ف
کد خبر: 336263 تاریخ انتشار: 09/تير/1397 - 08:59

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری تهران؛

محبوبه ربانی: چرا باید همه تا مقطع دکتری پیش روند

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در خصوص ادامه تحصیل دانشجویان تصریح کرد: من به دانشجویان مخصوصا دانشجویان پسر تاکید می‌کنم بعد از دوره کارشناسی به دنبال کار مناسب باشند و دختران هم اگر مورد مناسبی برای ازدواج در نظر دارند به خاطر ادامه تحصیل به تاخیر نیندازند.


به گزارش خبرگزاری تهران پرس دکتر محبوبه ربانی عضو هیئت علمی دانشگاه علم‌ و ‌صنعت ایران درگفتگوی اختصاصی با خبرنگار حوزه علم و فناوری در باره خود بیان کرد: متولد سال 56 در تهران و بزرگ شده شهر مقدس قم هستم، ابتدایی تا آخر دبیرستان را در شهر قم و سال دوم دبیرستان را به صورت جهشی گذراندم، بلافاصله بعد از دیپلم با شرکت در کنکور سال (1373) رشته شیمی محض در دانشگاه الزهرا(س) ورودی بهمن ماه به لطف خدا قبول شدم. دوره کارشناسی را با یکسال مرخصی بین تحصیلی برای به دنیا آمدن پسرم در سال 78 به اتمام رساندم و در دانشگاه علم وصنعت ایران از سال 82 تا 84 کارشناسی ارشد و بعد از یک وقفه به خاطر به دنیا آمدن دخترم از سال 88 تا 93 در مقطع دکتری دانشگاه علم و صنعت ایران تحصیل کردم، لازم به ذکر است که در سال 86 با استاد ارجمندم آقای دکتر رحیمی مشغول به فعالیت‌های پژوهشی بودم واز سال93 به عنوان عضو پیمانی هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران پذیرفته و در حال حاضر مشغول به همکاری هستم.
محبوبه ربانی در پاسخ به این سوال که آیا اولین انتخاب شما در دانشگاه شیمی بود، تصریح کرد: اولین رشته‌ای که در کنکور انتخاب کردم داروسازی بود و علاقه‌ای هم به دروس پزشکی و پیراپزشکی نداشتم؛ در دوره دبیرستان سرکار خانم گلابدوست دبیر شیمی که با عشق و علاقه تدریس می‌کرد و همین امر باعث علاقه من به شیمی شد و به همین منظور در امتحانات نهایی دیپلم، شیمی را با نمره 19.75 قبول شدم و خیلی علاقه‌مندم ایشان را دوباره ببینم.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران راجع به دوران تحصیل خود در دانشگاه افزود: مانند خیلی از افراد قدر دوران کارشناسی را ندانستم و اگر دوباره به آن زمان برگردم طور دیگری خواهم بود اما سال آخر دوره کارشناسی را بسیار خوب درس خواندم و معدل بالایی کسب کردم. در دوره کارشناسی ارشد هم از آنجاکه  مقارن با تولد دخترم بود، زمان زیادی را در دانشگاه نگذراندم اما در دوره دکتری از همان ابتدا در آزمایشگاه فعالیت داشته و الحمدلله توانستم تعدادی کار پژوهشی و مقاله را آماده کنم.
وی درخصوص آینده شغلی دانشجویان رشته شیمی اظهار داشت: خیلی ناراحت هستم که دانشجویان با علاقه درس می‌خوانند اما متاسفانه بعد از گذران تحصیل نمی‌توانند در جایی که مرتبط با درسشان بوده کار کنند، البته آمدن به دانشگاه بسیار خوب است زیرا انسان بزرگ می‌شود و با اندیشه‌های مختلف آشنا می‌شود؛ ان شاالله شرایط خوبی برای دانشجویان شیمی فراهم شود تا بتوانند نهایت استفاده خود را از مهارت و درس خود ببرند.
محبوبه ربانی در خصوص ادامه تحصیل دانشجویان ادامه داد: من به دانشجویان مخصوصا دانشجویان پسر تاکید می‌کنم بعد از دوره کارشناسی به دنبال کار مناسب باشند و دختران هم اگر مورد مناسبی برای ازدواج در نظر دارند به خاطر ادامه تحصیل به تاخیر نیندازند. وی افزود: چرا باید همه تا مقطع دکتری پیش روند؟ جامعه به افراد متخصصی هم نیاز دارد که کارهای تولیدی و دستی انجام می‌دهند. درس خواندن بسیار شیرین است اما کسب مهارت و ارئه آن بسیار مهم است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران درمورد تشکیل خانواده و ادامه تحصیل بیان کرد: اگر کسی واقعا علاقه به درس خواندن داشته باشد در هر شرایطی می‌تواند درس بخواند. با توجه به اینکه من در 20 سالگی پسرم بدنیا آمد و همزمان با این موضوع تحصیل خود را ادامه دادم و این امر مانعی برای درس خواندن نیست، درست است در ابتدا فکر می‌کردم شاید زود بود اما الان اگر دوباره به آن مقطع بازگردم قطعا همین راه را انتخاب می‌کنم یعنی ابتدا تشکیل زندگی بعد ادامه تحصیل خواهم داد.
وی در خصوص دستاوردها و مقالات خود اظهار داشت: از آنجا که متاسفانه تعداد مقالات مشخص کننده رتبه علمی اساتید است، مقالات ارائه شده شامل بیش از 32 مقاله ISI و 5 مقاله ISC و بیش از 50 مقاله کنفرانس است و پیش از ورود به هیئت علمی روی تالیف کتاب کار کردم.
محبوبه ربانی در خصوص کاربردی شدن پژوهش‌ها تصریح کرد: من سعی می‌کنم پروژه‌ها را طوری تعریف کنم که کاربردی باشند برای مثال در حال حاضر با دانشجویان روی فتوکاتالیست‌ها کار می‌کنیم، فتوکاتالیست در حقیقت نیمه هادی‌هایی هستند که تحت تاثیر نور رادیکال فعال تولید می‌کنند و به آلاینده‌های آلی حمله کرده و ساختارشان را تخریب می‌کنند، اگر ایده آل صورت بگیرد این ترکیبات آلی به آب، کربن دی اکسید، اسید سولفوریک و اسید نیتریک به طور کل به مواد معدنی کم خطرتر تبدیل می‌شوند، در حقیقت می‌توان گفت هدف رسیدن به شیمی سبز است که با استفاده از یک کاتالیزور آلاینده‌ها را از بین ببریم. در آزمایشگاه کاتالیزورها را سنتز و تحت تاثیر نور لامپ شبیه سازی کرده و حتی چند مورد از کاتالیزورها را تحت تاثیر نور خورشید بررسی کردیم، از آنجایی که نیمه هادی‌ها در نور فرابنفش فعال هستند هدف تاثیر نور مرئی براین فتوکاتالیست‌ها بود برای این منظور یکسری افزودنی‌ها و کارهایی روی این کاتالیست‌ها صورت گرفت و به کامپوزیت تبدیل شدند تا در نور مرئی پاسخ دهند؛ این پروژه در حد خوبی انجام شد و در حال حاضر هدف کاربردی کردن این پروژه‌ها می‌باشد برای مثال می‎توان از این فتوکاتالیست‌ها روی سنگ‌های ساختمانی به عنوان پوشش خود تمیز شونده استفاده کرد اما متاسفانه این قبیل کارها در سطح آزمایشگاهی است و هنوز به مرحله تجاری سازی نرسیده است. البته صحبت‌هایی در خصوص تجاری سازی یکسری از نیمه هادی‌های تولید شده از گرافن صورت گرفته اما فعلا در حد آزمایشی است.
وی در ادامه تولید فتوکاتالیست‌ها افزود: در این زمینه تمایل دارم با سازمان محیط زیست همکاری داشته باشم، استفاده از فتوکاتالیست‌ها در شیشه‌های خود تمیز شونده در جهان به مرحله تجاری سازی رسیده اما در ایران هنوز گسترش پیدا نکرده است، در حال حاضر روی موضوع تولید شفاف خود تمیز شونده تحقیق می‌کنیم و هدف این است علاوه بر اثر خود تمیز شوندگی، اثر آنتی باکتریال هم به فتوکاتالیست‌ها اضافه شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در خصوص تجاری سازی دستاوردها اظهار داشت: یک علت تجاری نشدن پروژه‌ها خود اساتید هستند که به دنبال این امر نمی‌روند البته طرح خوبی در دانشگاه مطرح شده که امتیازی هرساله به استاد بابت هر مقاله با توجه به اینکه نفر چندم است و در چه مجله‌ای چاپ شده، داده می‌شود این امتیاز برای پروژه‌های صنعتی بیش‌تر خواهد بود و این امر باعث تشویق اساتید برای تعریف پروژه‌های صنعتی خواهد بود، اما به طور کل صنعتگر باید به دنبال دانشگاه باشد و دانشگاه و صنعت باید در انجام پروژه‌ها مشارکت داشته باشند، ولی متاسفانه یکسری از صنایع تمایلی به سرمایه گذاری روی پروژه‌های جدید را ندارند و هم‌چنان با خط تولید قدیمی کار می‌کنند؛
محبوبه ربانی درباره آینده پروژه‌های پیش رویش بیان کرد: به آینده امیدوارم، این پروژه‌ها چه فتوکاتالیست‌ها و چه جاذب‌های مغناطیسی به جای خوبی خواهند رسید. وی درمورد جاذب‌های مغناطیسی افزود: تعدادی جاذب‌ مغناطیسی تولید کردیم که می‌توانند وارد محیط آبی شوند و آلاینده‌ها را به خود جذب کنند و از طریق مغناطیسی از محیط خارج شوند، تولید جاذب‌ هزینه کمتری در مقایسه با تصفیه آب به صورت معمول دارد، برای مثال با تولید کربن فعال از مواد دور ریختنی می‌توان این جاذب را تهیه کرد، در حال حاضر یکی از دانشجویان با استفاده از پوسته باقالا کربن فعال تهیه کرده که قادر است آلاینده‌هایی با غلظت  ppm500 را جذب کند و در این مرحله در حال انجام مغناطیسی کردن جاذب است و به طور کل می‌توان گفت تولید این نوع جاذب نسبتا ارزان قیمت است اما متاسفانه جاذب‌ها روی سطح ماده نشسته و آن را اشباع می‌کند در نتیجه جاذب باید شسته و خشک شود و مجدد مورد استفاده قرار بگیرد، از آنجا که فتوکاتالیست‌ها به مواد دیگری تبدیل می‌شوند و جایی را اشغال نمی‌کنند و برای استفاده مجدد هزینه و زمان کمتری نیاز دارند مناسب‌تر هستند اما فتوکاتالیست‌ها به نور نیاز دارند، فتوکاتالیست تمیزتر از جاذب می‌باشد زیرا جاذب‌ آلاینده‌ها را از فازی به فاز دیگر می‌برد اما فتوکاتالیست‌ آن‌ها را منهدم می‌کند‌؛ می‌توان گفت هر کدام معایب و مزایای مخصوص به خود را دارند و با توجه به نوع فعالیت مورد نظر انتخاب می‌شوند. برای حذف آلاینده‌های گازی، جاذب مناسب‌تر است و سریع‌تر عمل می‌کند به عنوان نمونه در جذب منواکسید کربن و دی اکسید کربن کاربرد زیادی دارد.
وی درخصوص کمبود تجهیزات تصریح کرد: در دانشگاه ما نبود تجهیزات آزمایشگاهی از قبیل میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و پراش اشعه ایکس (XRD) و میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) و رزونانس مغناطیسی هسته‌ای (NMR) روند پروژه‌ها را کند می‌کند و از دقت آن‌ها می‌کاهد برای مثال هنگام انجام آزمایشات پیشرفته نیاز به نمونه برداری مداوم در مراحل مختلف سنتز است اما به دلیل نبود دستگاه‌های نام برده مانند TEM و هزینه بالای آن مجبور هستیم ماده نهایی سنتز شده را مورد بررسی قرار دهیم که این موضوع دقت  کار را کاهش می‌دهد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در خصوص مهاجرت دانشجویان برای ادامه تحصیل بیان کرد: در اسلام مهاجرت برای کسب علم سفارش شده اما متاسفانه دانشجویان بعد از گذراندن دوره تحصیل خود به کشور باز نمی‌گردند زیرا در آنجا موقعیت‌های مناسب شغلی و امکانات آزمایشگاهی وجود دارد؛ من مطمئن هستم اگر شرایط خوب کاری در ایران فراهم شود بسیاری از عزیزانی که به کشورهای دیگر رفته‌اند به کشور خود بازمی‌گردند؛ البته من به دانشجویان دکتری پیشنهاد می‌کنم که برای فرصت مطالعاتی به خارج از کشور سفر کنند و اطلاعات و تجریبات آن‌ها را در اختیار دیگر دوستان و همکاران خود قرار دهند.
محبوبه ربانی درمورد صنایع نفت و پتروشیمی اظهار کرد: در کشور ما ذخایر نفت خام و هم‌چنین فارغ التحصیلان رشته شیمی و گرایش‌های مرتبط با آن وجود دارد اما از این افراد استفاده نمی‌شود و نفت به صورت خام از کشور صادر می‌شود و این کار موجب بیکار ماندن تعداد زیادی نیروی جوان و با انگیزه شده است، بیکاری افراد یک جامعه موجب بروز مشکلات اقتصادی و اجتماعی می‌شود.
وی در خصوص تولید علم و کارهای پژوهشی اظهار داشت: باید در این زمینه به جوانان بها داد زیرا آن‌ها با انگیزه و انرژی تحقیق می‌کنند و اگر به جوانانی که بعد از فارغ التحصیلی به کارهای پروژه‌ای می‌پردازند گرنت یا امتیازی داده شود این امر باعث پیشرفت و تولید علم خواهد شد؛ برای نمونه ستاد نانو برای پروژه‌هایی که روی نانو تعریف می‌شود مبلغی پرداخت می‌کند و همین امر یکی از دلایل پیشرفت در این حوزه می‌باشد که می‌توان از این شیوه برای تولید علم در زمینه‌های مختلف و مورد نیاز جامعه استفاده کرد. هم‌چنین اگر صنعت مشکلات خود را با دانشگاه درمیان بگذارد و با تعامل دوطرفه علاوه بر تولید علم مفید، راهکارهایی برای رفع مشکلات صنعت بدست می‌آید.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در خصوص استفاده از مواد و وسایل ساخته شده از نانو بیان کرد: ذرات زیر 30 نانومتر احتمال ورود به بدن را دارد و هر چه قدر ذرات کوچک‌تر باشد احتمال اینکه از پوست یا از طریق استنشاق وارد بدن شود بیش‌تر است اما اگر هنگام استفاده یکسری نکات ایمنی مثل استفاده از دستکش رعایت شود آسیبی نمی‌رساند، مواد نانویی رایج در بازار مانند انواع واکس‌ها اصولا به 30 نانومتر نمی‌رسد علاوه براین در سنتز نانوذرات خیلی ریز بسیار هزینه بر است با این حال می‌توان آن‌ها را سرامیکی کرد یعنی اصطلاحا آن‌ها را با بستر کامپوزیتی به دام انداخت، وقتی از نانو پودر استفاده می‌کنیم باید روی بستر پلیمری طوری مواد را به دام بیندازیم که خاصیت خود را از دست ندهد؛ معمولا ابعاد کوچکتر در پزشکی کاربرد دارد که باید دقت لازم صورت بگیرد.
وی افزود: الحمدلله علم نانو در این چند سال پیشرفت بسیار خوبی داشته و بسیاری از پروژه‌ها از طریق ستاد نانو به انجام رسیده است باید حمایتی که از علم نانو شده به همه علوم تعمیم داده شود.
محبوبه ربانی در خصوص شرکت در مجلس تصریح کرد: تا به حال به این قضیه فکر نکردم اما دوست دارم همکاری داشته باشم ولی هنوز در خودم نمی‌بینم همانطور که دکتر چمران جمله زیبایی گفته بودند «تعهد مهم‌تر است یا تخصص و در ادامه  پاسخ دادند کسی که بدون تخصص وارد کاری ‌شود تعهدی هم ندارد».
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در مورد تغییر نظام آموزش و پرورش کشور اظهار داشت: دوره دوازده ساله تحصیل مبنایی برای ساخته شدن دانش آموزان است، سیستم آموزشی باید به گونه‌ای باشد که دانش آموزان در چند سال ابتدایی تحصیل، مسائل تربیتی و فرهنگی و اخلاقی را آموزش ببینند و بتوانند چگونگی تعامل با یکدیگر را بیاموزند، درست است که در مسائل تربیتی خانواده نقش اول را ایفا می‌کند اما مدرسه به عنوان خانواده دوم می‌تواند تاثیر فراوانی داشته باشد برای مثال نریختن زباله‌ها روی زمین باید فرهنگ سازی شود البته چند سالی است که با ورود همیار پلیس رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی فرهنگ سازی شده اما این مقدار کم است و جای کار بیش‌تر را می‌طلبد. باید تعدادی از بوستان‌های مناطق در ساعات مدرسه در اختیار مدرسه‌ها قرارگیرد تا دانش آموز خودش اجزای مختلف گیاه را از نزدیک ببیند و بتواند با دستان خود گیاه بکارد یا درخت غرص کند، چرا فقط در یک روز درختکاری به طور نمادین این قبیل کارها صورت می‌گیرد، آموزش و فضای آموزشی درست پیشرفت در آینده را به ارمغان می‌آورد.

پایان
مریم قنبری


اشتراک گذاری
برچسب ها
خبرهای مرتبط
نظر شما
نام:
ایمیل:
نظر:
کد امنیتی:
نظر بینندگان