقاتی کشور

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران توصیه کرد: فارغ‌التحصیلان برای کسب تجربه و مهارت آموزی حتی بدون دستمزد سریعا وارد کار شوند، من معتقدم رایگان کار کردن بهتر از کار نکردن است.


به گزارش خبرگزاری تهران پرس، دکتر سید مرتضی موسوی خوشدل عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار حوزه علم و فناوری خبرگزاری تهران پرس، درباره خود بیان کرد: فارغ‌التحصیل شیمی کاربردی در سال 73 از دانشگاه مازندران هستم و دوره‌های ارشد و دکتری را در رشته شیمی فیزیک در دانشگاه تربیت مدرس گذراندم و در سال 84 فارغ التحصیل شدم، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی پرند، دانشگاه شاهد و همچنین دبیر بنیاد ملی نخبگان بودم و از سال 89 تا الان عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران و در حال حاضر مدیر فرهنگی دانشکده شیمی هستم.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران درباره علاقه خود به شیمی تصریح کرد: در دوره دبیرستان بیشتر به فیزیک و استدلات آن بیشتر از شیمی علاقه مند بودم که شاید ناشی از داشتن دبیر بسیار خوب فیزیکم بود اما بعد از ورود به این رشته متوجه شدم که در شیمی حالت استدلال و قدرت درک به راحتی دیده می‌شود و خیلی این موضوع برای من جذاب بود و طبق همان علاقه قبلی وارد رشته شیمی فیزیک شدم اما الان اگر قرار بر انتخاب دوباره بود شاید رشته شیمی تجزیه را برمی‌گزیدم زیرا به صنعت نزدیک‌تر است.

سید مرتضی موسوی خوشدل به فارغ التحصیلان این رشته پیشنهاد کرد: بهتر است فارغ التحصیلان ادامه تحصیل ندهند چون لطمه می‌بینند ابتدا اینکه زمانشان را ازدست می‌دهند و دیگر اینکه برای دکتری فرصت شغلی بسیار کم است، کارها و مسئولیت‌هایی که در صنعت وجود دارد عموما در حد کارشناسی است و یک کارشناس شیمی با یکی دو سال تلاش و تمرکز در یک موضوع خاص می‌تواند به تجربه¬ای بیش از یک فارغالتحصیل کارشناسی ارشد و حتی دکتری برسد، ما در جامعه به مهندس دست به آچار و تکنسین خلاق نیازمندیم بنابراین توصیه می‌کنم برای کسب تجربه و مهارت آموزی حتی اگر شده بدون دستمزد سریعا وارد کار شوند، من معتقدم رایگان کار کردن بهتر از کار نکردن است زیرا در آن تجربه ایجاد می‌شود و می‌توان خود و توانایی‌های خود را اثبات کرد؛ اگر یک صنعتگر ضمن فراهم کردن امکانات، به من پیشنهاد دهد که مسئله‌ای را برایش بصورت رایگان حل کنم، حتما انجام خواهم داد.
دبیر سابق بنیاد ملی نخبگان درباره ستاد نانو اظهار داشت: ستاد نانو از قبل حمایتهایی را در اختیار پروژه‌ها و مقالات نانو قرار می‌داد و در نتیجه اساتید هم فعالیت‌ها و تحقیقات خود را به سمت نانویی شدن سوق می‌دادند این از جهت بالابردن رتبه ما در نانو خوب بود اما اغلب این رشد‌ها مصنوعی است. متاسفانه رویکرد جدیدی در حال بکارگیری این روش در ثبت پتنت بین اللمللی است. به نظر بنده حمایت کامل برای ثبت پتنت اشتباه بزرگی است که ستاد نانو و دیگر مراکز به این سمت حرکت می کنند، وقتی کسی برای ثبت پتنت هزینه نکند صرفا به فکر امتیاز معنوی آن است و پتنتی که فروخته نشود ارزشی ندارد و مصنوعی و فانتزی است. وقتی فروش پتنت نباشد مشابه این است که مقاله ای را که رایگان چاپ میکردیم حالا با ده ها میلیون تومان هزینه چاپ کنیم.
وی درباره علت انتخاب ابرخازن و باتری در پژوهش‌های خود، بیان کرد: از گرایش‌های شیمی فیزیک، الکتروشیمی و به طور خاص باتریها و ابرخازنها به صنعت خیلی نزدیک هستند و به همین منظور فعالیت خود را به سمت باتری سوق دادم و در همان حین بطور اتفاقی با ابرخازن آشنا شدم. البته در ابتدا بدلیل نبود امکانات به کارهای محاسباتی و شبیه‌سازی پرداختم و خوشبختانه در زمینه شبیه سازی باتری¬ها و ابرخازن‌ها، به لطف خدا مقالات خوبی هم چاپ شد و بعد از آن کار تجربی را با جدیت شروع کردم.
میهمان ویژه‌ی سید مرتضی موسوی خوشدل خود را معرفی کرد: حجت اله کاظمی فارغ‌التحصیل دکتری رشته شیمی تجزیه از دانشگاه شیراز و عضو هیئت علمی پژوهشگاه صنعت نفت هستم و در زمینه‌هایی همچون ابرخازن و سیستم‌های جداسازی کروماتوگرافی فعالیت دارم. وی افزود: پژوهشگاه از دانشگاه صنعتی‌تر است و صنعتگران برای حل مشکلات خود به ما مراجعه می‌کنند و در این مجموعه مسئولیت استاد انجام پروژه‌های صنعتی است و برای همین منظور پژوهشگاه فقط در زمینه پروژه‌های صنعتی خاصی دانشجو می‌پذیرد.
در ادامه، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران درباره ابرخازن چنین توضیح داد: امروزه به دلایل مختلف نیازمند ذخیره انرژی الکتریکی هستیم، در شبکه برق ذخیره‌سازی انبوه با روش‌های مکانیکی انجام می‌شود اما ابزارهای  ذخیره‌ساز در قطعات کوچک هم مورد نیاز است و باتری‌ها بعنوان ذخیره‌سازهای الکتروشیمی که انرژی شیمیایی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کنند در ابعاد مختلفی ساخته می‌شوند و کاربردهای بسیار دارند، دو مشخصه را برای باتری‌ها میتوان تعریف کرد: یک ظرفیت ویژه باتری به معنی میزان انرژی ذخیره شده در باتری به ازای واحد وزن و دیگر توان ویژه است که معیاری از این است که این مقدار انرژی در چه بازه زمانی می تواند آزاد شود. برای نزدیک به ذهن شدن فرض کنید که باتری یک مخزن آب با یک شیر خروجی در زیر آن و آب داخل آن انرژی الکتریکی است، اندازه ظرف معیاری از ظرفیت و قطر شیر خروجی معیاری از توان است، ممکن است یک بشکه بزرگ 1000 لیتری با یک شیر کوچک به اندازه شیر سماور داشته باشیم که ظرفیت زیادی دارد و مثلا آب یک خانواده را به مدت چند روز تامین می کند اما توان آن کم است و آب خروجی از آن مثلا برای دوش گرفتن کافی نیست یا بر عکس ظرف 50 لیتری با شیر بزرگی داشته باشیم که آب خانواده را تنها به مدت چند ساعت تامین می کند اما شدت خروج آب از آن بسیار بیشتر است و به راحتی می تواند در مثال قبل برای دوش گرفتن استفاده شود. در صنعت نیز بعضی اوقات نظیر استفاده در برق اضطراری اولویت اول ذخیره انرژی زیاد است و گاهی مثل باتری خودرو در استارت، اولویت توان زیاد است.
وی در ادامه افزود: طبیعتا محققان به دنبال تولید ابزارهایی هستند که ظرفیت بالایی داشته باشد و توان بیشتری را تولید کند، یکی از ابزارهای ذخیره الکتریکی خازن‌ها هستند اما انرژی کمی ذخیره می‌کنند، دو صفحه الکتریکی که رو به روی هم هستند را خازن می‌گویند، حال اگر مساحت این صفحات بسیار زیاد و فاصله خیلی کم باشد ظرفیت آن بسیار بالا خواهد رفت که این فرآیند دقیقا در ابر خازن رخ می‌دهد. در یک ابرخازن از صفحاتی حاوی مواد نانو متخلخل استفاده شده و در داخل الکترولیت قرار داده می شود تا در فرایند شارژ در سطح الکترود دولایه الکتریکی ایجاد شود و این دو لایه الکتریکی مثل خازن عمل می‌کند به دلیل مساحت بسیار بالا و فاصله خیلی کم دولایه ظرفیت بسیار بالا می رود هرچند هنوز نسبت به باتری¬ها ظرفیت بسیار پایین تر است اما ابرخازن‌ها توان فوق العاده‌ای دارند که قابل مقایسه با باتری¬ها نیست. مزیت بزرگ ابرخازن‌ها سیکل پذیری بالا وعمر طولانی آن‌ها است مثلا یک باتری موبایل(یون - لیتیمی) بعد از کمتر از 1000 بار شارژ و دشارژ از بین می‌رود اما در ابرخازن سیکل پذیری به بالای 10000 می‌رسد. بنابراین عمده تحقیقات در ابرخازنها معطوف به افزایش ظرفیت در کنار حفظ توان و سیکل پذیری آن است.
سید مرتضی موسوی خوشدل به کاربردهای ابرخازن اشاره کرد: در هر وسیله‌ای که نیاز به توان بالا باشد ابرخازن کاربرد دارد به عنوان مثال اتومبیلهایی که دارای سیستم‌های بزرگ صوتی هستند و صدای مهیب و بلندی ایجاد می‌کنند نیاز به انرژی زیادی در یک کسری از ثانیه دارند، باتری ماشین و دینام توان تامین این انرژی را ندارد در نتیجه  روی باتری ابرخازن قرار می‌دهند تا در کسری از ثانیه انرژی آزاد و بعد توسط باتری بطور آهسته شارژ ‌شود، در ماشین‌های الکتریکی و لوکوموتیوها وترمز الکتریکی خودروها نیز ابرخازن بکار رفته است، ترمز الکتریکی انرژی زیادی تولید می‌کند در حدی که باتری‌ها توان جذب آن را ندارند و با قرار دادن ابرخازن می‌توان انرژی را در کسری از ثانیه دریافت و بطور آهسته به باتری منتقل کرد.
دکتر کاظمی درباره کاربردهای ابرخازن اشاره کرد: حتی در سر فشنگ به جای چاشنی از ابرخازن استفاده می‌شود که سبب ایجاد یک انرژی الکتریکی و تولید جرقه شده و در نتیجه برد فشنگ را چند برابر می‌کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران درباره تولید ابرخازن در ایران بیان کرد: ما توانایی تولید ابرخازن در ایران را داریم اما هنوز صنعتگران به آگاهی کافی برای تولید و استفاده ابرخازن بعنوان یک ذخیره کننده انرژی برای آینده نرسیده¬اند و اگر پروژه‌های ابرخازن‌ و باتری‌ را گسترش دهیم و کاربردی کنیم نتیجه خوبی خواهیم دید.
وی در ادامه به تولید خودروهای الکتریکی اشاره کرد: مثلا خودروهای الکتریکی یکی از ابزارهای آینده به حساب می‌آید شاید ما قدرت کافی برای رقابت در تولید خودروهای بنزینی را نداشته باشیم و فاصله خودروسازان ما با خودروسازان دنیا بسیار زیاد باشد، اما هنوز خودروهای الکتریکی در دنیا در مرحله تحقیق و گسترش هستند و ما در این زمینه از دنیا چندان عقب نیستیم و دانش کافی برای تولید خودرو الکتریکی را داریم، بنابراین بهتر است برای ساخت آن برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری کنیم و به همین دلیل سرمایه گزاری روی باتریهای نوین و ابرخازنها ضروری به نظر می رسد.
سید مرتضی موسوی خوشدل با اشاره به عدم اعتقاد صنعت خودرو به توان داخلی و نگاه به دست بیگانگان افزود: در دانشکده خودرو دانشگاه علم و صنعت ایران پلت فرم خودرویی با استانداردهای بالای اروپایی طراحی و آماده شده است که با مختصر حمایتی می تواند منجر به یک خانواده جدید و بسیار خوب از محصولات صنایع خودروسازی ما شود اما صنایع خودروسازی ما حاضر به خرید از آن‌ها نیستند، زیرا اصلا اعتقادی به تولید دانش فنی در دانشگاههای کشور ندارند، حتی متاسفانه در تامین قطعات نیز به ورادات قطعات بی کیفیت از چین بجای خرید از قطعه سازان داخلی روی آورده اند که علاوه بر اینکه کیفیت خودرو را کاهش داده باعث وابستگی شدید قیمت خودرو به دلار شده است. چرا وقتی دلار گران می‌شود باید خودروی داخلی هم تقریبا به همان نسبت گران شود؟
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران به درخواست خبرنگار خبرگزاری تهران پرس انتظارات خود از مسئولین را مطرح کرد: نظام آموزشی و علمی کشور یک مشکل اساسی دارد که با تغییری اساسی و در عین حال کوچک که در کشورهای پیشرفته نظیر آمریکا در حال اجراست، قابل حل خواهد است. در نظام پژوهشی فعلی آموزش عالی کشور، به اساتید بابت انجام تحقیقاتی که خود تعیین می کند در چه جهتی باشد پول میدهند و ابزار نظارت بر این تحقیق هم صرفا انتشار مقاله علمی است که معمولا فایده ای هم برای کشور ندارد. راهکار غلبه بر این مشکل در قالب یک پیشنهاد در دولت نهم و دهم ارائه شد و خود رئیس جمهور وقت علاقه‌مند و پیگیر بودند ولی بر اینرسی موجود نتوانستند غلبه کنند. پیشنهاد این است که کلیه بودجه¬های تحقیقاتی کشور در قالب کلان پروژه‌های مختلف تقسیم بندی و اعلام شود. هر استاد دانشگاه بسته به تخصص و توانمندی خود پروژه¬هایی را ذیل یکی از پروژه های کلان تدوین و ارائه می کند. سپس مرکزی که هسته داوریش مجموعه بزرگی از اساتید و اعضای هیئت علمی دانشگاه¬ها خواهند بود پروپوزالهای ارائه شده را بررسی و با توجه به پارامترهای مختلف نظیر قیمت، سابقه، توانمندی استاد و تناسب رشته و ... پروپوزالهایی را انتخاب و به تصویب می رسانند. استاد متناسب با پروژه‌ای که دریافت کرده است دانشجویان تحصیلات تکمیلی انتخاب کرده و کار تحقیقاتی را تا رسیدن به محصول انجام می دهد. در این مکانیزم، استاد دانشگاه نه تنها سربار دانشگاه نخواهد بود بلکه اصلی‌ترین منبع درآمد دانشگاه اساتید خواهند بود.
وی افزود: بدیهی است اجرای این تحول عظیم ملزوماتی دارد که مهمترین آن شفافیت کامل کلیه اطلاعات و فرایندهاست. به نظر حقیر اگر اطلاعات کلیه طرح‌های مصوب و رد شده با جزئیات قابل قبولی در منظر جامعه علمی کشور قرار گیرد و هر کسی بداند که فلان پروژه توسط چه کسی و به چه مبلغی و با چه جرئیات و تعهداتی به تصویب رسیده است احتمال فساد در تصویب به حداقل ممکن می رسد و البته در هر صورت از وضعیت فعلی که بودجه ها به صورت قطره چکانی بین همه پخش شده و صنعت ما کمترین بهره را از این پژوهش‌ها می‌برد، بهتر خواهد بود.

پایان

مینا قنبری


اشتراک گذاری
برچسب ها
خبرهای مرتبط
نظر شما
نام:
ایمیل:
نظر:
کد امنیتی:
نظر بینندگان