ف
کد خبر: 210964 تاریخ انتشار: 13/اسفند/1396 - 22:19

تحلیل/

لغو برجام؛ انگیزه قرارداد هسته ای ریاض

در آینده نزدیک شاهد نهایی شدن قرارداد هسته ای برای دایر شدن نیروگاه های هسته ای عربستان سعودی باشیم.


خبرگزاری تهران ؛در طول یک دهه ی گذشته نظاره گر انتشار اخبار و گزارشات رسانه های بین المللی در مورد تلاش دولت عربستان برای انعقاد قرارداد هسته ای بودیم که آخرین مورد ان به چند روز گذشته در مورد مذاکرات لندن و سفر ریک پری وزیر انرزی آمریکا بر می گردد. در آینده نزدیک می توانیم شاهد نهایی شدن قرارداد هسته ای برای دایر شدن نیروگاه های هسته ای عربستان سعودی باشیم.

اما یکی از موضوعات برجسته که در دستور کار سفر ریک پری در لندن در مورد « توافق 123» است که به شرکت‌های آمریکایی اجازه همکاری هسته‌ای با عربستان را می‌دهد. تحت این قرارداد، کشورهای خارجی می‌توانند از آمریکا فناوری هسته‌ای و دانش آن را دریافت کنند به شرط آنکه بپذیرند اورانیوم غنی نکرده و پلوتونیوم تولید نکنند. اما با بررسی رسانه های بین المللی می توان نوعی سردرگمی را در دولت آمریکا و مقامات کنگره در این زمینه شاهد بود. از یک سو امضای این قرارداد چند میلیادر دلاری زمینه ایجاد درامد برای شرکت های آمریکایی را فراهم می کند و از سوی دیگر این امر با سیاست و راهبرد واشنگتن در زمینه منع گسترش تسلیحات هسته ای در تضاد است. اما یکی از نکات برجسته توافق 123 در مورد محدودیت غنی سازی اورانیوم و بازفراوری پلوتونیوم است که تا کنون عربستان سعودی نسبت به این امر مخالفت کرده است. در طول دوران ریاست جمهوری اوباما مذاکرات گسترده با سعودی ها به منظور دستیابی به توافق در زمینه انتقال فناوری هسته‌ای غیرنظامی به این کشور شکل گرفت اما به این دلیل که سعودی ها از دادن تعهدی الزام‌آور برای چشم پوشیدن از غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری پلوتونیوم خودداری کردند با شکست همراه بود و دولت عربستان سعودی با این توجیه که این موارد مربوط به حاکمیت عربستان است و واشنگتن قصد مداخله در آن را دارد از پذیرفتن این تعهدات خودداری کرد.

دلیل حساسیت آمریکا در این مورد هم به این دلیل است که هر کشوری که دارای توانایی غنی سازی اورانیوم و بازفراوری پلوتونیوم باشد می تواند از آن ها برای تولید سلاح هسته ای استفاده کند. یک پرسشی که در این زمینه مطرح می گردد دلیل و علت اصلی تلاش  عربستان برای هسته ای شدن چیست. در پاسخ به این پرسش برخی از تحلیلگران دلیل اقدامات عربستان برای حرکت به سمت هسته ای شدن را کم شدن اتکای ریاض به نفت و تامین برق مورد نیاز کشور از طریق انرژی هسته ای را مطرح کرده اند. اما در پاسخ به این دیدگاه، بسیاری بر این عقیده هستند عربستان سعودی بزرگترین ذخایر نفتی جهان را دارد، بزرگترین تولید کنده انرژی فسیلی در جهان و برزگترین امکانات برای تداوم این وضعیت در آینده  دور دارد. آشکار است که چنین کشوری هیچ توجیه اقتصادی و علمی برای روی آوردن به انرژی هسته ای ندارد. اما دلیل اصلی ریاض از این اقدام ترغیب ترامپ به افزایش فشار بر ایران و لغو برجام است. در این راستا اخیرا اندیشکده پژوهش‌های راهبردی «بگین-سادات»، هدف از گفت‌وگوهای مربوط به انتقال فناوری هسته‌ای آمریکا به عربستان را رقابت عربستان با ایران دانسته است. برای نمونه در سال گذشته شاهزاده ترکی الفیصل رئیس پیشین سازمان اطلاعات عربستان اظهار داشت که اگر ایران توافق هسته‌ای را نقض و به سوی سلاح هسته‌ای گامی بردارد، عربستان نیز گزینه کسب سلاح هسته‌ای را در پیش خواهد گرفت یا در بخش دیگری می توان به سخنان عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان اشاره کرد.

وی اظهار داشت: ما باور داریم،بند غروب هشت تا ده سال دیگر به ایران اجازه می دهد هراندازه ای که می خواهد اورانیوم غنی سازی کند، این بسیار خطرناک است چرا که ایران در تئوری می تواند ۵۰ تا ۶۰ هزار سانتریفیوژ داشته باشد و قادر خواهد بود اورانیوم مورد نیاز برای ساخت بمب اتمی را طی چند هفته غنی سازی کند. این برای ما قابل قبول نیست چرا که به ایران اعتماد نداریم که طی هشت یا ۱۰ سال آینده دست به چنین کاری نخواهد زد. سعودی‌ها اکنون پرونده این مذاکرات خودشان را به مسائل مربوط به برجام گره زده‌اند. آنها گفته‌اند در صورتی که محدودیت‌های ایران در توافق هسته‌ای برجام تشدید شود، آنها هم محدودیت‌ها در زمینه غنی‌سازی اورانیوم را خواهند پذیرفت. بنابراین آن ها خواهان غنی سازی هستند و از این طریق می خواهند در اصلاح برجام به ترامپ فشار وارد کنند. در این مسئله عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان در نشستی در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ گفت: «هدف ما این است که از همان حقوقی برخوردار باشیم که سایر کشورها برخوردارند.»

فارغ از ترغیب آمریکا برای فشار به ایران ، برداشته شدن محدودیت های معمول آمریکا در همکاری هسته ای احتمالی با عربستان سعودی علاوه بر احتمال تشدید رقابت ایران و عربستان، می تواند سبب این شود که سایر دریافت کنندگان فناوری هسته ای آمریکا نیز امتیاز مشابهی را درخواست کنند. امارات متحده عربی و مصر در توافق های هسته ای خود با امریکا قبول کرده اند تا زمانی که دیگر کشورهای دریافت کننده فناوری هسته ای از آمریکا حق غنی سازی را نداشته باشند، این کشورها نیز از این امر صرف نظر کنند. این اقدام می تواند سایر دولت های خاورمیانه را برای کسب امتیاز ترغیب کند و این رقابت کشورها برای هسته ای شدن را افزایش می دهد و همچنین می تواند پایانی بر راهبرد هسته ای آمربکا در زمینه منع گسترش هسته ای باشد.


اشتراک گذاری
برچسب ها
خبرهای مرتبط
نظر شما
نام:
ایمیل:
نظر:
کد امنیتی:
نظر بینندگان